پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

سؤال 915: سلام می‌خواستم در مورد آیه‌ی 40سوره‌ی مبارکه توبه توضیح دهید که آن نفر دوم که یار نبی-صلی الله علیه وسلم- خوانده شده، چه کسی است؟
1392/06/19
جواب:

به اتفاق تمام مفسرین، حضرت ابوبکر صدّیق-رضی الله عنه- بوده است.

سؤال 914: آیا روزه با عطر باطل می‌شود؟
1392/06/19
جواب:

خیر؛ روزه با بوی خوش مانند بوی عطر و... باطل نمی‌شود، اما برای روزه‌دار مکروه است و بهتر است از آن دوری کند، فقهای مالکی و حنبلی بوییدن بوی خوش را برای روزه‌دار مکروه می‌دانند ولی از نظر ما استشمام بوی خوش برای روزه‌دار مکروه نیست.

سؤال 913: متأسفانه چند مدتی است که در مورد نظریه‌ی تطور یا تکامل داروین دچار شبهه شده‌ام و به خاطر همین، کتاب مخالفان این نظریه را خواند‌ه‌ام. هر چند ایمان محکمی به قرآن و پیامبر عظیم‌الشأن اسلام دارم
1392/06/19
ادامه سؤال:
اما همیشه این شبهه مرا اذیت کرده و می‌ترسم که به ایمانم ضرر رساند...مطالب مختلفی ضد این تئوری دیدم مثل مطالب هارون یحیی... اما طرفداران این نظریه می‌گویند هیچ سند علمی در دسترس نیست ضد این نظریه؛ چرا که هنوز در دانشگاه‌های غرب تدریس می‌شود و باور به سقوط این نظریه در غرب درست نیست!!
جواب:

برخی از علمای دینی نظریه‌ی تکامل انسان را منافی آیات قرآن نمی‌دانند، البته درباره‌ی تکامل انسان نظریه‌های متعددی ارائه شده است که نظریه داروین یکی از آنهاست و هنوز صحت آن به اثبات نرسیده و حتی برخی از دانشمندان غیر مسلمان با آن مخالفت ورزیده‌اند. سید قطب در تفسیر سوره‌ی بقره آیه164 در کتاب «فی ضلال القرآن» و محمد قطب در کتاب «جاهلیت قرن بیستم» در صفحه63 و در کتاب «انسان بین مادیگرایی و اسلام» و عمر سلیمان عبدالله اشقر در کتاب «عقیده و ایمان از دیدگاه اسلام» و... نظریه داروین را رد نموده‌اند.

سؤال 912: چرا اگر میت مرد باشد، امام برای نماز، نزدیک سر او و اگر میت زن باشد نزدیک کمر او می‌ایستد؟
1392/06/19
جواب:

در روایت صحیح بخاری و مسلم آمده که سُمره بن جُندب گفت:«صلّیتُ وراءَ النبی-صلی الله علیه وسلم-علی امرأةٍ ماتت فی نفاسها فقام-صلی الله علیه وسلم- علیها وسطها»[بخاری و مسلم] پشت سر رسول خدا-صلی الله علیه وسلم- بر زنی که در ایام نفاس (خون‌ریزی بعد از زایمان) وفات کرده بود، نماز میت خواندیم در حالی که پیامبر-صلی الله علیه و سلم- در مقابل کمر زن ایستاده بود.
اما روایت دیگری آمده است که پیامبر -صلی الله علیه و سلم- هنگام نماز میت، چه برای مرد و چه زن، در وسط آنها می‌ایستاد. با این توضیح، نماز میت چه در مقابل سینه جنازه باشد یا در برابر کمر میت، درست است و مشکل شرعی ندارد؛ خواه مرد باشد یا زن.

سؤال 911: آیا می‌توان به نیابت از مرده یا زنده، نماز شب قدر خواند؟
1392/06/19
جواب:

نماز یک عبادت فردی است و ثواب آنها تنها به فردی برمی‌گردد که نماز را برگزار نموده است؛ زیرا آثار مثبتی که در قرآن برای نماز ذکر شده است، تنها در نمازگزار ایجاد می‌شود. البته در قرآن به مسلمانان توصیه شده که برای مردگان دعای خیر بکنند.

سؤال 910: الف- شرایط و دلایل زن دوم گرفتن یا بیشتر، در کدام سور‌ه‌ها از قرآن کریم بیان شده است؟ ب- همانطور که در مورد تنبیه زن در صورت خطا و گناه، در قرآن اجازه داده شده، می‌خواستم بپرسم زن‌ها در صورت خطا و گناه شوهرشان چه حقی در این مورد دارند؟
1392/06/19
جواب:

در آیه 3 سوره نساء خداوند به مردان اجازه می‌دهد حداکثر تا 4 همسر برگزینند و در ادامه می‌فرماید: اگر نتوانستید بین همسرانتان عدالت برقرار نمایید به یک همسر اکتفا کنید. البته بیشتر علمای دین با استناد به احادیث و آیات قرآن، توانایی مرد در تأمین نفقه یا همان هزینه‌ی زندگی همسران و تهیه مسکن مجزا برای هر یک از آنها مطابق عرف جامعه را لازم می‌دانند.
ب‌- در این زمینه دادگاه‌ها و مراجع قضایی موظفند به تخلفات مرد رسیدگی نموده و مردان را تنبیه نمایند و از پایمال شدن حقوق زنان جلوگیری به عمل آورند.

سؤال 909: در جواب سؤال807 پاسخ داده‌اید که خروج منی غسل را واجب می‌کند، آیا اگر بر اثر فشار و سختی بر جسم مثل نیروی زیاد هنگام رفع حاجت (شخصی که یبوست دارد) بدون لذت خارج شود، باز غسل نیاز است؟
1392/06/18
جواب:

این نوع آب، منی نیست، بلکه ودی است که ودی معمولاً بعد از ادرار یا به هنگام برداشتن اجسام سنگین و فشار آمدن به فرد، بیرون می‌آید و نیاز به غسل ندارد و بمانند ادرار است و باید شسته شود.

سؤال 908: دعایی می‌خواستم که همیشه همراه خودم نگه دارم تا محافظ عهدی که بسته‌ام، باشد؟
1392/06/18
جواب:

شما به اجرای فرامین خداوند پایبند باشید و از نواهی خداوند دوری گزینید و به‌ویژه پایبند به برگزاری نماز‌های پنجگانه باشید و از خداوند یاری بخواهید و دعا کنید که شما را بر وفای به عهدتان یاری دهد. بی‌گمان اگر در این کارهایتان صادق باشید، خداوند شما را بر محافظت عهدتان یاری خواهد داد.

سؤال 907: آیا با غسل مستحب می‌توان نماز واجب یومیه خواند؟ ب- نیت که برای نماز مسافر خوانده می‌شود را بگویید؟ (جمع التأخیر و جمع التقدیم)
1392/06/18
جواب:

الف- با غسل مستحب، نمی‌توان نماز فرض را خواند؛ مگر آن‌که فرد به هنگام غسل مستحب، نیت وضو را داشته باشد، آنگاه می‌تواند با آن غسل نماز فرض را بخواند.
ب- محل نیت در دل است، فرد در دلش نیت می‌کند که کدام یک از نمازها را بخواند، اما در مذهب شافعی سنت است که با زبان نیت گفته شود تا هماهنگی میان زبان و دل ایجاد گردد.
اگر فرد بخواهد نماز عصر را در وقت نماز ظهر یا عشا را در وقت نماز مغرب به صورت جمع تقدیم بگزارد، در دلش نیت می‌کند که می‌خواهد آن‌ها را به شیوه‌ی جمع تقدیم بگزارد. نخست نماز اول، یعنی نماز ظهر یا مغرب را و سپس نماز بعدی را می‌گزارد.
اما اگر در وقت نماز نخست نتواند نمازش را بگزارد، در دلش نیت می‌کند که آن را به شیوه‌ی جمع تأخیر بگزارد.

سؤال 906: در فروش قسطي چه نکاتي بايد لحاظ شود که به تقوا نزديک باشد و آيا اضافه گرفتن به ازاي اضافه شدن مدت قسط‌ها صحيح است؟ اگر امکانش هست يک کتاب که مفصلاً در اين‌باره توضيح داده باشد و مسأله را باز کرده باشد، معرفي کنيد؟
1392/06/18
جواب:

فروشنده‌ی کالایی به خریدار بگوید: بهای نقدی این کالا فلان اندازه است و بهای قسطی آن به فلان اندازه که بیش از بهای نقدی آن باشد، این‌گونه آگاهی دادن جایز است.
خریدار مخیر است که کدام یک از آن‌ها را انتخاب کند، بعد از آن که تصمیم قطعی خود را گرفتند، عقد معامله را بر یکی از آن دو برقرار می‌کنند، به هنگام عقد معامله باید تنها یکی از آن دو نوع معامله [نقدی یا قسطی] نامبرده شود.
اضافه گرفتن پول،‌ به ازای اضافه شدن مدت قسط‌ها جایز است. اما فروشنده نباید خریدار را در قبال تأخیر پرداخت اقساط، ملزم به افزودن بهای مقرر به هنگام عقد معامله کند.
برای آگاهی بیشتر به کتاب «الفقه الإسلامی و ادلته» دکتر وهبة الزحیلی مجلد7، ص5172 تا5199 چاپ دارالفکر مراجعه شود.

سؤال 905: حکم لواط و زنا چیست؟
1392/06/18
جواب:

الف- با استناد به نصوص شرعی، لواط حرام است و از زشت‌ترین گناهان کبیره به‌شمار می‌آید. کسی که مرتکب آن گناه شود و در صورت اثبات آن،‌ باید بر لوا‌ط‌کننده حد اجرا شود.
سه‌ دیدگاه درباره‌ی حد لواط وجود دارد:
1- برخی علما، از جمله: اکثر اصحاب پیامبر-صلی الله علیه وسلم- و یک قول امام شافعی گفته‌اند: لواط‌کننده باید کشته شود.
2- برخی دیگر از علما از جمله: سعید بن مسیب، عطا بن رباح، حسن،‌ قتاده، نخعی، ثوری، اوزاعی و شافعی در قولی، مالکیه و حنابله گفته‌اند: حد لواط همان حد زنا است، لواط‌کننده اگر مجرد باشد،‌ صد تازیانه زده می‌شود و اگر ازدواج کرده باشد، باید سنگسار شود.
3- برخی دیگر از علما از جمله: امام ابوحنیفه و... گفته‌اند: لواط‌کننده تعزیر و تنبیه می‌شود.
توضیح: حدود باید به‌وسیله حاکم اسلامی اجرا شود.
ب- با استناد به نصوص شریعت زنا حرام و گناه کبیره است. خداوند متعال می‌فرماید: (وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنَى...)[اسرا:32]
بعد از اثبات زنا، توسط حکومت اسلامی بر زناکار حد اجرا می‌َشود. زنا کار اگر مجرد باشد، یکصد تازیانه زده می‌شود و اگر ازدواج کرده باشد،‌ کشته می‌شود. خداوند می‌فرماید: (الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا مِائَةَ جَلْدَةٍ...)[نور:2] مرد و زن زناکار به هر کدام از آنان یکصد تازیانه بزنید.
اما درباره‌ی سنگسار کردن فردی که ازدواج کرده و زنا می‌کند، در قرآن به آن اشاره نشده ولی در حدیث آمده است که: «الثیب الزانی» فرد ازدواج کرده‌ای که زنا کند، باید کشته شود.
اگر فردی پنهانی مرتکب آن کارهای زشت شود و گناهش از دید دیگران پنهان بماند، بر او لازم نیست که نزد حاکم اسلامی برود و بر گناهش اعتراف کند، بلکه به درگاه خداوند بازگردد و صادقانه توبه کند و پایبند بر شروط توبه باشد، امید است که خداوند گناهانش را بیامرزد.

سؤال 904: آیا فرد‌ی که زکات بر او واجب می‌شود، پول زکات را به دست یک فقیر بدهد به گمان خود این عمل را حیله شرعی می‌داند و بعد از فقیر پول را پس می‌گیرد و چیزی هم به فقیر می‌دهد و خودش هم مصرف می‌کند، حکم آن چیست؟
1392/06/16
جواب:

این حیله شرعی حرام است و با چنین کاری زکات از عهده‌ی او ساقط نمی‌گردد.

سؤال 903: جوانی هستم که به تازگی وارد بازار کار شده‌ام، من در سال گذشته حدود 5سکه طلا و 3میلیون پول نقد داشتم و الان 8سکه و 7میلیون پول نقد دارم، زکاتی که باید پرداخت کنم را چگونه محاسبه کنم؟
1392/06/16
جواب:

سکه‌ها را با قیمت روز، قیمت‌گذاری کن و با نقدینگی موجود خود جمع بزن، اگر به حد نصاب، یعنی بهای بیست مثقال حدود 85گرم طلا رسید باشد و یک‌سال بر آن گذشته باشد، دو و نیم درصد آن را زکات بده.

سؤال 902: اگر مادر قصد سقط‌جنین را داشته باشد و پدر مخالف این کار باشد، با توجه به مخالفت شدید پدر با سقط آیا گناهی بر ذمه‌ی پدر می‌باشد؟
1392/06/16
جواب:

سقط‌‌جنین بدون عذر شرعی و توصیه‌ی پزشک متخصص و متعهد، حرام است. پدر تلاش خود را برای جلوگیری از سقط‌‌جنین بکند، اگر همسرش از او فرمان نبرد، گناهی شامل حال او نمی‌شود.
در این صورت اگر خانم بدون عذر شرعی، اقدام به سقط‌جنین کند، دو گناه دارد: یکی این‌که سقط‌جنین کرده، دوم این‌که از شوهرش نافرمانی کرده است.

سؤال 901: سبحان یکی از صفات‌ها و نام خداوند متعال است، آیا جایز است که نام شخصی گذاشت؟
1392/06/16
جواب:

بله، گذاشتن آن اسم‌ها برای افراد مانع شرعی ندارد، اما گذاشتن نام‌هایی که ویژه خداوند است، مانند الله و الرحمن برای افراد، جایز نیست.