سایت رسمی جماعت دعوت و اصلاح

یکی از مسائلی که درباره خداوند، قابل توجه است، مسأله صفات الهی است. بدین معنا که نزد هر فیلسوف خداوند چگونه تصور می‌شود، چنانچه گفته می‌شود خدای ارسطو ذاتی است مجرد، فوقالعاده متعالی، محرک، دانا و…، در این جستار همین مسأله را اجمالاً در اندیشه کرکگور دنبال می‌کنیم. وی در میان فیلسوفان وجودی در زمره خداباوران است.
بیان تقسیمی که با توجه به باور به خدا بین فیلسوفان وجودی مطرح می‌شود، لازم به نظر می‌رسد.

گزارش سخنرانی دکترمقصود فراستخواه در نشست «تحولات گفتمانی، امکانات و صور دین‌اندیشی و دینداری در دنیای کنونی با تأکید بر ایران»

گروه علمی- تخصصی جامعه‌شناسی دین انجمن جامعه‌شناسی ایران، چندی پیش نشستی را با عنوان «تحولات گفتمانی، امکان و صور دین‌اندیشی و دینداری در دنیای کنونی با تأکید بر ایران»، برگزار کرد که طی آن، مقصود فراستخواه، یکی از اعضای اصلی این گروه به سخنرانی پرداخت. فراستخواه سال‌هاست که دروس جامعه‌شناسی دین و مطالعات فرهنگی در حوزه دین را برای دوره‌های دانشگاهی کارشناسی ارشد علوم اجتماعی و نیز مطالعات فرهنگی تدریس می‌کند.

مقدمه
محمد عابد الجابرى، اندیشمند عرب معاصر، با آرزوى کشف ‏استواریها و متغیرهاى میراث عرب به موضوع اصلى‏اش در نقد و بازسازى تفکر عربى نزدیک مى‏شود. سهم او در تشریح اندیشه و فرهنگ ‏عربى، هم آگاهى‌بخش است و هم بدیع. پروژه فکرى جابرى مرکب از دو انگیزه و محرک عمده است؛ نخستین انگیزه، شامل تحلیلى ‏انتقادى است ‏با هدف آشکار سازى آنچه که به باور او، ماهیت ‏تناقض‌آمیز عقل عربى مدرن مى‏باشد. انتقادات هوشمندانه او از تفکر عربى مدرن، در کتاب او به نام «الخطاب العربى المعاصر» (گفتمان عربى معاصر)، منتشرشده‌ در 1982 م، و نیز در تعداد زیادى‏ از دیگر نوشته‏ها، به تفصیل آمده است.

نویسنده‌: صلاح‌الدین بهرامی

این نوشته مشتمل بر سه قسمت مستقل و در عین حال مرتبط است که کنکاشی است در آغاز. آغازی بر خدا برای انسان و در زبان برای خدا و در خدا برای زبان.
در بخش اول آن به بررسی پایه‌های معرفتی بحث و سخنی در حدود و صغور معرفت انسانی تحت عنوان «انسان و هستی هرمنوتیکی» می‌پردازم. در بخش دوم به بررسی محتوای اصلی منتها نه به اندازه کافی پخته بحث با مدخل «... و خدایی که در این نزدیکی است...» خواهم پرداخت و از آن پس پایان و تکمله بحث را با سخنی در معنای وجودی و ذهنی بودن خدا یا جدال خارجی و ذهنی بودنش با نام «یک کلمه دقیقاً چه می‌تواند باشد؟!» رقم خواهم زد. انسان و هستی هرمنوتیکی هر درکی، مسبوق به حضور آدمی در هستی است.

نویسنده‌: دکتر آرش نراقى

1. دانشوران مسلمان از نظریه‌ی فطرت براى تحکیم مدعیات گوناگونى بهره ‏جسته‏اند. به طور کلى، نظریه‌ی فطرت در دو حوزه متفاوت طرح شده است:
1-1. حوزه امور اعتبارى، بویژه مسائل حقوقى و اخلاقى: در این عرصه، کوشش بر آن بوده است که با استناد به نظریه‌ی فطرت براى پذیرش و مقبولیت دستگاه احکام و تکالیف حقوقى و اخلاقى دین، مبنایى خردپسند و استوار فراهم آورند. در این حوزه، «فطرى بودن‏» دین دست‏کم دو تفسیر متفاوت یافته است:

نویسنده‌: دکتر محمد تاری

نقد گفت وگوی «معرفت‌شناسی اسلامی در تطبیق با نظام‌های معرفتی دیگر» فرازهای گفت وگو بحث درباره علوم انسانی و اجتماعی و چگونگی استفاده از آنها در زمینه‌ی علوم نقلی اسلامی/ ضرورت شناخت فلسفه‌ی دینی علوم در غرب/ ضرورت شناخت محیط پیدایی، الگوهای معرفتی و خاستگاه آنها/ شناخت میراث نقلی خود به منظور یافتن نقاط تلاقی و جدایی نظام معرفتی توحیدی و نظام‌های معرفتی دیگران.

نویسنده‌: یاسین عبدی

امام ابن القیم -رحمه الله- در فصلی از کتاب «زاد المعاد فی هدی خیر العباد» که آن را فصلی در مراحل رفتار پیامبر با کفار و منافقین از بعثت تا وفات نامیده است سیاق جهاد در اسلام را چنین خلاصه می‌کند. اولین چیزی که خدای تبارک و تعالی به پیامبر (ص) وحی کرد این بود که با نام پروردگارش که خالق است به قرائت بپردازد و این ابتدای نبوت او است و خداوند به او فرمان داد برای خود به قرائت مشغول گردد و تبلیغ نکند و بعد از این مرحله بود که آیات «یاا ایها المدثر "قم فأنذر» نازل شدند به عبارت دیگر ایشان با «إقرأ» به نبوت رسیدند و با «یا ایها المدثر» رسالت یافتند. به دنبال آن او مأمور شد ابتدا به انذار خویشاوندان نزدیک خود بپردازد و آنگاه قوم خود و بعد از آن هم عربهای اطراف را انذار نمود و سرانجام نیز به انذار تمام جهانیان پرداخت.

نویسنده‌: حسین شقاقی

ارتباط عقل و ایمان و سؤال تقدم و تأخر هر یک نسبت به دیگری همواره برای فلاسفه و متألهان مطرح بوده است. در سلسله نوشتارهای «عقل و ایمان» پاسخ‌های عمده فلاسفه غربی جدید و متألهان اسلامی و غربی را به این مسأله‌ بررسی می‌کنیم. در نوشتارهای قبلی عقل‌گرایی حداکثری، ایمان‌گرایی کرکگور، ایمان‌گرایی ویتگنشتاین، انتقادها به عقل‌گرایی، ریشه‌های ایمان‌گرایی در مسیحیت قرون وسطی و عقل‌گرایی انتقادی را بررسی کردیم. در این نوبت به بررسی ایمان عقلی کانت می‌پردازیم.

نویسنده‌: ویلیام آلستون*
ترجمه: على حقى

تعبیر «فلسفه‌ی دین‏» تعبیرى است که تقریبا بتازگى به واژگان فلسفى راه یافته است؛ اما آنچه اکنون بر آن دلالت دارد، به قدمت‏خود فلسفه است. یکى از نخستین انگیزه‏ها براى تامل فلسفى، در یونان باستان و هر جاى دیگر، ظهور تشکیلاتى در خصوص تعالیم دینى بود؛ چه، باورها و مفاهیم دینى همیشه مایه اصلى بحث فلسفى بوده‏اند.

نویسنده‌: محمد صدیق امیری

سپاس خدای را که پیامبرانش را به همراه کتاب و میزان مبعوث فرمودند تا زمینه برپایی قسط و داد را فراهم نمایند. پروردگار کریم بنده‌نواز که در پاداش بیزاری حضرت ابراهیم از بتها و معلمی یکتاپرستی آن حضرت به زبانی قومی و مادریش فرزندانش را پیامبر قرار داد. و در ابلاغ بی‌نقص رسالت توسط آخرین رسول گرامی، شرف بشر و فخر خلقت، کوثر و نعمت بی‌انتها را به آن حضرت ارزانی فرمودند. ستایش سزاوار خداوندی که زبان قومی هر ملتی را در کنار بعثت قرار دادند، تا امکان بیان حقیقت و حرکت در مسیر یکتاپرستی را برای آنان فراهم نمایند.