فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ کُنْتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ(آل عمران/١٥٩) به لطف خدای متعال با آنان مهربان بودی و اگر درشتخو و سنگدل میبودی، از پیرامونت پراکنده میشدند؛ پس از ایشان درگذر و برایشان طلب آمرزش کن و در کارها با آنان رایزنی کن.
حسابگرىهاى غلط
از ویژگیهای نوع آدمی و امتیاز آن بر سایر حیوانات، همین حسابگری و توانائی شمارش اعداد یا محاسبهِ سود و زیان و خیر و شری است که بر او عارض میشود. تجربهای که آدمی با تلاش ذهنی نسبت به گذشته یا آینده خود پیدا میکند، دیدگاه او را نظم و ترتیب میبخشد و افکارش را در راستای اهدافش سامان میدهد.
اما هر محاسبهای نیازمند مبانی و معیارهائی منطقی است که بر اصولی ثابت و تجربه شده متکی باشد، وگرنه به نتیجه مطلوب نمیرسد. وهمین است که بسیاری از محاسبات ما در زندگی دنیائی غلط از آب در میآید و نتیجه معکوس از آن میگیریم.
در این یک قرن و نیم که از رویارویی و برخورد ایران با جهان غرب میگذرد ما شاهد رویکردها و رهیافتهای مختلفی در ارتباط باچنین تمدنی هستیم. مواجهه ما با جلوهها و مظاهر گوناگون غرب و آگاهی از عقب ماندگی کشورمان روشنفکران و اندیشمندان ما را به سوی یافتن پاسخ به علل چنین عقب ماندگی کشانده است.
عدهای راز موفقیت غرب را در قشون و اسلحه و ارتش آن دیدند و با تشکیل مدرسه نظام گمان کردند تا پاسخ شایسته به چنین عقب ماندگی بدهند. عدهای دیگر به این باور رسیدند که سرچشمه موفقیت غرب حضور نهادهای سیاسی و وجود قانون است و در نتیجه کوشیدند تا دستاوردهای فلسفه سیاسی غرب را وارد کرده و قانون و قانون گرایی را در ایران گسترش دهند. عدهای نیز گمان کردند که راه مقابله با غرب بازگشت به دین و احیای سلف صالح است و در این راه کوشیدند تا با بازگشت به قرآن و تفسیر دوباره دین امکان رویاروی با غرب را ممکن کنند.
چالش مدرنیته و بازخیزی اسلام سنتی گفتار یکم: اسلام سنتی جنبش مشروطه از این منظر که ورود انگارههای مدرن و نهادهای مدرن را نمایان میسازد، تحول سیاسی بسیار مهمی محسوب میشود. از آن جا که در مرحلهی اول جنبش مشروطه، اغلب علما قدرت مطلقهی پادشاه را به چالش میگیرند، و تا حدی به مخالفت با آن برمیخیزند، در واقع از این جنبش پشتیبانی میکنند. از این رو، در این مرحلهی اولیه، علما ناسازگاری خود را با یک قانون اساسی که مبتنی بر حق حاکمیت مردم باشد نمایان نمیکنند. حال آن که علما «با مفهوم حق حاکمیتی که ناشی از مردم باشد ناسازگاری داشتند؛ و دلیل این ناسازگاری این اعتقاد دیرپا است که حق حاکمیت تنها میتواند به پیامبر یا امام [معصوم] اعطا شود» (Akhavi 1980: 16).
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل