اشاره: دکتر اسماعیل شمس متولد سال 1354 در روستای شرکان از توابع بخش نوسود در شهرستان پاوه است. تحصیلات ابتدایی و راهنمایی را در روستای محل تولد یعنی شرکان به اتمام رساند. سال اول مقطع متوسطه را در شهر کوچک نودشه سپری کرد. دو سال بعدی تحصیلات متوسطه را در دبیرستان شهدای پاوه در رشته علوم تجربی ادامه داد و در سال آخر به سبب علاقه وافر به رشته تاریخ، از علوم تجربی به علوم انسانی تغییر رشته داد.
موضوع این نوشته، بحث فلسفی _ ادبی کوتاهی در باب تسامح و مفهومهای وابسته به آن است. اما پیش از پرداختن به این بحث، برای روشنتر کردن موضوع، میخواهم داستانی از بوستان سعدی نقل کنم. این داستان در غرب ماجرایی شنیدنی دارد که آن را با ذکر مأخذ لازم در کتاب سعدی آوردهام. در اینجا تنها اصل ماجرا را میآورم و بعد داستان را نقل میکنم.
حرکتهای افراطآگرایانه و تروریستی از سوی برخی اسلامگرایان تندرو به تهدیدی منطقهای و جهانی تبدیل شده است. این مسلمانان تندرو ابتدا مسلمانان میانهرو را میکشند و بعد سراغ پیروان سایر ادیان و مذاهب میروند. داعش روستاهای سنینشین را قتل عام میکند و بوکوحرام در نیجریه هزارن هم مذهب خود را نابود میکند.
نتایج نظرسنجی مؤسسهی عربی-آمریکایی دربارهی نگاه افکار عمومی شرق به اخوانالمسلمین تعجبآور نیست؛ شگفتآور این است که هنوز هم در جهان عرب، برخی دولتمردان، روشنفکران و فعالان رسانهای گمان میکنند میتوان روش حذفی دهههای پنجاه و شصت را برای حذف یا به حاشیه راندن نیروهای اسلامگرای سیاسی بازگرداند؛ به تعبیر مشهور مارکس، تاریخ یک بار به صورت تراژیک رخ مینماید، اما جز در سیمای کمدی تکرار نمیگردد؛ اما گویی در جهان عرب، همواره فاجعه و تراژدی برپاست: فاجعه در وقوع و فاجعه در تکرار!
اسلام و طبیعت
از دیدگاه اسلام، انسان و طبیعت در یک منظومه متکامل و یک نظام هستی دقیق و بسیار مستحکم قرار دارند:
خداوند منان میفرماید: ﴿إِنَّا کُلَّ شَیۡءٍ خَلَقۡنَٰهُ بِقَدَرٖ ۴٩﴾ [القمر: ۴۹] «ما هر چیزی را به اندازهی لازم و از روی حساب و نظام آفریدهایم».
و میفرماید: ﴿وَخَلَقَ کُلَّ شَیۡءٖ فَقَدَّرَهُۥ تَقۡدِیرٗا ٢﴾ [الفرقان: ۲] «... و همه چیز را آفریده است و آن را دقیقاً اندازهگیری و کاملاً برآورد کرده است».
دگرپذیری که اکنون رواج یافته کاربرد فراوان در گفتوگوهای علمی پیدا کرده، و به نظر میرسد با سمحه و سهلهای که در متنهای دینی و سخنان پیامبر خدا -صلّی الله علیه وسلّم- به کار رفته است اندکی فرق دارد، زیرا در تسامح و تساهل گونهای رویاروی و دو سویهبودن نهفته است در حقیقت، نرمی و گذشت و مهرورزی و مدارای یکسویه، بستگی به طرف مقابل پیدا میکند.
همدلی و صمیمیت، چاشنی و بلکه چیستی زندگی انسانی و حتی شاخص و علامت برخورداری از عنایت پرودگار است: «وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفِينَ إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَ ۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمْ» ﴿هود: ۱۱۸-۱۱۹﴾ لذا جستنی و ستودنی است؛ این همخواهی و همبستگی، طبعاً هرچه گستردهتر و ریشهدارتر باشد، مخصوصاً اگر شعاع دینی و ملی بیابد و یا در مقیاس رؤیایىاش بال مهربانی بر گیتی بگستراند
اشاره: علاقهمندان و طالبان معارف دینی، کموبیش با نام «محمد ابراهیم ساعدی رودی» از طریق آثارش، آشنایند. ساعدی رودی، متولد ۱۳۴۹ از شهرستان خواف در استان خراسان رضوی، دانشآموختهی حوزه و دکتری تفسیر و علومالقرآن از دانشگاه امدرمان سودان، نویسنده، مترجم و شاعر و دارای بیش از هفتاد اثر تألیف، ترجمه و شعر کودک چاپ شده است. به بهانهی انتشار اثر جدیدش، «رابطهی بین جهاد و قتال» با وی گفتوگویی ترتیب دادهایم که توجه شما را بدان جلب مینماییم.
کپی رایت © 1401 پیام اصلاح . تمام حقوق وب سایت محفوظ است . طراحی و توسعه توسط شرکت برنامه نویسی روپَل