اسلام سیاسی و آینده دموکراسی در خاورمیانه
رضوان مصمودی_ رئیس مرکز مطالعاتی اسلام و دموکراسی
ترجمه از انگلیسی: حیدر کمالیفر
از سال 2003 حکومت بوش و مخصوصا شخص رئیس جمهور دائماً در مورد ترویج دموکراسی در منطقه خاورمیانه حرف میزنند. این در حالی است که در این مدت به نتایج بسیار محدودی دست یافتهاند و این نشان میدهد که ترویج دموکراسی در عراق، اندیشهای چارهساز برای بهانه اشغال و جنگ با عراق بود. کشوری که سیاست خارجی امریکا به استمرار رژیم ستم پیشهی آن را حمایت میکرد کسی که قدرت را در دست خود متمرکز کرده بود و با حمایتهای اقتصادی و امنیتی که داشت انتخابات را به نفع خود تحریف میکرد و مردمش را مورد ظلم قرار میداد و اکنون سران حکومت امریکا دم از ترویج دموکراسی میزنند کاری که تنها به بدنامی خردمندان، رهبران و حامیان دموکراسی برای یک دهه انجامید.
اگر ما به یک صلح بلند مدت، با ثبات و توسعه دموکراسی در خاورمیانه و در جهان امیدواریم لازم است حمایتهای خود و مشروعیت وجود یک حکومت بیگانه در منطقه را نفی کنیم. |
|
تعدد زوجات در نظامهای قبل و غیر از اسلام
حسن علیپور
1- 1: تعدد زوجات در دین یهود
تعدد زوجات در دین « تحریف شده آنها» خیلی زشت بود، تا جای که روایت شده که حضرت داود و حضرت سلیمان « علیهماالسلام » هر یک صدها زن داشته اند و گویا حضرت سلیمان (ع) هفتصد زن آزاده و سیصد کنیز داشته که این کار با عصمت انبیاء سازگار نیست و سخن تحریف شده آنها است و فقط جهت اطلاع ذکر شده است.
تورات یهود هیچ قید و بندی برای تعدد زوجات ذکر نکرده است، ولی رد نصوص« تلمود» آمده است که برای توده مردم تا چهار عدد و برای ولی امیر یهود به قیاس به ملک داود «ع» تا هیجده زن مباح است.[1]
|
|
قرائت نبوی از جهان (5)
نویسنده : محمد مجتهد شبستری
دایرة المعارف بزرگ اسلامی
نصّگرائی فقهی و قرآن نامفهوم-تنها پارهای از فیلسوفان مسلمان (ملاصدرا) نیستند که قرآن را نامفهوم میسازند، فقیهان نصّگرا هم همین کار را میکنند. فقیه وقتی میگوید تمام احکام جزائی و یا احکام ارث و یا احکام خانواده و... که در قرآن آمده باید بدون کم و کاست در جامعههای جدید امروز مسلمانان اجراء شوند قرآن را نامفهوم میسازد گر چه این نظر را «خودداری از اجتهاد در مقابل نصّ» مینامد.
|
|
تصحیح برخی از اذهان در فهم آیاتی از قرآن (11)
به قلم: دلیر عباسی
برتری نژادی یهود:
تفسیر آیات 47 و 122 بقره
یا بَنِی إِسْرَائِیلَ اذْکُرُوا نِعْمَتِی الَّتِی أَنْعَمْتُ عَلَیکُمْ وَأَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعَالَمِینَ یعنی: ای بنی اسرائیل به یاد آورید نعمت مرا که بر شما ارزانی داشتم، و اینکه من شما را (از نظر نعمتهای گوناگون) بر جهانیان برتری دادم.[1]
خداوند در چندین آیه از زبان حضرت موسی(ع) به بنی اسراییل – کسانی که به موسی(ع) ایمان آوردهاند – اطلاع داده که خدا شما را بر همهی جهانیان برتری داده است.
|
|
بررسی معنای «کفر» و «پشتیبانی خدا از مؤمنان» از دیدگاه ابنعربی
نصر حامد ابو زید
اهمیت اندیشهی ابنعربی از این روست که پختگی و پروردگی اندیشهی اسلامی را در حوزههای گوناگون فقه، الهیات، فلسفه، تصّوف، تفسیر قرآن، علوم حدیث، علوم بلاغت، لغت و ... به نمایش میگذارد. از این دیدگاه، بررسی و پژوهش ]آموزهها و اندیشههای[ او، چشماندازی از اندیشهی اسلامی در سدههای ششم و هفتم هجری را پیش چشم میگذارد؛ و از دیدگاهی دیگر ابن عربی پل پیوند و همزه ی وصلی است میان میراث جهانی و میراث اسلامی. البته اهمیت ابن عربی به عنوان پل و پیوند تنها همین نیست که او میراث انسانی روزگار خویش را به خوبی میشناخته و آنها را در پیریزی و به پاسازی کاخ بر افراشتهی فکری و فلسفی خویش به کار گرفته است، که افزون بر این، به همین اندازه در بازسازی میراث انسانی، از راه اثرگذاری کارا و خلاقش در آن، نقش داشته است. |
|
چگونه نقدی بر شریعتی رواست؟
تقی رحمانی
چگونه نقدی بر شریعتی رواست، که درمان درد ما هم باشد؛ این نوشتار* شامل سه بخش است. بخش نخست درباره نقد روشنفکران دینی بر شریعتی است که این بخش آسیبشناسی این نوع نقد را بیان میکند. بخش دوم نگاهی به دیدگاه کلان شریعتی و مقایسه آن با دیدگاه مارکس و هایدگر است و بخش سوم نقد نگارنده بر شریعتی است.
|
|
تفسیرگرایی و هرمنوتیک
توماس شوانت / ترجمه؛ محسن ناصری راد
کاوش کیفی نامی است برای جنبشی فرمالیستی که در اوایل دهه 1970 به صورت آکادمیک آغاز شد. این جنبش دربرگیرنده انتقاداتی اخلاقی، سیاسی، روش شناختی و معرفت شناختی از تحقیقات علمی، اجتماعی در رشته های علمی و نظام های فکری بود که متوجه استراتژی های تحقیقاتی پیمایشی، همبستگی آماری، آزمایشی و شبه آزمایشی بودند.
|
|
دولت ایران میتواند طرح دعوی کند
سکوت جامعه بین الملل در برابر فاجعه سردشت، بیشتر از هر مسألهیی زمینه جولان را برای رژیم بعث فراهم کرد. هنوز هم بسیاری معتقدند کشتار و سرکوب کردهای عراق، نتیجه بیتفاوتی جامعه جهانی نسبت به مسأله سردشت بود. دکتر اسعد اردلان حقوقدان و مدرس دانشگاه هم این مسأله را در تئوری تأیید میکند و با توجه به امضای کنوانسیون 1925 از طرف عراق، سکوت جامعه جهانی در برابر این فاجعه را معنادار میداند. البته اردلان مطرح شدن مسأله سردشت در بسته کلی جنگ را هم از دلایل این مسأله میداند. البته پس از گذشت سالها از جنگ و اثبات این حملات، هنوز نظام حمایتی بینالمللی برای قربانیان جنگ ناخواسته وجود ندارد. مشاور حقوقی انجمن دفاع از حقوق مصدومان شیمیایی سردشت، بحث ارائه دادخواست علیه دولت عراق برای احقاق حقوق مصدومان شیمیایی سردشت را کماکان مطرح می داند. |
|
آییننامه کمیسیونهای تعیین درصد میتواند باطل شود
وظایف و مسئولیتهای دولت ایران برای کمک رسانی به مصدومان شیمیایی غیرنظامی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در واقع دولت ایران در برابر خدمات رسانی به این شهروندان کاملاً مسئول است و از سوی دیگر وظیفه احقاق حقوق این افراد از کشور مهاجم هم برعهده دولت است. محمدصالح نیکبخت وکیل پایه یک دادگستری با دستهبندی کردن نیازها و خواستههای مصدومان شیمیایی بر این باور است که دولت آن گونه که باید و شاید نتوانسته پاسخگوی این نیازها باشد. در عین حال از عملکرد ان جی اوهای مرتبط هم انتقاد می کند. این وکیل دادگستری درباره اعتراض مصدومان سردشتی به عملکرد کمیسیونهای تعیین درصد مصدومیت، ابطال آیین نامه این کمیسیونها را یکی از راههای پیگیری حقوق فراموششده مصدومان میداند. |
|
تحقیقات پزشکی در سردشت
همین چند روز پیش بود که مطلب «گزارشی نداریم» در روزنامه به تفصیل از انجام ندادن هیچ گونه پژوهشی درباره آثار مواد شیمیایی به کار برده شده در ایران خبر داد. رئیس پژوهشکده مهندسی و علوم پزشکی جانبازان هم این مساله را تایید و جای خالی این تحقیقات را حس می کند. اما محمدرضا سروش از انجام تحقیقاتی روی نیروی انسانی صدمه دیده در جریان حملات شیمیایی خبر می دهد ولی عبارت «خدا کند اثری نداشته باشد»، در این باره، می تواند نگران کننده باشد. رئیس پژوهشکده از انجام تحقیقات مفصل سخن می گوید که در یکی از آنها به تمام بچههای سردشت رسیدگی شده است. سروش تلاش می کند به هیچ عنوان در مباحث خدمات دهی و کمیسیونهای تعیین درصد مصدومان سردشت وارد نشود، اما از آنجایی که خودش زمانی در این کمیسیونها حضور داشت و الان هم مسئولیت دولتی مرتبط دارد، بحث باز می شود. سروش از طرفی میپذیرد آماری که در کار استفاده می کنند همان آمار 1400 نفره یی است که بنیاد به آنها داده و از طرف دیگر هم آمار کتاب دکتر فروتن را که از آلوده شدن 8500 نفر و تحت مداوا قرار گرفتن 4500 نفر در سردشت خبر می دهد، به عنوان آمار معتبر می پذیرد. |
|
21 سال؛ چهار درصد
عثمان مزین*
21 سال پیش در عصرگاه روز هفتم تیر سال 66 شهر مرزی و کردنشین سردشت مورد آماج حملات شیمیایی با گاز خردل و تاول زا قرار گرفت. در زمانی که مردمان شهر دارای تجربیات زیادی در هر دو حملات گاه و بیگاه هوایی بودند، به هیچ وجه تجربه و انتظار حمله شیمیایی با آن ابعاد را نداشتند.
آشنا نبودن مردم در مورد نحوه مواجهه با سلاحهای شیمیایی، فقدان مراکز درمانی و تجهیزات دارویی، ناآشنایی مردم با تبعات و آثار گاز خردل، نبود اطلاع رسانی سازمانها و ارگانهای مسؤول، اصابت بمبها به بازار شهر، مناطق پررفت و آمد و مبادی ورودی و خروجی شهر، پناه گرفتن مردم در پناهگاههای موجود و... همه و همه باعث افزایش مصدومان و قربانیان و وخامت اوضاع جسمی، سلامتی، روحی و روانی مجروحان شده است که روز به روز تشدید می شود. |
|
انجمن قدرت اجرایی ندارد
رحیم واحدی*
سردشت بارها مورد تهاجم وحشیانه دشمنان قرار گرفته و حتی دو بار در آتش خشم مهاجمان سوخته و به خاکستر تبدیل شده است. در جریان جنگ خانمانسوز هشت ساله عراق علیه ایران نیز از شروع تا پایان جنگ و حتی بعد از قبول قطعنامه 598 شورای امنیت سازمان ملل، سردشت بارها به وسیله بمب و خمپاره و توپ از زمین و هوا مورد حمله قرار گرفت. در طول جنگ مردم سردشت کاشانه خود را ترک نکرده و بیشترین صدمات جانی و مالی را متحمل شدند که بزرگ ترین جنایات قرن در سردشت و به مردم مظلوم و بی دفاع این شهر ستم کشیده تحمیل شد، یعنی استفاده از سلاح های غیرمتعارف و کشتار جمعی که در بعدازظهر هفتم تیرماه سال 1366 به روی مردم غیرنظامی شهرمان باریدن گرفت و ده ها تن شهید و هزاران تن نیز از جمله زنان و کودکان و پیر و جوان مصدوم و قربانی این جنایت ضد بشری شدند.
|
|
دکتر یوسف قرضاوی نفر سوم و دکتر عبدالکریم سروش نفر هفتم اندیشمندان جهان شدند
تهران- پایگاه اطلاعرسانی اصلاح
در پی نظرسنجی نشریه "سیاست خارجی" ده نفر از اندیشمندان مسلمان در صدر فهرست بیست نفری روشنفکران مردمی جهان قرار گرفتند.
به گزارش اسلامآنلاین، در این نظرسنجی ده نفر اول از شخصیتهای برجسته مسلمان به عنوان تأثیرگذارترین شخصیتهای جهان در سال 2008 انتخاب شدهاند که از علمای دین، اندیشمندان، متفکران، اقتصاددانان و ادیبان مسلمان هستند.
این 10 شخصیت برجسته از میان 100 نفر در همه زمینهها انتخاب شدهاند. |
|
اسلام و بردگی
حسن علیپور
مقدمه تحقیق:
به نام خداوند رحمن و رحیم که جهان هستی مظهر عدالت او است، و درود و سلام خدا بر همه پیامبران بخصوص پیامبر رحمت و رأفت حضرت محمد (ص) و همچنین درود و سلام خدا بر اصحاب پیامبر که با شعار « نَحنُ قَوْمُ ابتَعَثا الله لِنُخرِجَ العباد مِنْ عبادة العباد الی عبادة رب العباد» «ما قومی هستیم که خداوند مرا برگزیده فرستاده تا مردم را از پرستش بندگان به سوی پرستش خدای بندگان سوق دهیم».
|
|
تصحیح برخی از اذهان در فهم آیاتی از قرآن (10)
به قلم: دلیر عباسی
اهل کتاب در قرآن
تفسیر آیهی 82 سورهی مائده
لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الْیهُودَ وَالَّذِینَ أَشْرَکُوا وَلَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ قَالُوا إِنَّا نَصَارَى ذَلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّیسِینَ وَرُهْبَاناً وَأَنَّهُمْ لا یسْتَکْبِرُون یعنی: (ای پیامبر!) خواهی دید که دشمنترین مردم برای مؤمنان، یهودیان و مشرکانند، و خواهی دید که مهربانترین مردم برای مؤمنان، کسانی اند که خودرا مسیحی می نامند، این بدان خاطر است که در میان مسیحیان، کشیشان و و راهبانی هستند که (به سسب آشنایی با دین خود و خوف از خدا، از شنیدن حق سر باز نمی زنند و در برابر آن) تکبر نمی ورزند [1]
|
|
دو بستر جدید در اجتهاد
نویسنده: دکتر یوسف قرضاوی
مترجم: سیدنصرالدین فخری، دانشگاه مذاهب اسلامی
منبع: پایگاه اینترنتی دکتر قرضاوی
الحمد لله والصلاة والسلام علی رسول الله و علی آله وصحبه و من اتبع هداه. در مفاهیم اصیل اسلامی دو واژهی برگرفته شده(مشتق) از یک ریشهی مشترک وجود دارد که بیشترین تاثیر را در زندگی و حرکت اسلامی در طول تاریخ داشته است. این دو واژه اجتهاد و جهاد میباشند که از ریشهی(ج ه د) گرفته شدهاند؛ اگر آن را(جُهد) بخوانیم به معنی «تمام توان و تلاش خود را بکار بردن» است واگرآن را(جَهد) بخوانیم به معنی «تحمل سختی و رنج» میباشد.
|
|
عشق
نویسنده: رابرت الیاس نجم
ترجمه از انگلیسی: حیدر کمالیفر
عشق اساسیترین و بالاترین سطحی است که بشر قصد رسیدن به آن را دارد. آیا تصور میکنید کسی که در زندگی به او علاقهمندید و دلبستهاید را؛ دوست دارید؟
آیا دوست داشتن از هرگونه شرطی آزاد است یا اینکه آمیخته است به شرایط و خواستههای گوناگون؟
دوست داشتن بیقید و شرط کدام است و آیا میتوانیم به آن دست یابیم؟
آیا تفاوتی بین دوست داشتن و «حس تمایل» وجود دارد؟
چگونه میتوانیم تشخیص دهیم احساسی که نسبت به کسی داریم از جنس تمایل است یا از جنس عشق؟
چگونه میتوان با رفتن به سطحی از آگاهی عشق خود را پاک و خالص گردانیم؟
اینها بخشی از سؤالاتی است که برای تجربهی حس دوست داشتن بایست مد نظر قرار دهیم. |
|
اسلام و چالشهای پلورالیسم

مؤلف: محمد آیدین
مترجم: مهدی حجت
آیا اسلام به عنوان یک دین و فرهنگ، میتواند با الزامات مدرنیته کنار آید؟ در اواخر قرن نوزدهم پرسش مشابهی درباره علم و تکنولوژی مطرح بود. پاسخ متفکر و شرقشناس برجسته فرانسوی ارنسترنان در این باره «منفی» بود. او این امر را نه در مسلمانان، بلکه در خود اسلام میدید. به نظر او مشکل اساساً در خود اسلام نهفته است.
|
|
سلسله مباحث تصوف وعرفان اسلامی(2)
مسعود رحیمپور
انسان وکمال آن یکی آمد در یاری بزد گفت یارش کیستی ای معتمد ؟ گفت من ، گفتمش برو هنگام نیست بر چنین خوانی مقام خام نیست خام را جز آتش هجر وفراق کی پزد کی وارهاند از فراق رفت آن مسکین و سالی در سفر در فراق دوست سوزید از شرر پخته شد آن سوخته پس بازگشت باز گرد خانه انباز گشت حلقه زد بر دربه صد ترس و ادب تا بنجهد بی ادب لفظی زلب بانگ زد یارش که بر در کیست آن گفت بر در هم تویی ای دلستان گفت اکنون چون منی ای من درآ نیست گنجایی دو من در یک سرا « مثنوی معنوی 1 /3056 تا 64 » یاداشت هایی پیرامون روان شناسی صوفیانه «عرفانی » در اسلام بخصوص در تصوف « عرفان » مقام و موقعیت انسان موضوع بحث و مجادلات فراوانی در بین صاحب نظران « غربی » بوده است .
|
|
مقدمهای بر جامعهشناسی دین
ه . بقالی
جامعهشناسان همواره به دین به مثابه یکی از مهمترین منابع جهتدهنده رفتارها و نگرشهای افراد جامعه توجه کرده اند ، اگرچه جامعهشناسی دین بعنوان یکی از شاخههای این علم از دهه 1950 به بعد شکل گرفته است، اما از همان ابتدای کار جامعهشناسی و با ظهور اولین جامعهشناسان، دین بعنوان یکی از موضوعات جامعه شناسی مورد توجه قرار گرفت ، ما مطالعات مربوط به دین را در کار کنت، مارکس، وبر، دورکیم، دوتوکویل و ... میبینیم. نگاه جامعهشناسی به دین قطعاً با نگاه یک عارف، فیلسوف، مؤمن و ... به دین متفاوت است.
|
|
سکولاریسم و دینداری
یوسف سلیمانزاده – سقز
آیا اسلام و سیاست جدا از هم هستند؟
سکولار، کلمهای لاتینی بوده و به معنای حالا و زمان حال است. لذا سکولاریسم به معنای توجه به حال کردن میباشد. این واژه در فارسی ترجمهی معینی ندارد، اما چند نوع ترجمه برایش پیشنهاد شده است که هنوز هیچ کدام جا نیفتاده است. بطور مثال معادلهایی چون گیتیگرایی یا دنیاگرایی را برایش پیشنهاد دادهاند. عربها به جای آن علمانیت را بکار میبرند که در میان آنها هم بر سر این که به فتح عین (عَلمانیت) و یا به کسرآن (عِلمانیت) خوانده شود، اختلاف است که اولی از عالم به معنای عالمیکردن و دنیاییکردن (همان گیتیگرایی فارسی) گرفته شده و دومی از علم مشتق شده و تقریباً به معنای علمیکردن است. |
|
ترجمه به زبان آسان
زکریا عطری
سوره غاشیه
به نام خداوند بخشاینده مهربان ( آیا خبر مصیبت فراگیر به تو رسیده است * در آن روز چهرههایی در هم شکسته است * دائماً در زحمت هستند و رنج میکشند * در آتشی بسیار سوزان انداخته میشوند * از چشمههای بسیار جوشان، آب نوشانده میشوند * طعامی برای آنها نیست مگر گیاهی خاردار و تلخ * که چاق نمیکند و گرسنگی را برطرف نمیسازد * چهرههایی در آن روز شادان است * از تلاشی که کرده، راضی است * در بهشتی والا مکان (ساکن) هستند *
|
|
اسلام و دموکراسی
بحثی نظری در باب سازگاری اسلام و دموکراسی
مؤلف: عمر جاهه
مترجم: مهدی حجت
مسلمانان هرگز در پی فهم ماهیت رابطه بین اسلام و دیگر نظامهای حکومتی آن طور که در مورد اسلام و دموکراسی شاهدش هستیم نبودهاند. برای مثال چنین بررسی موشکافانهای به نظر نمیرسد که در خصوص رابطه بین اسلام از یک طرف و نظامهای خلافت، امپراتوری یا پادشاهی از طرف دیگر صورت گرفته باشد. با فرض اینکه نظامهای حکومتی خلافت، امپراتوری و یا پادشاهی که برای مدتهای مدیدی در تاریخ اسلام وجود داشتند، بومی جوامع اسلامی محسوب میشدند، باز این پرسش که آیا با اسلام مطابقت داشتند، به یک مساله فوری و مبرم بدل نشد. اما استیلای نظام دموکراسی که مسلمانان را غافلگیر کرد با سوء ظن و بدگمانی آشکار مواجه شد زیرا ساختاری غربی و پیامد سیاسی مدرنسازی بود و روابط دولت-جامعهای که ترسیم میکرد با هر چیزی که در جوامع سنتی مشاهده میشد، ناهمانند بود. |
|
ایمان و کفر
علاّمه کاکه احمد مفتیزاده (رحمة الله علیه)
سؤال: مدّتی است سؤالی برایم پیش آمده است و متأسّفانه کمتر توانستهام خدمت شما برسم و آنرا مطرح کنم؛ آن پرسش هم این است که: در نوارهای ضبط شده و صحبت های مجلسی شنیدهام که فرمودهاید: اکنون من نمیتوانم در دنیا کسی را نام ببرم که بتوان عنوان «کافر» را بر او اطلاق کرد. در حالی که در دوران پیامبر(ص) و در زمان خلفای راشدین (س) جنگهای متعددی به نام جنگهای «کفر و اسلام» رخ داده است و در دوران خلافت حضرت ابوبکر(س) پس از رحلت پیامبر(ص) افراد و قبایلی از ادای زکات خودداری کردند. و همین امر باعث شد که اعلام جهاد کند تا جایی که فرمود: «حتّی اگر مرا همراهی نکنید به تنهایی وارد جنگ با آنها میشوم.» آیا این مطلب با نظر شما مغایرت ندارد؟ لطفا مسأله را تبیین فرمایید.
|
|
علامه یوسف قرضاوی: امت اسلام باید عظمت و قدرت خود را بدست آورد

رئیس اتحادیهی جهانی علمای مسلمان با ابراز تأسف از این که کشورهای غربی مسلمانان را جهان سومی خطاب میکنند، از امت اسلامی خواست تا با وحدت و انسجام اسلامی قدرت و عظمت خود را بدست آورند.
به گزارش خبرگزاری رسا به نقل از گلف نیوز، شیخ یوسف قرضاوی رییس اتحادیه علمای مسلمانان جهان در مراسم افتتاح نشست اقلیتهای مسلمان در دوحه از اختلافات و تنش بین مسلمانان در سراسر جهان انتقاد کرد.
|
|
|
آرشیو... |