خدای متعال میفرماید: «یَرْفَعِ اللهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ؛ خداوند به کسانی از شما که ایمان آوردهاند و بهره از علم دارند، درجات بزرگی میبخشد وخداوند بدانچه انجام میدهید آگاه است». [المجادلة: ۱۱]
علم، بهمعنای قرآنی آن، همان چیزی است که بههنگام بررسی و مداقهی آیات خدای عزّوجل آنرا بهدست میآوریم.
پیش از ورود به بحث منابع و آفاق اندیشهٔ مدنی در شریعت و فقه اسلامی، باید مقدمهی مهمی را به عرض برسانم. این مقدمه به کشمکش مربوط به واژگان تعلق دارد. گرچه قاعدهٔ معروف اصولی میگوید: «لا مشاحة فی الاصطلاح» (واژه روشن است، جای بحثی نیست) یا (بخلی در واژگان نیست)، اما واقعیت فرهنگی و فکری تاریخ معاصر اسلامی شاهد جنجالهای گستردهای پیرامون واژگان بوده و هست.
و چه بسا بسان مجدّدانی، ابراهیمآسا خود یکتنه، یک امّت هستند. اینان معتقدند آب دریای معرفت را اگر نتوان کشید هم بهقدر عافیت باید چشید و چشاند و به قدر طاقت بشری نوش کرد و نوشاند. آنان نیک آگاهند که در ره منزل لیلی که خطرهاست در آن شرط اوّل قدم آن است که مجنون باشی لذا مجنونصفتان میدانند اگر هم نتوانند به نتیجهی مطلوب دست یازند در هر حال دوست دارد یار این آشفتگی و کوشش بیهوده به از خفتگی.
معرفی مذهب معتزله*
معتزله، فرقهای اسلامی است که در اواخر عصر اموی بوجود آمد و در عصر عباسیان شکوفا شد. این گروه کلامی از نظریههای فلسفههای وارداتی، برای فهم عقیدهی اسلامی تنها بر عقل تکیه میکند. نامهای مختلفی مانند: معتزله، قدریه، عدلیه، اهل عدل و توحید، مقتصده و وعیدیه بر این گروه کلامی نهادهاند.
تأسیس معتزله و شخصیتهای برجستهی آن:
-د انشمندان در مورد پیدایش اعتزال دیدگاههای متفاوتی دارند؛ اما در دو دیدگاه زیر با هم مشترک هستند:
این سه اسم از «غفر و مغفرت» گرفته شدهاند. کلمهی «غفر» در اصل به معنی «پوشانیدن، از نظر دور شده» است. چند کلمهای هستند که حرف اول آنها «غین» و حرف دوم آنها «فاء» است دارای معنای متناسب با کلمهی «غفر» هستند؛ مثلاً: کلمهی «غفلت» حالتی است که انسان به خاطر عدم توجه به امری به مرحلهای رسیده است که آن مسئله از نظرش پنهان شده است (یعنی آنقدر به او توجه نکرده است که آن مسئله از نظرش دور شده است).
نگاهی به کتاب «سنت و اصلاح» عبدالله عروی
آیا عبدالله عروی مباحث و جنجالهایی را که با کتابهای « الأيديولوجية العربية المعاصرة: ایدئولوژی معاصر عربی» و «العرب والفكر التاريخي: عرب و نگرش تاریخی» آغاز کرده بود، با کتاب «السنة والإصلاح» به پایان برده است؟ آیا این پایان به همان سرنوشتی دچار میشود که عملیات نوگرایی و ایدئولوژی مدرنیته در کشورهای عربی با آن سروکار دارد؛ سرنوشت روشنفکر رادیکالیستی که نگرش وی در انتخابهای بشری، عقلانی، سکولاریستی، دموکراتیک و سوسیالیستیاش گنجانده شده است
عروی .. مدافع حکومت دینی
عبدالله عروی؛ اندیشمند مغربی از مدافعان گسست معرفتی از میراث گذشته به شمار میآید و بر ضرورت پیوند با ارزشهای مدرنیسم غربی، بر این اساس که ارزشهایی بشری و عقلانی هستند، تأکید دارد. ولی در آخرین گفتوگوی رسانهای با نشریهی «المساء» مغرب، او پس از ناکامی تلاشها برای رسیدن به نظامهای دموکراتیک در مناطق عربی، از حکومت مذهبی دفاع کرد. چه چیز باعث شد اندیشمندی نوگرا همانند عروی خواستار چنین مفاهیم عتیقهای برای حل چالشهای معاصر حکومت شود؟
اندیشمند مسلمان و سیاستمدار سودانی دکتر حسن ترابی پس از پیمودن مسیر فکری مملو از دستاوردهای فکری شگرف و درگیریهای سیاسی لبریز از فعالیتهای سیاسی جنجالی روز شنبه 5 مارس دار فانی را وداع گفت. دیدگاههای مردم در زندگی و مرگ نسبت او متفاوت بوده و هست.
در حالی که مریدان و پیروانش او را با دیدهی تعظیم وبزرگواری میبینند و او را پیشگام مکتب نوآوری در فقه سیاسی اسلامی میدانند
قبل از ورود به بحث نبوّت لازم است مقدمهای كوتاه عرض شود، زندگی در روی كرهی خاكی در بین موجودات از چهار حالت خارج نیست:
یک: زندگی جمادی، دو:زندگی نباتی، سه: زندگی حیوانی و چهار: زندگی انسانی
و البته این مسئله را هم همیشه به یاد داشته باشیم كه میزان رشد حیات معنوی و تعالی و تكامل معنوی در موجودات با میزان فراوانی تعداد آنها نسبت عكس دارد. مثلاً جمادات كه از حیات معنوی و كمال جویی بسیار كمی برخوردارند
بند با كسب اجازه از محضر ماموستاهای گرامی و بزرگوار، اگر خدا توفیقم بدهد و الطافش شامل حالم بشود، میخواهم خارج از عادت مألوف و همیشگی، اشاراتی داشته باشم پیرامون مسئلهای كه در جلسهی گذشته بدان اشاره كردم و آن اینكه گفتم: (متاسفانه برای كسی جشن میگیریم و مراسم برگزار میكنیم كه او را نمیشناسیم). و اگر عرایض بنده نواقصی داشته باشد كه دارد، ایراداتی به آن وارد شود كه میشود، قابل نقد باشد كه هست
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل