پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

سؤال 997: آیا کارکردن در بانکی که فقط با کارمزد 4% فعالیت می‌کند، حرام است یا نه؟ و آیا وام‌های با کارمزد واقعی 4% حرام است؟ لطفاً توضیح دهید.
1392/09/20
جواب:

دیدگاه علما درباره‌ی کار کردن در بانک متفاوت است، بیشتر علما گفته‌اند: در صورت ضرورت اشکالی ندارد.
بهتر آن است که فرد تلاش کند در جای دیگری غیر از بانک که درآمدش شبهه‌ناک نیست، کار کند، اما اگر از روی ضرورت در بانک مشغول شود و کار کند. طبق نظر دوم مانعی ندارد.
دریافت‌ وام‌های چهار درصدی، که آن را به‌عنوان کارمزد در نظر می‌گیرند، مانعی ندارد.

سؤال 996: آیا رفتن به دکتر و استفاده از دارو جهت باردار شدن برای فرزند دوقلو درست است یا خیر؟
1392/09/20
جواب:

اگر چنین دارویی از نظر پزشکی ضرر و زیان نداشته باشد از نظر شرعی اشکالی ندارد.

سؤال 995: شرایط توبه چیست؟ و چه کارهایی باید بعد از توبه انجام داد؟
1392/09/20
جواب:

توبه سه شرط دارد:
1- توبه‌کننده به‌طور عملی دست از گناه بکشد؛
2- در قلب از آن گناه بیزار و پشیمان باشد؛
3- قصد بازگشت به گناه را نداشته باشد.
اگر بر اثر گناه حق مردم ضایع شده باشد شرط چهارم این است که:
4- حق مردم را بازگرداند یا از او حلالیت بطلبد.

سؤال 994: آیا شستن پا برای وضو اگر مکانش مناسب نبود می‌توانیم بعد از اینکه سایر اعمال را به جا آوردیم، در جای دیگر و یا بعد از مدتی پاهایمان را بشوییم، آیا تأخیر آن جایز است یا باید بدون وقفه باشد؟
1392/09/20
جواب:

شستن اعضای وضو پشت‌سر هم و بدون فاصله از نظر فقها سنت است و اگر در بین آن‌ها فاصله بیافتد، وضو باطل نمی‌شود گرچه کراهت دارد.
برخی از فقهای شافعی شرط کرده‌اند که فاصله نباید به قدری باشد که عضو شسته شده، خشک شود.

سؤال 993: می‌خواهم بدانم نظر اسلام در مورد پس‌انداز چیست؟ آیا مذموم است یا پسندیده؟ من خانمی هستم دارای یک شغل موقت که هیچ تضمینی برایم وجود ندارد که تا دو سال بعد نیز شغلی داشته باشم.
1392/09/20
ادامه سؤال:
آیا پس‌انداز کردن من برای روز مبادا، مغایر با مفهوم توکل و اینکه خداوند رزّاق است،‌ می‌باشد؟ آیا به پس‌انداز زکات تعلق می‌گیرد؟ با توجه به کاهش مرتب ارزش نقدینگی، آیا اشکال دارد پول پس‌انداز را در بانک سپرده کنیم تا مقدار سودی که روی آن می‌آید، جبران کاهش ارزش آن را در طول زمان بکند یا اینکه با آن سکه بخریم؟ چند درصد از اموال مجاز است یا توصیه می‌شود پس‌انداز شود؟
جواب:

پس‌انداز از نظر شرعی مشکلی ندارد و مخالف ویژگی توکل نیست و پس‌انداز تا زمانی که به مقدار 20مثقال طلا نرسد زکات ندارد، برای اینکه ارزش پس‌انداز پایین نیاید، می‌توانید به جای پول طلا پس‌انداز کنید یا آن را در جایی مانند بورس و... سرمایه‌گذاری نمایید، اما پس‌انداز در بانک و دریافت بهره‌ی آن توجیه شرعی ندارد و جز برخی علمای جدید، همه‌ آن را ربا به‌شمار می‌آورند. مسلمان باید در زمینه‌ی کسب درآمد حلال تلاش کند تا از نظر اقتصادی از بقیه عقب نیفتد.
زمانی فرد خلاف توکل عمل می‌کند که از راه غیرشرعی بخواهد کسب درآمد کند؛ یعنی به راه‌های شرعی کسب درآمد، اعتماد نداشته باشد.
و زمانی پس‌انداز غیرشرعی است که انسان بخل ورزد و مالش را در امور نیک و موارد نیاز مصرف ننماید. چنانکه خداوند فرموده است: (... وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّـهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذَابٍ أَلِيمٍ)[توبه:34]

سؤال 991: از سوی بانک مهر اقتصاد ایران (موسسه مالی و اعتباری مهر) طرحی تحت عنوان خطوط اعتباری ارائه شده است که در آن یک فروشگاه با بانک قرارداد بسته و پس از فروش اجناس خود به مشتریان، پول خود را نقداً از بانک اخذ کرده
1392/08/27
ادامه سؤال:
و مشتری را جهت بازپرداخت دین به بانک معرفی می‌کند، بانک هم ظرف 36ماه بدهی خود را پرداخت می‌کند که طبیعتاً این پول پرداختی بیشتر از نرخ واقعی جنس است و مابه التفاوت این دو نرخ را بانک به عنوان سود کار خود برداشت می‌کند. آیا این کار جایز است یا نه؟
جواب:

در واقع بانک اجناس را نقدی از فروشگاه می‌خرد و با مبلغی بیشتر به طور اقساط به مردم می‌فروشد. این کار حتی در فروشگاه‌ها و مغازه‌ها نیز انجام می‌گیرد. علما فروش اقساطی کالا را با مبلغی بیشتر از فروش نقدی آن، جایز می‌دانند.
بنابراین کار بانک در این زمینه مانع شرعی ندارد.

سؤال 990: آیا در اتاقی که محل خواب من و شوهرم است، اگر قرآن باشد، گناه دارد؟ اگر در عین عمل جنسی متوجه وجود آن در اتاق شویم، چه باید کرد؟
1392/08/27
جواب:

وجود قرآن در اتاق خواب اشکال شرعی ندارد و مانع نزدیکی زن و شوهر نمی‌شود و گناهی نیز متوجه زن و شوهر نمی‌گردد. اما نباید با حالت جنابت به قرآن دست زد.

سؤال 989: نزدیکی کردن با شوهر در چه شب‌هایی حرام است؟ حکم نزدیکی در شب‌های شهادتین و یا عیدین چه حکمی دارد؟
1392/08/27
جواب:

از لحاظ شرعی برای نزدیکی با همسر هیچ منعی وجود ندارد و هر زمان می‌تواند با همسرش نزدیکی کند مگر آن که زن در عادت ماهیانه باشد یا روزه‌دار باشد یا در حالت احرام برای حج و عمره باشد.

سؤال 988: می‌خواستم منبعی کامل و وافر در مورد اقامه‌ی نماز (متن و معنی)، واجبات نماز، انواع نماز، ادعیه، حج و واجبات حج برایم معرفی کنید؟
1392/08/27
جواب:

1- فقه آسان، احمد عاشور؛ 2- تفسیر سوره‌ی حمد و بررسی نماز،‌ استاد ناصر سبحانی؛ 3- کتاب نماز، اسعد نادری؛ 4- عبادت در اسلام، دکتر قرضاوی و...

سؤال 987: من می‌خواستم نمایندگی بیمه بگیرم، ولی قبلش باید برای آن‌ها چند میلیونی بیمه‌ی عمر کار می‌کردم، ولی می‌گویند بیمه‌ی عمر به‌دلیل اینکه سود دارد، حرام است و من نیز که واسطه‌اش هستم، قطعاً شریک این کارم. آیا این کار واقعاً حرام است؟
1392/08/27
جواب:

علما بیمه‌ی عمر را جایز نمی‌دانند؛ زیرا در آن نوعی فریبکاری است و نیاز ضروری برای آن وجود ندارد. برخی از علما آن را از مصادیق (اکل الناس بالباطل) خوردن مال مردم به ناحق و بیع الغرر (معامله‌ی فریبکارانه) نامیده‌اند، که در قرآن و حدیث از چنان‌ کاری نهی شده است.

سؤال 986: پدري دارم كه معتاد است و بيكار. بيش از حد سيگار مصرف مي‌كند. آيا بر ما فرزندانش لازم است كه سيگار و مواد او را تهيه كنيم؟ با اين كار موجب ضرر رساندن بيشتر مي‌شويم. تكليف چيست؟
1392/08/27
جواب:

بر فرزندان لازم است غذا و پوشاک و دیگر نیازهای شرعی پدر و مادر را فراهم کنند، اما تهیه کردن سیگار و مواد و دیگر چیزهای ناروا، بر فرزندان لازم نیست.

سؤال 985: مغازه‌ای دارم که آن را به شخصی اجاره داده‌ام ولی الان احتياج دارم که مغازه را به‌صورت رهن کامل واگذار نمايم. لطفاً مرا راهنمايي کنيد که آيا اين کار از لحاظ شرعی صحیح است يا نه؟ اگر اين مسأله اشکال شرعی داشته باشد -با توجه به نياز مبرم- چکار کنم؟
1392/08/27
جواب:

عقد رهن در عصر ما، رهن عرفی است و بر اساس نیاز مردم جایز دانسته شده است.
شما نیز با توجه به نیاز مبرم خود که بیان نموده‌اید، می‌توانید مغازه‌ی خود را رهن کامل بدهید.

سؤال 984: فروش اقساطی در اسلام جایز است؟
1392/08/27
جواب:

فروش اقساطی، مانع شرعی ندارد، لازم است که به هنگام عقد معامله آن را تعیین کند.
از عایشه-رضی‌الله‌عنها- روایت شده که بریره خودش را در برابر نُه اوقیه، از مالکش خرید و تعیین کردند که هر سال یک اوقیه به مالکش بدهد.[متفق علیه]
این روایت بیانگر درست بودن فروش قسطی است.

سؤال 983: پيرزني قبل از مرگش وصيت مي‌كند: مبلغي كه توانسته پس‌انداز كند را بابت خريد نماز و روزه‌اش، ورثه هزينه كنند. سؤال من اين است که آيا مي‌توان اين مبلغ را براي خريد جهاز مستمندان و يا حل كردن مشكل مستمندي و يا غيره هزينه نمود؟
1392/08/27
جواب:

جمهور فقها (مالکی، شافعی و حنبلی) گفته‌اند: نماز، جایگزین نمی‌پذیرد؛ یعنی کسی نمی‌تواند به‌جای دیگری نماز بگزارد، همچنین برای نخواندن نماز، پرداخت کفاره درست نیست. اما حنفیه گفته‌اند: اگر فرد توان گزاردن نماز را داشته باشد حتی با اشاره، ولی نمازش قضا شده باشد، می‌تواند وصیت کند که از ثلث (یک سوم) مالش کفاره داده شود و برای هر نمازی فدیه‌ی یک روز، روزه داده شود.
درباره‌ی روزه، اگر کسی معتقد به روزه باشد اما بنابر عذر شرعی نتواند روزه بگیرد، به‌جای آن کفاره می‌دهد یا دیگری به‌جای او روزه می‌گیرد.
بنابر قول جمهور فقها باید به وصیت میت درباره‌ی روزه‌اش عمل کرد و کفاره‌ِی آن را از یک سوم ترکه‌اش داد.
و بنابر قول حنفیه باید به وصیت میت درباره‌ِی کفاره‌ی نمازهای قضا شده‌اش نیز عمل کرد و آن کفاره به مستمندان داده شود.
قول راحج آن است که به‌جای نمازهای قضا شده، کفاره داده نمی‌شود.

سؤال 982: ديدگاه اهل‌سنت درباره‌ی برخاستن از جاي خود براي سلام و عرض ادب به شخص بزرگ‌تر چيست؟ من شنيدم كه پيامبر اين كار را منع كردند. آيا درست است يا خير؟
1392/08/20
جواب:

برخاستن برای فردی بزرگ و دارای جایگاه والا، مانند: پدر و مادر و فردی عالم، جایز است.
روزی سعدبن‌معاذ-رضی‌الله‌عنه- آمد و پیامبر-صلی‌الله‌علیه‌وسلم- به قوم او فرمود: «قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ»[بخاری]
برای سرور و آقایتان برخیزید.