پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

شماره: 1203
سؤال 1203: آیا رابطه‌ای بین اجازه گرفتن زن از مرد برای روزه گرفتن و نمازخواندن وجود دارد یا نه؟
1393/03/31
جواب:

زن برای انجام عبادات فرض نیاز به اجازه گرفتن از شوهر ندارد، بلکه آن عبادت‌ها فرض هستند و باید مسلمان آنها را برای خدا انجام دهد.
اما برای روزه‌های سنت، اگر شوهر در سفر نباشد، و زن بخواهد روزه سنت را بگیرد، لازم است از شوهرش اجازه بگیرد.
در حدیث آمده است:« لا يَحِلُّ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَصُومَ إِلا بِإِذْنِ زوجها»[متفق علیه]
(روا نیست زن روزه‌ی [سنت] بگیرد، مگر با اجازه‌ی شوهرش.)
«لا يَحِلُّ لِلْمَرْأَةِ أَنْ تَصُومَ وَزَوْجُهَا شَاهِدٌ إِلا بِإِذْنِهِ»[بخاری]
(روا نیست زن، درحالی‌که شوهرش حضور دارد و مسافر نیست، روزه سنت بگیرد، مگر با اجازه‌ی شوهرش.)

شماره: 1202
سؤال 1202: اگر زنی یکسال با همسرش رابطه جنسی نداشته باشد، بعد طلاق باید عده نگه داردٰ؟
1393/03/31
ادامه سؤال:
اگر با مرد دیگری بعد روز طلاق نکاح کند آیا عقد این دو باطل است؟ اگر دخول انجام شود آیا حرام ابدی می‌شوند؟
جواب:

زمان عده بعد از طلاق آغاز می‌شود و زن باید بعد از طلاق عده‌اش را بگذراند. عقد ازدواج با زن در حال عده باطل است.
اگر در زمان عده زن، عقد ازدواج بسته باشند و دخول صورت بگیرد، آنان به یکدیگر حرام ابدی نمی‌شوند، بلکه باید از یکدیگر جدا شوند تا عده زن پایان یابد و دوباره صیغه عقد ازدواج را جاری کنند و به همسری یکدیگر در بیایند.

شماره: 1201
سؤال 1201: الف) آیا اگر شخص حنفی نماز عصر را به وقت شافعی یا بلعکس بخواند اشکالی دارد؟
1393/03/31
ادامه سؤال:
ب)در شهرستان‌ها که مسجد اهل سنت در هر محله‌ای نیست زمان نماز مغرب را چطور تشخیص دهیم؟ ج) اگر در قسمتی از پیشانی مویی باشد که برای زیبایی آن را برداشت، اشکالی دارد؟ د) حق مادر بر فرزند بیشتر است یا حق پدر؟ ض) ذکر خیلی زیاد که از حد طبیعی بیشتر باشد که برای خدا یا مرده باشد درست است؟ ق) روزی و در هر وعده نماز چند رکعت نفل برای مرده خوب است و باید اسم یک نفر را بیاوریم یا می‌شود تمام مردگان به همراه مرده خودت؟
جواب:

الف)گزاردن نماز در آن وقت‌ها درست است و اشکالی ندارد.
ب)‌بعد از غروب کامل خورشید وقت نماز مغرب فرامی‌رسد و می‌توان با آن وقت نماز مغرب را تشخیص داد.
ج) به طور معمول پیشانی محل رویش مو نیست و اگر در پیشانی کسی مو بروید برداشت آن منع شرعی ندارد.
د) حق مادر بر حق پدر تقدیم دارد.
مردی نزد پیامبر(ص) آمد و پرسید:«چه کسی سزاوارترین مردمان است که به او نیکی کنیم؟ آن حضرت فرمود: مادرت، گفت: سپس چه کسی؟ فرمود: مادرت، سپس چه کسی فرمود: مادرت، سپس چه کسی؟ فرمود: پدرت»
پیامبر(ص) سه بار نیکی کردن بر مادر را بیان نمود و در بار چهارم فرمود: بر پدرت. رنج و زحمت و عطوفت مادر، برای فرزندانش، زمان بارداری و نوزادی و ... بیشتر است.
ض) ذکر باید برای خدا انجام گیرد. خداوند می‌فرماید: ﴿ وَاذْكُرُ‌وا اللَّـهَ كَثِيرً‌ا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ﴾[جمعه: ١٠]
( خداوند را بسیار یاد کنید تا شما رستگار شوید).
ق) نماز تنها عبادتی است که جایگزین نمی‌پذیرد و هرکسی باید پیش از مردن پایبند به گزاردن نماز‌های فرض باشد.

شماره: 1200
سؤال 1200: الف) پس از فوت پدر، اختیار و تصمیم‌گیری بر عهده مادر است یا برادر یا...؟
1393/03/31
ادامه سؤال:
ب) آیا کسی که چند روز آخر حیاتش خیلی نورانی و فوق‌العاده زیبا می‌شوند دلیل بر جنتی بودنش است؟ ج) کسی که موتش میاید چند روز قبلش می‌فهمد منظورم هم روزهای قبل و هم ثانیه‌های آخر است و ملک‌الموت را چند ثانیه قبلش می‌بیند آیا باز هم سکرات موت را دارد؟ د) کسی که در بی‌هوشی بمیرد درد مرگ را حس می‌کند؟
جواب:

الف) در امر ازدواج دختر بعد از مرگ پدر، پدربزرگ[پدرِ پدر] اگر زنده باشد، ولی او است، اگر نباشد، برادر دختر، سپس عمو ... ولی هستند. اما در اداره منزل بهتر است کارها با مشورت مادر و دیگر اعضای خانواده انجام گیرد.
ب) سیمای ظاهر فرد در آخرین روزهای زندگی‌اش دلیل قطعی بر دوزخی یا بهشتی بودن فرد نیست.
ج) تا لحظه مرگ کسی نمی‌داند که چه زمانی خواهد مرد، اما در بستر مرگ و اندکی پیش از مردن ملک‌الموت را می‌بیند. سختی و دشواری‌های مرگ تا زمان بیرون آمدن و جدا شدن روح از بدن وجود دارد.
د) سکرات و دشواری‌های موت برای همگان وجود دارد. پیامبر (ص) فرموده است:«ان للموت سکرات»[بخاری]
(همانا مرگ سختی‌ها و دشواری‌هایی دارد).

شماره: 1199
سؤال 1199: آیا بر والدین واجب است که به اجبار به فرزندان خود نماز یاد بدهند و دختر 14 یا 15 ساله که نماز بلد نیست گناهش بر والدین است؟
1393/03/31
جواب:

فرزند امانتی است در دست پدر و مادر، بر آنان واجب است که فرزند را خوب تربیت کنند و مسؤولیت آدمی را در کره خاکی به او بیاموزند، در حدیث آمده است:
«كُلُّ مولودٍ يُولَدُ عَلَي الفِطْرَة فَأبَواهُ يُهَوِّدانه وَ يُنَصِّرانه و يُمَجِّسانه»[متفق علیه]
(هر نوزادی با فطرتی پاک به دنیا می آید، پس پدر و مادرش او را یهودی یا مسیحی یا آتش‌پرست می‌گردانند.)
یاددادن احکام اسلامی به ویژه نماز به فرزند از وظایف پدر و مادر است.
پیامبر(ص) فرموده است:« مُرُوا أَوْلَادَکُمْ بِالصَّلَاةِ وَهُمْ أَبْنَاءُ سَبْعِ سِنِینَ وَاضْرِبُوهُمْ عَلَیْهَا، وَهُمْ أَبْنَاءُ عَشْرٍ»[ابوداوود]
(فرزندانتان را در هفت سالگی به گزاردن نماز فرمان دهید و در سن ده سالگی (اگر نماز نگزاردند)‌ آنان را تنبیه کنید.)
پدر مادر باید خودشان پایبند به احکام دین باشند و به شکل عملی و با آگاهی دادن به فرزندان و تشویق آنان به انجام کار نیک، عبادت را در وجود آنان نهادینه کنند.
اگر پدر و مادر در تربیت فرزندان تلاش نکنند و نسبت به آن بی‌توجه باشند، در گناه او سهمی دارند، اما اگر تلاش خودشان را انجام دهند و فرزندان لاابالی باشند و به سخنان آنها گوش فرا ندهند، و به دنبال کارهای بد بروند، در این صورت پدر و مادر گناهی ندارند.

شماره: 1198
سؤال 1198: الف) سلام کسی که با خوردن بعضی غذاها باد شکم می‌گیرند حکم نمازخواندنشان چیست؟
1393/03/31
ادامه سؤال:
ب) آیا برای ذکر و خواندن قرآن حتماً باید وضو داشت و نداشتن آن از ثواب کم می‌کند ج) آیا یک وعده نماز مهم‌تر است یا یک روز روزه؟ د) آیا سن کامل همان 63سال پیامبر است؟ هـ) آیا میزان غلبه شیطان بر زن و مرد متفاوت است؟
جواب:

الف) پیش از نماز فرد خود را تخلیه کند و وضو بگیرد و با آرامش به نماز بپردازد، به هنگام باد کردن شکم، اگر چیزی خارج نشود و با آن حالت نماز بگزارد، نمازش درست است، اما مکروه هست.
پیامبر(ص) فرموده است:« لا صلاة بحضرة الطعام ، ولا هو يدافعه الأخبثان»[مسلم]
( زمانی که غذا آماده باشد[ و فرد گرسنه و شوق خوردن داشته باشد] و نیز درحالی‌که ادرار و مدفوع بر او فشار می‌آورد، نماز گزارده نشود).
زیرا با این حالت‌ها فرد نمی‌تواند نمازش را به درستی به جای آورد و از آن بهره لازم را ببرد.
ب) خواندن ذکر و قرآن بدون وضو اشکالی ندارد، ‌اما بدون وضو به قرآن دست نزند.
ج) انجام هر عبادتی، فضیلت خودش را دارد و بنده مسلمان باید پایبند به انجام آن عبادت‌ها باشد و چنین مقایسه کردنی کار درستی نیست.
د) عمر در دست خداوند است و تا زمانی که فرد توان جسمی و عقلی داشته باشد از عمر خود بهره‌ی درستی ببرد و با انجام کار‌های نیک بر میزان حسنات خود بیفزاید، عمرش کامل است.
پیامبر(ص) فرموده است:« " خَيْرُ النَّاسِ مَنْ طَالَ عُمْرُهُ وَحَسُنَ عَمَلُهُ ، وَشَرُّ النَّاسِ مَنْ طَالَ عُمْرُهُ وَسَاءَ عَمَلُهُ »[احمد، ترمذی و حاکم]
(بهترین مردمان کسی است که عمرش طولانی و کردارش نیکو باشد و بدترین مردمان کسی است که عمرش طولانی و کردارش بد باشد)
هـ)غلبه شیطان بر مرد و زن چندان تفاوتی ندارد، اما گاهی زنان بر حسب آفرینش انسان، دارای عاطفه فراوانی ‌هستند و در برابر بدی و خوبی زودتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

شماره: 1197
سؤال 1197: الف) آیا شخصی که فوت می‌کنند ضرورت دارد لباس‌هایش را به کسی داد که نیازمنداست؟
1393/03/31
ادامه سؤال:
ب) اگر به قصد یادگاری آن‌ها (لباس‌ها) را نگه داشته، ممکن است در صورتی که نجس نباشد آن‌ها را نشست؟ ج) اینکه کسی که از دنیا می‌رود در ساعات اول مرگ به جسم خود انس دارد و او را باید آرام‌آرام به قبرستان برد و با او صحبت کرد و خودش موقع خاک‌سپاری خود را تماشا می‌کند و احساسات دارد و چگونه با ایشان باید رفتار کرد؟ د) وقتی فردی که چند روز است فوت کرده است به خواب چندین نفر می‌آید و می‌گوید حالم و جایم خوب است درست است؟ هـ) بهترین عمل برای مرده از طرف بازماندگانش چیست؟ و) چهره هر شخص مرده بسته به اعمالش دارد یا هر کس که بمیرد چهره‌اش کمی تغییر می‌کند؟ ی) دعای کدام شخص فرزند یا همسر یا.... بیشتر برایش اجابت می‌شود؟
جواب:

الف) کسی که فوت می‌کند لباس‌های باقی‌مانده از او اگر قابل استفاده باشد، خود وارث می‌تواند از آنها استفاده کند یا آنها را به دیگران بدهد.
ب) اگر لباس‌های مرده نجس نباشد نیازی به شستن آن‌ها نیست.
ج)زمانی که روح از بدن جدا می‌شود، بدن دیگر احساسی ندارد، و کارهایی که در پیرامون میت انجام می‌گیرد، او متوجه نمی‌شود، لازم است میت با احترام و گرامی داشت غسل و تکفین و بر او نماز گزارده شود و در تابوت گذاشته و به سوی قبرستان برده شود و دفن گردد. و سنت است تشییع‌کنندگان با سکوت و بی آنکه فریادی برآورند و چیزی بگویند میت را تشییع کنند.
د) کسی که با ایمان از دنیا رفته باشد و به خواب افراد بیاید و چنین پیامی را به آنها برساند، امید است که درست باشد.
هـ)بهترین کار برای مرده دعای خیر کردن برای اوست.
پیامبر(ص) فرموده است:« إذا مات ابن آدم انقطع عمله إلا من ثلاث: صدقة جارية، أو علم ينتفع به، أو ولد صالح يدعو له»[مسلم]
( هرگاه آدمی بمیرد،‌کردارش قطع می‌گردد جز از سه چیز: صدقه جاریه، علمی که از آن استفاده برده می‌شود و فرزند نیکی که برای او دعا[ی خیر] می‌کند.
خداوند در وصف مؤمنان می‌فرماید که چنین دعا می‌کنند: ﴿رَ‌بَّنَا اغْفِرْ‌ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ... ﴾[حشر:١٠]
(پروردگارا! ما را و برادران ما را که در ایمان آوردن بر ما پیشی گرفته‌اند بیامرز).
و) با چهره میت نمی‌توان خوب یا بد بودن او را تشخیص داد.
ی) دعای خیر تمامی افراد به ویژه فرزند، برای میت مفید است.

شماره: 1196
سؤال 1196: آیا ممکن است کسی خدا و صدای او را در خواب ببیند و بشنود؟ آیا چنین چیزی ممکن است اتفاق بیفتد؟ اگر باشد نشانه‌ی چیست؟
1393/03/31
جواب:

برخی از علما گفته‌اند دیدن خدا در خواب امکان دارد، و آن را تعبیر نموده‌اند که اگر خداوند را خشمگین ببیند، نشانه‌ی این است که فرد مرتکب کار بدی شده و از دستورات والدین نافرمانی نموده است و اگر خوشحال باشد، نوید خوبی برای آن فرد است.
برخی دیگر از علما گفته‌اند: کسی که بپندارد خدا را در خواب دیده است، آن از جمله خواب‌های آشفته است و واقعی نیست. باید دانست که با خواب دیدن حکم شرعی ثابت نمی‌شود.

شماره: 1195
سؤال 1195: پسری دارم 20ساله و دانشجو، فرزندم را از همان کودکی با آداب دینی همچون نماز و روزه و اخلاق اسلامی در حد توان خود آشنا نموده‌ام.
1393/03/31
ادامه سؤال:
خوشبختانه تربیت درستی دارد نمازهایش را سر وقت و اغلب در مسجد می‌خواند. با افراد مقید به آداب دینی نشست‌وبرخاست دارد و خودش هم سعی در رعایت موازین دینی دارد. اما یک مشکل متأسفانه حل نشدنی دارد و آن هم این است که خوابش بسیار سنگین است و گاهی چندین بار هم که صدایش می‌زنی یا بیدار نمی‌شود یا اگر هم بیدار شود، باز هم خوابش می‌برد و بعضی اوقات هم باید صد بار صدایش بزنی با دست خودت بلندش کنی و کنارش بایستی که دوباره نخوابد آن وقت احتمال دارد بیدار شود. این مسئله سبب شده که بیشتر روزها در خواندن نماز صبح دچار مشکل شود برای اینکه بیدار شود به بقیه می‌سپارد که بیدارش کنند و یا ساعت را کوک می‌کند اما نه صدای ساعت و نه صدای اطرافیان بیدارش نمی‌کند، این مسئله خیلی من را آزار می‌دهد و می‌ترسم گناهش نابخشودنی باشد حتی گاهی سبب درگیری لفظی بین ما می‌شود اما همیشه می‌گوید باور کن دست خودم نیست، نمی‌دانم چکار کنم خیلی نگرانم و افسوس می‌خورم که چرا بچه‌ای که تا این حد سعی در رعایت آداب دینی دارد برای نماز صبحش این‌گونه دچار مشکل شود خواهش می‌کنم من را راهنمایی کنید که چکار باید بکنم که پسرم بر این مشکل چیره شود؟
جواب:

تلاش شما برای تربیت اسلامی فرزندتان ستودنی است و مسؤولیت خود را در تربیت نیکوی فرزندتان به کار بسته‌اید. سؤال بیان‌کننده‌ی آن است که فرزندتان عمدی نماز صبح را ترک نمی‌کند، بلکه بر اثر فشار سنگین خواب برای نماز صبح بیدار نمی‌شود و تهدیدی که درباره ترک عمدی نماز وارد شده است شامل او نمی‌شود، همین شیوه‌ها را که در سؤال ذکر نمودید برای بیدار کردن او به کار ببندید، اگر بیدار نشد، هر زمانی که بیدار شد نمازش را بگزارد.
پیامبر(ص) فرموده است:
« مَنْ نَسِىَ صَلاَةً أو نَامَ عَنها فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا، لاَ كَفَّارَةَ لَهَا إِلاَّ ذَلِكَ»[متفق علیه].
(هرکس نمازش را فراموش کند یا از گزاردن آن خواب بماند، پس هرگاه یادش آمد[و از خواب بیدار شد] آن را بگزارد، کفاره‌یی برای آن جز گزاردنش نیست.
سعی کنید با او درگیر نشوید بلکه مهربانانه و با زبان خوش و دلسوزی با او صحبت کنید، تا مبادا برخورد نامناسب سبب بی‌توجهی او به مسائل دینی شود.
برخی از کارهایی که به بیدار شدن برای نماز صبح کمک می‌کنند؛ زود خوابیدن در شب، با وضو خوابیدن و خواندن آیة‌الکرسی و سوره‌های اخلاص، فلق و ناس؛ و به هنگام خوابیدن تصمیم قطعی داشته باشد که برای نماز صبح بیدار شود.

شماره: 1194
سؤال 1194: گذاشتن اسم طاها و یاسین که از حروف مقطعه قرآن هستند چه حکمی دارد؟
1393/03/31
جواب:

گذاشتن نام نیک برای فرزندان از وظایف پدر و مادر است، نام‌گذاری با برخی حروف مقطعه قرآن عرف شده است و منع شرعی ندارد.

شماره: 1193
سؤال 1193: الف) حکم فردی که صله رحم را قطع می‌کند یا موجب قطع آن شود چیست؟
1393/03/19
ادامه سؤال:
ب) اگر زوجی از هم طلاق بگیرند و هر دو طرف خواهان سرپرستی فرزند باشند علت اینکه فرزند به پدر داده می‌شود چیست؟ مگر نه این‌که آن فرزند بیشتر از نیاز به مادیات به محبت و تربیتی کامل از جانب مادر نیازمند است؟ مگر نه این است که در وقت سخن از مدیریت داخلی خانه توسط زن به میان میاید مقالاتی انبوه و اثبات‌هایی علمی می‌آوریم تا ثابت نماییم در امر تربیتی و عاطفی زن موفق‌تر از مرد عمل می‌کند ؟ گاهاً دلیلی که ذکر می‌شود این است که زن در آینده تشکیل خانواده می‌دهد و داشتن فرزند (بالاخص در جامعه‌ی کنونی ما) برایش مشکل است اما مگر مرد ازدواج نمی‌کند ؟ ضمن این‌که زنی که خواهان فرزندش است این مشکلات راهم درنظر می‌گیرد و اینکه اگر فرزند به پدر داده شود و او ازدواج کند آیا فرزند مجبور نیست بیشتر وقت خود را با نامادری بگذراند حال آنکه اگر مادر هم ازدواج کند فرزند به هرحال بیشتر وقت خود را با مادر خود می‌گذراند؟
جواب:

اگر زن و شوهر جدا شدند حضانت بچه متعلق به مادر است زیرا روایت شده است که زنی نزد رسول خدا آمد و گفت: ای رسول خدا(ص) فرزندم در شکم من بوده و در آغوشم بزرگ شده و از پستان تغذیه کرده است،‌اکنون پدرش می‌خواهد او را از من بگیرد. پیامبر(ص) فرمود: تا زمانی که شما ازدواج نکرده‌ای حضانت فرزند به شما داده می‌شود[مسند امام احمد بن حنبل]
اما فرد موظف است خرج فرزندش را بپردازد، گرچه نزد مادرش باشد. در هر حال بچه نمی‌تواند در یک زمان هم نزد پدر باشد هم نزد مادر، فرزند در اختیار هرکدام قرار گیرد، نباید دیگری مانع صله رحم و دیدار فرزند با دیگری گردد. اگر پدر یا مادری چنین کند، خلاف توصیه‌های اسلام رفتار کرده است.

شماره: 1192
سؤال 1192: چرا در تشهد گفته می شود (السلام عليک ايها النبی) مگر پيامبر زنده است؟ واين چه نوع خطابی می‌باشد؟
1393/03/19
جواب:

مراد از ( علیک ایها النبی) مخاطب قرار دادن پیامبر نیست که فرد بپندارد، زنده است و روبروی فرد نشسته، بلکه برای بزرگداشت آن حضرت است. از سوی دیگر این لفظ نص شریعت است و از زبان پیامبر(ص) به این شیوه بیان شده و آن حضرت درباره شیوه برگزاری نماز فرموده است: ( صلّو کما رأیتمونی اصلّی)[بخاری]
نماز بگزارید همچنانی که می‌بینید من نماز می‌گزارم.
در زمان زنده بودن پیامبر(ص) تنها اهل مدینه نبودند که با این لفظ تشهد را می‌خواندند،‌بلکه کسانی که در بیرون از مدینه و در شهر ها و جاهای دیگر زندگی می‌کردند و پیامبر در آنجا حضور نداشت، همین لفظ را در تشهد به کار می‌بردند و پیامبر (ص) به آنان دستور نداد که به جای( السلام علیک ایها النبی) بگویند ( السلام علی النبی)، این بیان کننده آن است که صیغه سلام بر پیامبر(ص) در نماز تغییر نمی‌یابد.

شماره: 1191
سؤال 1191: خانواده پدر من مقداری بدهکار صندوق‌های قرض الحسنة و بازار و.... هستند یعنی تا حدی که از حقوق پدرم چیزی برایشان نمی‌ماند از طرفی مادرم
1393/03/19
ادامه سؤال:
صاحب سه دانگ مغازه‌ای است که البته آن را با پولی که شخصاً به دست آورده باشد نخریده از همان حقوق پدرم خورد جمع کرده ولی به اسم خودش خریده ، حالا مغازه‌اش رو فروخته ولی به جای اینکه بدهی‌های خانواده رو پس بده مقدار زیادی از این رو در راه خدا به اسم خودش داده مقدار زیادش رو هم بین بچه‌هاش تقسیم کرده به نظر شما کار درستیه؟ البته این سؤال مادرم نیست چون ایشان فقط حرف خودشونو قبول دارن هزار بارم دیگران بگن درست نیست گوش نمی‌ده، اما چند تا از بچه‌ها با پولی که مادرشون بهشون داده بعضی بدهی‌های پدرشونو تصفیه کردن حالا سؤال اینه که اگه مادرشون از این کار اونا ناراحت و عصبانی بشه که مطمئنا اگه بفهمه میشه، این دخترا مرتکب گناه یا بی احترامی به مادرشون نشدن؟
جواب:

این که مادرتان به گفته شما آن مغازه را با پول پدرتان خریده و به نام خودش زده است، مسأله ای است که باید مادرتان نیز دیدگاه خودش را بیان نماید و درباره آن توضیح بدهد، تا بعد از شنیدن سخنان او بتوان به درستی به آن پاسخ داد.
درباره بدهی پدرتان،‌لازم است که بدهی‌های پدرتان را بپردازید و بدهکار نماند. جان مومن در گرو بدی‌هایش است [آرام نمی گیرد] تا آنکه بدهی‌هایش پرداخته شود. مالی را که مادرتان به شما هدیه یا هبه نموده ،‌از آن شماست و هر طوری که بخواهید می‌توانید در آن تصـرف نمایید و نیکوترین کار این است که بدهی پدرتان را بپردازید. اگر مادرتان بعد از آگاهی از آن کار از شما ناراحت شود، شما مرتکب گناه نشده‌ایدو از مصادیق نافرمانی از مادر به شمار نمی‌آید.

شماره: 1190
سؤال 1190: کسی که ترشحات حلق و بینی همیشگی دارد و حالت حساسیت پیدا کرده، آیا این ترشحات حلق که گاهی ناخودآگاه قورت داده می شود یا در شرایطی نیست که آن را تخلیه کند روزه‌اش را باطل می کند؟
1393/03/19
ادامه سؤال:
این ترشحات به حدی زیاد است که گاه صبح که از خواب بیدار می شود تا ظهر در صورت دسترسی به آب باید هر لحظه آن را تخلیه کند ضمناً گاهی به خاطر سرکار بودن یا حضور در جمع امکان این کار برایش وجود ندارد حتی گاهی موقع نماز هم این مشکل را دارد آیا با این وصف نماز و روزه‌اش درست است و این کار مصداق خوردن هنگام نماز و روزه نیست؟
جواب:

کسی که همیشگی چنین حالتی دارد، اگر امکان و توان تخلیه آن را نداشته باشد و تخلیه آن همراه با عسر و حرج باشد، چنان فردی معذور است، ان شاءالله نماز و روزه‌اش قبول است.

شماره: 1189
سؤال 1189: الف) منابعی در مورد قضا و قدر و اختیار انسان معرفی نماید؟ ب)آیا پذیرش دین اسلام از طرف ما نوعی تبعیت از ابا و اجدادمان نیست؟
1393/03/19
ادامه سؤال:
اگر در خانواده‌ای مسیحی به دنیا آمده بودیم الآن یک مسیحی بودیم!یا در خانواده‌ای یهودی نیز به همین ترتیب! ج)آیا این به دنیا آمدن در خانواده‌ای یهودی مسیحی اسلامی نیز جزء قضا و قدر الهی است؟ د)خداوند در قرآن کریم می‌فرماید تفکر کنید..این تفکر تا کجا جایز است؟ هـ) هدف از خلقت انسان چیست؟خداوند چه نیازی به بندگی و آزمایش انسان دارد!... و) در پاسخ به سؤالی فرموده بودید اسلام آسان است؟ منظور شما از آسانی اسلام چیست؟
جواب:

الف) درباره قضا و قدر به سایت عقیده بخش قضا و قدر مراجعه کنید، یا به کتاب‌های: باور راستین: محمد غزالی، ترجمه عقاید اسلامی: ... میدانی، عقاید اسلامی: سیدسابق و دیگر کتاب‌های عقاید مراجعه فرمایید.
ب) همیشه چنین نیست، زیرا در پذیرش اسلام اجباری وجود ندارد، گاهی در خانواده‌های اسلامی فرزندانی رشد می‌یابند که عقاید غیر دینی دارند، و در خیلی از موارد هم چنین نیست، بلکه خیلی از مسیحی‌ها و یهودی‌ها بعد از مطالعه و آگاهی یافتن از احکام اسلام، مسلمان می‌گردند.
ج)بله، متولد شدن در چنان خانواده‌هایی جزو قضا و قدر است، اما خداوند به انسان چشم و هوش و گوش و عقل داده‌است تا با مطالعه و رفتن در پی حقیقت و با استدلال و برهانی روشن، راه درست و اسلامی را آگاهانه برگزیند. اسلام دین تقلید و پیروی کورکورانه نیست، بلکه فرد باید با بصیرت و با اراده خود راه را برگزیند، خداوند می‌فرماید:
﴿ قُلْ هَاتُوا بُرْ‌هَانَكُمْ إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ ﴾[نمل:٦٤]
(ای پیغمبر بدیشان) بگو: دلیل و برهان خود را بیان دارید اگر راست می‌گوئید.
مولوی در نکوهش تقلید در مسائل اعتقادی گفته است:
خلق را تقلیدشان بر باد داد ای دو صد لعنت بر این تقلید باد
د) تفکر و اندیشیدن در آیات و آفریده‌های خداوند لازم است، تا فرد بیش‌تر به علم و قدرت خداوند پی ببرد و تسلیم او گردد و دستورات او را در زندگی‌اش به کار ببندد، اما اندیشیدن در ذات خداوند جایز نیست،‌زیرا توان انسان محدود است و ذات خداوند نامحدود، چه بسا فرد با تفکر در ذات خداوند دچار وسوسه گردد و اندک اندک به سوی تباهی کشانده شود.
خداوند متعال می‌فرماید:
﴿لَّا تُدْرِ‌كُهُ الْأَبْصَارُ‌ وَهُوَ يُدْرِ‌كُ الْأَبْصَارَ‌ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ‌﴾ [انعام:١٠٣]
(چشمها (کُنْهِ ذات) او را درنمی‌یابند، و او چشمها را درمی‌یابد (و به همه‌ی دقائق و رموز آنها آشنا است) و او دقیق (است و با علم کامل و اراده‌ی شامل خود به همه‌ی ریزه‌کاریها آشنا، و از همه چیزها) آگاه است.)
هـ) خداوند می‌فرماید:
﴿وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ﴾[ذاریات: ٥٦]
(من پریها و انسانها را جز برای پرستش خود نیافریده‌ام)
با استناد به این آیه مسؤولیت و وظیفه انسان در این گیتی انجام عبادت است. و در جای دیگری می‌فرماید:
﴿هُوَ أَنشَأَكُم مِّنَ الْأَرْ‌ضِ وَاسْتَعْمَرَ‌كُمْ فِيهَا﴾[هود: ٦١]
(او است که شما را از زمین آفریده است و آبادانی آن را به شما واگذار نموده است.)
انسان موظف است که زمین را با عبادت و یاد خدا آباد کند، و زندگی جاودانه خودش را که بعد از تولد به عالم آخرت است، آباد نماید.
خداوند نیازی به عبادت بندگان ندارد، بلکه خود بنده برای رستن از پستی‌ها و دست‌یابی به عزت و خشنودی خداوند، نیاز به عبادت دارد.
خداوند می‌فرماید:
﴿إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا﴾[اسراء:7]
(اگر نیکی کنید (و از خدا اطاعت نمائید) به خودتان نیکی می‌کنید (و سود آن در دنیا و آخرت به خودتان برمی‌گردد) و اگر بدی کنید (و از فرمان خدا سرکشی نمائید) به خودتان بدی می‌کنید.)
در حدیث قدسی آمده است: (اگر همه بندگان از انس و جن، کافر شوند، چیزی از ملک و فرمانروایی خداوند نمی کاهد و اگر همگی آنها( انس و جن) پرهیزگارترین باشند، چیزی بر ملک خداوند نمی‌افزاید)[مسلم]
آزمایش نمودن بندگان برای پالودن خود بندگان و شناخته شدن نیکوترین آنهاست. خداوند می‌فرماید:
﴿الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ﴾[ملک:2]
(همان کسی که مرگ و زندگی را پدید آورده است تا شما را بیازماید کدامتان کارتان بهتر و نیکوتر خواهد بود.)
و می‌فرماید:
﴿وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ‌ وَالْخَيْرِ‌ فِتْنَةً وَإِلَيْنَا تُرْ‌جَعُونَ﴾[انبیاء:35]
(ما شما را با سود و زیان و بدیها و خوبیها (در زندگی دنیا) کاملاً می‌آزمائیم، و سرانجام به سوی ما برگردانده می‌شوید (و جزا و سزای اعمال خود را دریافت می‌دارید).
هـ) احکام اسلام با فطرت انسان سازگار است و بر پیروانش سخت نگرفته است و احکامی را که برای پیروانش تشریع کرده است، آسان هستند و خارج از توان فرد نیستند. و دستوراتش برای تغذیه روح و بالندگی فرد، مقرر شده‌اند تا بنده با پایبندی به آنهابه آرامش درونی و شادابی و به فرجام نیک دست یابد.