پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

سؤال 775: آیا نگاه کردن به فیلم‌های آموزشی (جنسی) قبل از ازدواج جایز است؟
1392/04/02
جواب:

اگر نگاه کردن به این نوع فیلم‌ها بعد از عقد بود و تنها برای آموزش باشد و نگاه کردن به آن‌ها موجب نشود که فرد، در ارتباط جنسی از دایره‌ی اخلاق بیرون رود، اشکالی ندارد.

سؤال 774: راستش من به هنگام شنیدن مسایل جنسی یا حتی فکر کردن ناخودآگاه گاهی اوقات احساس رطوبت می‌کنم آیا غسل کردن واجب است؟ بعضی وقت‌ها در مکان‌هایی قرار دارم که غسل کردن خیلی برایم سخت است؟
1392/04/02
جواب:

این نوع رطوبت مذی است و غسل را واجب نمی‌کند، اما نجس است و وضو را می‌شکند، اگر به بدن یا لباس بخورد، باید شسته شود.

سؤال 773: چند باری پیش آمده که نماز عصرم را به انتهای رکعت دوم می‌رساندم و صدای اذان مغرب به گوشم می‌رسید. آیا نماز من قبول است؟ لطفاً کلیات این موارد را در مورد نمازهای دیگر نیز برای بنده بیان فرمایید؟
1392/04/02
جواب:

نماز شما ادا به شمار می‌آید. پیامبر-صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «من ادرک رکعة من الصبح قبل أن تطلع الشمس فقد ادرک الصبح، ومن ادرک رکعة من العصر قبل أن تغرب الشمس فقد ادرک العصر»[متفق‌علیه] کسی که یک رکعت از نماز صبح را پیش از آن که خورشید طلوع کند، دریابد [و قبل از طلوع نمازش را آغاز کند] همانا نماز صبح را به طور کامل دریافته [ونمازش ادا است] و کسی که یک رکعت از نماز عصر را پیش از آن‌که خورشید غروب کند، دریابد، همانا نماز عصر را به طور کامل دریافته [و نمازش ادا است].
توضیح: لازم است که بنده در برگزاری نماز تنبلی و سستی نکند و از روی تنبلی نماز را به تأخیر نیندازد، بلکه تمام توان خودش را به کار برد و نمازها را در اول وقت بگزارد؛ زیرا فضیلت آن بسیار فراوان است، اما اگر به سبب وجود مشغله، نمازش به تأخیر افتد، خداوند براساس نیت بندگان، به آنان پاداش می‌دهد.

سؤال 772: چند سؤال مختلف دارم که به ترتیب آن‌ها را عرض می‌کنم: 1). آیا نوشیدن ماءالشعیر حرام است؟ 2). اقتدا به مؤمنی که گاهاً غیبت می‌کند، جایز است؟ 3). آیا پوشیدن کروات حرام است؟ 4). اگر در تاکسی صوت غناء پخش شود، تکلیف مسافر چیست؟
1392/04/02
جواب:

1). نوشیدن ماءالشعیر اگر در آن ماده‌ی حرام به کار نرفته باشد و مست‌کننده نباشد، مانع شرعی ندارد.
2). اقتدا نه تنها به مؤمنی که غیبت می‌کند بلکه اقتدا به فرد مسلمانی که فاسق نیز باشد، جایز است.
3). دلیلی بر حرامت پوشیدن کروات وجود ندارد.
4). اگر آواز مباح باشد گوش دادن بدان اشکالی ندارد و اگر آواز مباح نباشد و فرد از روی ناچاری به آن گوش دهد و چون گوش دادن او عمدی نیست، گناهی برایش ثبت نمی‌شود. البته به عنوان مسافر می‌تواند محترمانه به راننده بگوید آن را خاموش کند.

سؤال 771: لطفاً از دیدگاه فقه شافعی پاسخ دهید. البته یک مقدار شاید کلامی باشد و به شبهه‌ای که بر اینجانب وارد شد، برمی‌گردد.
1392/04/02
ادامه سؤال:
آنهم این است که اولاً در حضور خدایی که همه‌ی کارها و اعمال ما را شاهد و ناظر است چه لزومی دارد که حشر و میزان و ترازویی در آن دنیا به پا داشته شود و اعمال ما محاسبه گردد؟ از آن طرف چرا بعد از فوت و عروج روح به برزخ؛ چرا آدمی باید سالیان سال منتظر بماند تا حشر و قیامت بر پا شود؟
جواب:

حشر، میزان و ترازو در عالم آخرت برای این است که یک محاکمه عادلانه صورت بگیرد تا بنده گمان نکند حقی از او پایمال شده است و نیز این مراحل، یک نوع عذاب برای گناهکاران و خوشحالی برای نیکوکاران است و بخشی از ثواب و عقاب بنده به ‌شمار می‌آید.
عالم برزخ یک دوره‌ای است که زمان در آن مفهومی ندارد. در ضمن فرد در برزخ یا از نعمت‌های بهشتی بهره‌مند می‌شود، یا از عذاب دوزخ عذاب داده می‌شود. در حدیثی آمده که: «القبر روضة من ریاض الجنة أو حفرةٌ من حفر النار»[ترمذی] قبر باغی از باغ‌های بهشت است یا گودالی از گودال‌های آتش جهنم است.

سؤال 770: اگر بخواهم سهم ارث پدری خود را به دیگر وراث هدیه کنم، آیا در حق فرزندانم اجحاف کرده‌ام و آیا در روز قیامت باید پاسخ‌گو باشم؟
1392/04/02
جواب:

فرد در زمان زنده بودنش، اجازه دارد که مالش را به کسی هدیه دهد یا به کسی ببخشد، اما بهتر است که تمامی مالش را به دیگری نبخشد به نحوی که سبب شود وارثانش بعد از مرگ، دست نیازمندی به سوی دیگران دراز کنند.
در حدیث آمده است که پیامبر-صلی الله علیه وسلم- به سعد بن ابی‌وقاص که بیمار شده بود و از پیامبر خواست، دو سوم مالش یا نصف مالش را صدقه دهد، پیامبر فرمود، آن کار را نکن. اما برای صدقه یک سوم مال به او اجازه داد و فرمود: گرچه آن هم زیاد است؛ زیرا اگر تو وارثانت را ثروتمند و بی‌نیاز رها کنی، بهتر از آن است که آنان را تهی‌دست و بدون مال رها کنی که برای برآورده شدن نیازمندی‌های خودشان به سوی مردم دست دراز کنند و از آنان چیزی بخواهند؛ زیرا تو آنچه را که در راه خدا انفاق می‌کنی و در پی کسب خشنودی خداوند هستی، در برابر آن پاداش داده می‌شوی، حتی غذایی که در دهان همسرت قرار می‌دهی.[بخاری]

سؤال 769: زمانی که با همسرم قرار ازدواج گذاشتیم من حتی یکبار هم مویی از سر او را ندیده بودم. خیلی محجبه بود، حالا هم نمی‌شود گفت که بد است،
1392/04/02
ادامه سؤال:
اما باز حجاب لازم برای پوشاندن موها را رعایت نمی‌کند. در عروسی‌ها آنگونه که لازمه‌ی یک زن مؤمنه است، حجابش را رعایت نمی‌کند. از روسری نازک استفاده می‌کند که گاهاً گردنش هم نمایان می‌شود. اصلا دوست ندارم مراسمی پیش بیاید؛ چون من خود را موظف به تذکر می‌دانم و او هم می‌گوید من نمی‌خواهم زیاد به خودم سخت بگیرم و من پیغمبر نیستم و... از این حرف‌ها. خلاصه من اکنون بیشتر نگران 2 تا دخترم هستم که یکی از آن‌ها به سن نوجوانی نزدیک شده است و ممکن است از مادرش الگو بگیرد. من مانده‌ام که چکار کنم آیا به این تنش‌ها ادامه دهم یا پیشنهاد شما چیست. در ضمن خانم من بیماری مزمن دارند و روحیه‌اش هم بسیار حساس است و سخت می‌شود باهاش حرف زد؟
جواب:

هم مرد و هم زن باید بدانند که زندگی عرصه‌ی آزمایش انسان است و گاهی انسان به سمت خدا کشیده می‌شود و گاهی به سمت شیطان و بنابراین باید هم پذیرفتن دین اسلام و هم انجام عبادت از روی آگاهی باشد، اگر ما بُعد دینی خود را با مطالعه‌ی کتب دینی و انجام درست عبادات و رعایت توصیه‌های خدا و رسول-صلی الله علیه وسلم- تقویت نکنیم، پایبندی ما به احکام دینی کمتر می‌شود. متأسفانه برخی از خانم‌ها خیلی کم در کلاس‌ها و مجالس دینی می‌کنیم و به ندرت وقت خود را صرف مطالعه در ابعاد مختلف دین می‌نمایند و بر عکس در مجالس و اماکنی که احتمال گناه در آن زیاد است به آسانی شرکت می‌کنند و طبیعی است که به سمت گناه و انحراف بیشتر کشیده می‌شوند.
بنابراین سعی کنید به گونه‌های یاد شده به‌ویژه رفت و آمد با افراد و خانواده‌های متدین، بُعد دینی خود و خانواده‌یتان را تقویت کنید و از طرف دیگر در عروسی‌هایی که ضوابط دینی و شرعی را رعایت نمی‌کنند، کمتر شرکت نمایید سعی کنید مجالسی که به همسر و دخترانتان زیان دینی وارد می‌کنند، نروید.
این کار به تلاش و اخلاص نیت و حسن تدبیر شما بستگی دارد. البته سعی نکنید با اجبار و ایجاد تنش در خانواده مشکل را بیشتر نمایید.
در ضمن به سبب بیماری همسرتان، به روانپزشک یا روانشناس مراجعه کنید تا راهکارهای لازم را به شما بدهد.

سؤال 768: الف: پارسال در معاملات بازاری؛ مقداری ابزار خریده‌ام، الان 3 برابر شده است. ابزار را به قیمت پارسال بفروشم یا امسال؟
1392/04/02
ادامه سؤال:
ب- در خرید و فروش اجناس از نظر شرعی چند درصد سود مجاز است؟ 15٪ یا 20٪ یا 30٪ ج- قیمت یک کالا در یک استان نصف استان ماست. آیا این کالا را می‌توانم به دو برابر خرید خود، بفروشم؟
جواب:

الف- برای شما جایز است که آن کالا را به قیمت روز بفروشید.
ب- کالاهایی که به روز خریده شده است، گرفتن درصد سود متعارف در بازار که از سوی اصناف تنظیم بازار تعیین شده، جایز است.
ج- در دادوستد، لازم است عرف هر منطقه و شهر و استان، اگر غیر شرعی نباشد، رعایت شود و خرید کالاهایی در استان و فروش آن در استانی دیگر، به قیمتی که با عرف آن استان و منطقه مناسب باشد، اشکالی ندارد. اما فروشنده دقت کند که انصاف را رعایت کند و حقوق مصرف‌کننده را نیز در نظر بگیرد.

سؤال 767: آیا در حکومتی که حق ملت ضایع می‌شود، آیا ملت اجازه‌ی سوءاستفاده از بیت‌المال را دارند؟ (مثلاً استفاده‌ی پنهانی از انرژی برق، آب و...) اگر گناه محسوب می‌شود، شخصی که سوءاستفاده کرده برای جبران چکار کند؟
1392/04/02
جواب:

در جامعه‌ی اسلامی حاکم باید عدالت را رعایت کند و به فکر افراد تحت حکومت خودش باشد و تمام توانش را به کار برد تا نیازمندی‌های افراد را فراهم نماید، اما اگر چنان کاری انجام ندهد، مردم از لحاظ شرعی موظف هستند که بی‌عدالتی را به گوش حاکم برسانند و از او بخواهند که براساس موازین اسلامی حکومت را اداره کند؛ چون که مردم باید در درست حکومت کردن، به حاکم کمک کنند؛ زیرا در حدیثی پیامبر-صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «الدین النصیحة، قلنا لمن؟ قال لله... ولأئمة المسلمین...» دین نصیحت است، [راوی می‌گوید:] پرسیدیم برای چه کسی؟ فرمود: برای خدا و... و پیشوایان مسلمانان.
اما اگر حکومت حقوق افراد را پایمال کند، فرد با این بهانه نمی‌تواند، برای خودش حکم دهد و جایز بداند که از بیت‌المال سوءاستفاده کند؛ زیرا چنین کاری سبب هرج و مرج و آشفتگی در جامعه می‌شود و زیان‌های فردی و اجتماعی فراوانی را در پی دارد. اگر کسی چنین کاری انجام داده است، آن را حساب کند و مبلغ تقریبی آن را صدقه دهد.

سؤال 766: يک سال پيش با فردی يک باب خانه خريديم و قرار بود در سود و ضررش شريک باشيم.
1392/04/02
ادامه سؤال:
با کلاه‌برداري و اعتمادی که به او داشتم، سند خانه را به اسم خودش زده و جواب من را نمي‌دهد و من براى شکایت از ايشان فقط رسيدی به مبلغ هشتاد میليون دارم. الان که بعد از دادگاهی ثابت شود که حق با من است دادگاه مبلغ ديرکرد اين يک سال و نيم را نيز از ايشان می‌گیرد. آيا حق من است یا نه؟
جواب:

بعد از دادرسی به دادخواست شما، اگر ثابت شود که حق با شماست آن مبلغ دیر کردی که به شما داده می‌شود با توجه به تورم موجود در جامعه و آن که ارزش پول در نوسان است، گرفتن آن پول برای شما جایز است.

سؤال 765: حکم عید نوروز و چهارشنبه‌سوری را از نظر دین مبین اسلام بیان فرمایید؟
1392/04/02
جواب:

دیدگاه علما درباره‌ی این روزها متفاوت است، برخی از فقها آن را جایز نمی‌دانند، اما برخی دیگر آن را با وجود شرایطی جایز می‌دانند. پیامبر-صلی الله علیه وسلم- فرموده است که مسلمانان دو عید دارند: عید رمضان و عید قربان.
اما از سوی دیگر باید پذیرفت که سال خورشیدی پس از اتمام فصل زمستان، تازه می‌شود و سال نو آغاز می‌گردد. بنابراین اگر برای دیگران در سال جدید دعای خیر بکنیم که سال نو خوب و با برکتی داشته باشند از نظر دینی اشکالی ندارد. برخی با اغماض برخورد می‌کنند و می‌گویند می‌توان سال جدید شمسی را عید باستانی نامید و نه عید دینی، بنابراین منافاتی با حدیث پیامبر-صلی الله علیه وسلم- پیدا نمی‌کند.
اما موضوع چهارشنبه‌سوری بیشتر این‌گونه برمی‌آید که از عادات آتش‌پرستان است که از روی آتش می‌پریدند و از آتش می‌خواستند که سرخی خود را به آنان بدهد و زردی را از آنان بزداید. این اعتقاد با عقاید دینی که تنها خدا را سودرسان و زیان‌رسان به انسان می‌داند منافات دارد. [یونس:107؛ انعام:17] اما اگر در آخرین چهارشنبه‌ی یا در روز دیگر سال مردم بدون اعتقاد انحرافی مذکور، به گونه‌ای خوشحالی کنند که با موازین شرعی منافاتی نداشته باشد، اشکالی ندارد.

سؤال 764: مدتي‌ است که همسرم قهر کرده است. من هم فرزند کوچک دارم و دوست ندارم يتيم شود. به هر دري رفته‌ام تا برگردد، موفق نشده‌ام هر کسي راهي پيشنهاد مي‌کند، مثلاً طلاق يا زن دوم يا دعا کردن يا... لطفاً‌ راهنماییم کنید؟
1392/04/02
جواب:

با همسرتان خصوصی و صادقانه صحبت کنید و دلیل قهرشان را از او بپرسید، اگر دلیل موجه و درستی را بیان کرد، شما آن را بپذیرید و تلاش کنید خودتان را اصلاح نمایید و علاقه‌ی خودتان را برای ادامه‌ی زندگی مشترکتان به شیوه‌ای درست نشان دهید و به همسرتان بگویید که عقد ازدواج امر مقدس و پیمان استواری است، نباید به سادگی و گاهی به سبب لجبازی بی‌دلیل، از هم فرو بپاشد.
اگر این گفتگو نتیجه‌ی مثبتی در پی نداشت ، از دو نفر معتمد و مورد تأیید از خویشاوندان یا دیگر معتمدین یکی از طرف شوهر و دیگری از طرف زن، یاری بگیرید تا در میان شما میانجی کنند و مشکلات را بررسی و حل نمایند و در این میان شما نیز تلاش مثبت انجام دهید و برای اصلاح کم‌کاری‌های خودتان در زندگی زناشویی بکوشید و با همسرتان عهد و پیمان مجدد ببندید که تقصیرات گذشته را در زندگی‌اتان تکرار نکنید و به یاری یکدیگر فرزندتان را به شیوه‌ای اسلامی و درست تربیت کنید، تا مایه‌ی چشم روشنی شما باشد و خلف صالحی برای شما گردد. خداوند در این باره می‌فرماید: (وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا...)[نساء:35]
اگر این روش‌ها نتیجه‌ی مثبتی در پی نداشته باشد، به مشاورین خانواده و روان‌شناسان مراجعه کنید و مشکلاتتان را با آنان در میان بگذارید که ان‌شاءالله نتیجه‌ی مثبتی دارد.
اما اگر پس از تمام این کارها و تلاش‌ها همسرتان حاضر به بازگشت نشود و قصد طلاق را داشته باشد، بهتر است به نیکی او را طلاق دهید و سختی‌ها و پیامد‌های آن را نیز تحمل کنید و آن را جزئی از سختی‌های زندگی بدانید.

سؤال 763: حکم مرگ مغزی در فقه حنفی چیست؟ آیا مساوی با مرگ قطعی است، اگر اختلافی باشد با ذکر منابع بیان فرمایید؟
1392/04/02
جواب:

بیماری که سکته‌ی مغزی کرده و در کما به سر می‌برد و مغزش از حرکت باز ایستاده است، در علم پزشکی چنان بیماری مرده به شمار می‌آید.
ادامه‌ی درمان چنین فردی سبب می‌شود خانواده‌اش متکفل هزینه‌های سرسام‌آور و بدون فایده‌ای شوند و دستگاه‌های درمانی که چه‌بسا بیماران دیگر به آن نیاز حیاتی دارند و به وسیله‌ی آن بهبود می‌یابند، بی‌دلیل و بدون هیچ سودی برای چنین بیماری به کار گرفته شوند و از استفاده‌ی صحیح خارج می‌شوند. گرچه چنین بیماری آگاهی ندارد، اما خانواده و خویشاوندانش تا زمانی که بیمارشان در چنین وضعیتی است، پیوسته در اضطراب به سر می‌برند. اما کسی که مرگ مغزی شده، مرگ شرعی و قطعی به شمار نمی‌آید، که احکام میت در حق او اجرا شود و مالش میان وارثان تقسیم گردد.

سؤال 762: آیا ساز زدن گناه حساب می‌شود؟
1392/04/02
جواب:

در این باره دیدگاه علما و فقها متفاوت است. یکی از تفریح‌هایی که سبب آرامش روح و شادی‌بخش دل و گوش می‌شود، موسیقی مجاز است، به‌شرطی که در آن تشویق و تحریک بر انجام گناه نباشد، به کار بردن آلات موسیقی اگر به نیت تشویق و تحریک به گناه باشد، حرام است، اما اگر به نیت شاد کردن خود نوازنده و زدودن ناراحتی از خود و دیگران باشد، مانعی ندارد. برای آگاهی بیشتر درباره‌ی احادیثی که درباره‌ی موسیقی و آواز روایت شده‌اند، به کتاب حلال و حرام دکتر قرضاوی چاپ نشر احسان مراجعه شود.

سؤال 761: آیا کشیدن پوست صورت برای خانم‌ها مشکل دارد؟
1392/03/18
جواب:

اگر کشیدن پوست از لحاظ پزشکی برای بدن عوارض نداشته باشد، از لحاظ شرعی بلامانع است.