همبستگی

همبستگی

وحدت و همبستگی یکی از مواردی است که تداوم و پایداری نظام‌ها و ملت‌ها به آن بستگی دارد و به همین دلیل تمامی ملت‌ها برای وحدت و همبستگی اهمیت خاصی قائل شده‌اند.

اوضاع متشنج مسلمانان از یک سو و هم‌دست شدن غرب علیه اسلام از سوی دیگر ایجاب می‌کند که برای نیل به اهداف واحد در برابر دشمنان، مسلمانان انسجام و یگانگی خود را حفظ کرده و برای رسیدن به هدف واحد با اطاعت از الله و رسولش و کتاب قرآن که برنامه کامل زندگی است متوسل شده و از اختلاف پرهیز نمایند که موجب از بین رفتن عظمت مسلمانان می‌شود.

دعوت به وحدت وهمبستگی یک ضرورت قرآنی و سیره نبی اکرم( صل الله علیه و سلم) است.

ایجاد یک اتحاد ملی و همبستگی و انسجام اسلامی در جهت پویایی جامعه‌ای اسلامی ضرورتی است که تحقق این اتحاد و انسجام و پایداری آن نیازمند روش‌ها و ابزارهایی است که از متن دین برخاسته باشد. مراسم‌های ازقبیل نماز جماعت – نماز جمعه – مناسک حج - اسلام این گونه اجتماعات فراهم کرده تا از آن استفاده دینی بشود، عواطف و برادری و همکاری افراد تقویت شود– رشد فکری بیشتری پیدا کند و برای مشکلات سیاسی و اجتماعی خود راه حل‌هایی بیابند و بدنبال آن به جهاد و کوشش دسته جمعی بپردازند.

همبستگی احساس مسئولیت متقابل بین چند نفر یا چند گروه که از آگاهی واراده بر خوردار باشد را می‌گویند. این احساس مسئولیت می‌تواند شامل پیوند‌های انسانی و برادری بین انسان‌ها به طور کلی حتی با وابستگی متقابل حیات و منافع بین آنان باشد. همبستگی حائز یک معنای اخلاقی به نام وظیفه و یا الزام متقابل است. به زبان جامعه شناسی همبستگی پدیده‌ای را می‌رساند که بر پایه آن سطح یک گروه یا جامعه اعضاء به یکدیگر وابسته و به طور متقابل نیازمند یکدیگرند.

بدین ترتیب همبستگی گروهی نیز به معنای آن است که گروه وحدت خود را حفظ کند و با عناصر وحدت بخش خویشتن تطابق و همنوایی یابد.

همبستگی

معنی همبستگی: پیوند و اتصال و ارتباط دو چیز یا دو تن،معنای دیگر همبستگی:اتحاد، اتفاق، وحدت در عمل و یگانگی در برابر ناملایمات است.

یکپارچگی، همکاری اتحاد و همبستگی رمز پیروزی است در پذیرش مسئولیت و خدمت‌گذاری با یکدیگر باعث همبستگی بین مردم می‌شود.

همبستگی اجتماعی در واقع وجود نوعی نظم اجتماعی در میان جوامع مختلف را می‌رساند، در هر دوره‌ای از تاریخ جوامع بر اساس نوع ارتباطی که وابسته بودند از این طریق در زندگی اجتماعی آنان حکمفرما بود.

مترادف این کلمه با واژه‌های دیگری همچون یکپارچگی اجتماعی وحدت اجتماعی نظم اجتماعی همه از یک خانواده هستند.

در مورد همبستگی اجتماعی تعاریف مختلفی هست از جمله: احساس مسئولیت متقابل بین چند نفر یا چند گروه که از آگاهی و اراده برخوردار باشند شامل پیوند‌های انسانی و برادری بین انسان‌ها و به طور کلی و حتی وابستگی متقابل حیات و منافع آنها باشد.

دین عمیق‌ترین و ماندگار ترین امری است که می‌توان مردمان را به همبستگی اجتماعی درونی برساند

همبستگی اجتماعی از از منظر دین اسلام می‌تواند ارزش‌ها، فرهنگ، احساسات ملی، پیوندهای نژادی، خویشاوندی، محبت و عدالت را شامل شود.

راه کارهای ایجاد همبستگی در اسلام

- آموزش

-گفتگو

-مشارکت

انواع آموزش

1- آموزش محبت و احترام( اظهار دوست داشتن) آموزه‌های کتاب و سنت از مسلمانان می‌خواهد به کوچکترها محبت و به بزرگترها احترام روا داشته شود

2-آموزش تعاون و همکاری و همدردی" وتعاونوا علی البرّ و التقوی..."

3- گفتگو امروزه گفتگو یکی از مهمترین وسایل تفاهم بین افراد، دولت‌ها و احزاب و گروه‌های مختلف در جهان است گفتگوهای که پیر و جوان را بیدار، احساسات را اصلاح و عواطف را به گونه‌ای ربّانی تربیت می‌کند.

4-مشارکت در اسلام باور به مشارکت ناشی از دیدگاهی است که نسبت به انسان و نقش او در تعیین خود اعتماد و اعتقاد به اهمیت خرد جمعی( شورا) و تعاون و همکاری در امر خیر و مسؤولیت اجتماعی وجود دارد در نظام مشارکت جو از تمام ظرفیت‌ها توانمندی‌ها و استعدادهای مردم استفاده می‌شود فاصله طبقاتی و شکاف دولت و ملّت کاهش خواهد یافت.

خلاصه راه کارهای اسلام برای ایجاد همبستگی در جامعه به دو شیوه‌ی سنّتی و مدرن تقسیم بندی می‌کند.

1-با نگرشی سنّتی باید اهتمام به توجه جدّی اسلام به نهادهای چون خانواده، مسجد، مدارس و آموزشگاه‌ها و مراسمات و مناسبات قدیمی همانند دید و بازدیدهای دوستانه بین خویشاوندان (صله ارحام) و همکاری و تعاون در ساختن مساجد و اجرای سایر امور خیریه، مراسماتی چون مجالس ترحیم و عروسی‌ها، استقبال از عیدهای ملّی و دینی عید قربان و عید نوروز و ... سخن گفت.

2- دیگر همبستگی مدرن: با توجه به اهمیت وحدت و همبستگی در اسلام و ضرورت وجوب آن هر آن چیزی را که می تواند زمینه‌های وحدت و همبستگی را در جامعه فراهم کند می‌پذیرد و از آن استقبال می کند، زندگی مدرن در جامعه امروزه احتمالا شیوه‌های جدیدی را برای ایجاد همبستگی می‌طلبد و ارائه می‌کند مانند تشکیل احزاب، انجمن‌ها، اتحادیه‌ها و غیره هر کس با توجه به توانایی و ذوق و سلیقه‌ی خودش در یکی از آنها داخل می‌شود و همبستگی بوجود می‌آید

همبستگی در خانواده

انسجام یکی از سنت‌ها و قوانین هستی به شمار می‌رود هیچ ساختمانی استوار نمی‌گردد مگر زمانی سنگ‌ها و ستون‌ها و اجزای آهنی و چوبی‌اش به خوبی به هم پیوند و جوش بخورند هیچ بدنی سالم نمی‌ماند و به زندگی ادامه نمی‌دهد مگر زمانی که اعضایش به خوبی باهم جوش خورد و پیوسته عمل کنند، مگر زمانی که تلاش اعضای خانواده در یک راستا بوده و همگی یکپارچه برای تحقق رسالت خانوادگی مبنی بر ارزش‌های والا و احساس مسوولیت گروهی کار کنند.

هم‌افزایی و یکپارچگی در واقع حکم سیستم دفاعی را دارد و سرچشمه خلاقیت و نوآوری و خوشبختی سر زندگی و عامل اصلی احترام اعضای آن به یکدیگر و مراعات علاقمندی‌ها و تمایلات ارزشمندشان می‌باشد.

اهمیت همبستگی و هم افزایی در خانواده

اهمیت همبستگی خانوادگی به این خاطر است که استعدادهای نهفته درونی را شکوفا می‌سازد و آنها را برای مقابله‌ی موفقیت‌آمیز با خطراتی که هراز گاهی در زندگی پدیدار می شود آماده می سازد.

همبستگی و پیوند تهدیدها را تبدیل به فرصت و سیستم دفاعی خانواده را بیمه می‌کند که آماده مواجهه با مشکلات و غلبه کردن بر آنها باشد. مهم‌تر از این‌ها آن را در برابر چهار سرطان نابود کننده خانواده واکسینه می‌سازد که عبارتند از:

1- انتقاد تند که سرزنش و اتهام را به بار می آورد.

2- شکوه ای که باعث دل آزردگی اعضای خانواده از یکدیگر می‌گردد.

3- مقایسه منفی که عضوی را بر عضو دیگری برتری می‌دهد.

4- رقابت که خود خواهی و کینه توزی را ایجاد می‌کند.

انسجام پیوستگی مشکلات خانواده را تبدیل به تجربه‌های پر بار تربیتی می‌نماید که علم و حکمت اعضای خانواده افزوده و چگونگی رویاروی سر سختانه و قدرتمندانه با مشکلات را به آنان می‌آموزد.

مقابله‌ی موفقیت آمیز با مشکلات خانواده را تبدیل به دانشگاهی می‌کند که اعضایش را بر تغییر وضعیت‌های دشوار به موفقیت های دشوار به موفقیت‌های سودمند و بهره‌گیری درست از استعدادهای عقلی و روحی اجتماعی و اقتصادی عادت می‌دهد تا قربانی اضطراب تحریک پذیری و واکنش‌های لحظه‌ای نگردند که برهیچ گونه فهم و آگاهی استوار نیست و منجر به بروز اختلافات ویران کننده می‌گردد باید توجه داشت که هیچ‌چیز جای روحیه‌ی همکاری و همبستگی خانوادگی را در مدیریت امور و حل مشکلات نمی‌گیرد به عنوان مثال نباید پدر خانواده گمان کند که دادن پول و هدیه می‌تواند جای روابط نیکویی را که برتبادل دیدگاه‌ها و همکاری مشترک استوار است می‌گیرد چرا که تمام این‌ها بدون عنصر همکاری و همبستگی رشوه‌هایی هستند که هرگز جایگزین مناسبی برای هم افزایی خانوادگی نمی‌باشد. علاوه براین همبستگی خانوادگی عامل انتشار فضایل اخلاقی میان افراد خانواده است در حالی که نبود یکپارچگی منجر به سست شدن مبانی اخلاقی میان افراد خانواده می‌گردد و از این جاست که حکمت این فرمایش رسول خدا( صل الله علیه و سلم) را در می‌یابیم: دست خدا همراه جماعت است.

اهمیت وحدت و همبستگی در قرآن تکیه بر هم همبستگی اجتماعی مورد نظر قرآن کریم بر امور فطری و تکوینی مشترک بین همه انسان‌ها است از آن با بکار گیری همچون الفت و برادری یاد شده است با وجود اشتراک در خالق واحد، مبدا و معاد نیز مشترک شده با وجود این اشتراکات عمیق تفاوت‌ها نمی‌تواند به گونه‌ی رخ نمایی کند که تبدیل به اختلاف و نزاع شود.

موفقیت مسلمانان درجوامع امروزی که دشمنان اسلام با تمام توان کشورهای اسلامی را نشانه گرفته‌اند، در گرو توجه به همبستگی و وحدت اسلامی است. این امر از موضوعات کلیدی و مهمی است که از دیر باز مورد توجه اسلام نیز بوده است با مراجعه به قرآن می‌توان جمیع انحرافات فکری، اعتقادی و عملی مسلمانان و یا هر عامل دیگری در طول تاریخ پدید آمده را بنابر این درمان جمیع دردها و اصلاح همه مفاسد و وصول به همه است تشخیص داد و راه راست را شناسایی کرد . "واعتصموا بحبل الله جمیع اولا تفرقوا" [آل عمران/103]

محورهای همبستگی در قرآن (ارکان وحدت اسلامی)

1-توحید ویکتا پرستی ایمان به خدای یگانه، غیب و فرشتگان و کتاب‌های آسمانی پیامبران و روز قیامت مهم‌ترین پایگاهی است که وحدت و همبستگی جوامع مسلمانان باید بر آن استوار گردد اصولا نظریه توحید دیدگاهی وحدت گراست و به مثابه مرکزیت نظام تکوین و تشریع امت واحده اسلامی به شمار می‌رود

2- قرآن کریم

به ریسمان اتحاد و محور همبستگی به ریسمان الهی چنگ بزنید و پراکنده و متفرق نشوید.

پیامبر( صل الله علیه و سلم) نیز برای بیان و روشن ساختن به اطاعت از قرآن سفارش نموده زیرا این کتاب خداست که وسوسه‌های شیطان را از دل انسان می‌زداید پرده‌های فریبنده، نفس اماره و شیطان صفتان را از چهره حقایق کنار می‌زند خرافات و جنایت‌های که زیر صورتهای فریبنده پنهان شده را آشکار می‌سازد و اختلاف‌های که در سایه هوی‌وهوس پدید آمده بر می‌چیند و به قساوت‌ها پایان می دهد و نور هدایت و رحمت را در همه جا می‌پاشد و وقتی چنین شد وحدت و همبستگی به کار برده تاکید بر اهمیت حیاتی وحدت بر ثمرات و تاثیر مثبت آن به جامعه اسلامی و این به حدی است که همبستگی جامعه را برای مردم به صورت یک هدف در می‌آورد و قرآن به برادری، صمیمیت، پرهیز از اختلاف‌ها، تفرقه و عوامل دیگر تاکید فراوان دارد

3- اطاعت از سنت پیامبر اسلام ( صل الله علیه و سلم

خداوند در مورد پیامبر ( صل الله علیه و سلم ل) فرموده است: پیامبر هر گز از روی هوای نفس سخن نمی‌گوید آنچه می‌گوید چیزی جز وحی الهی که بر او نازل شده نیست از این رو اطاعت از او در حکم پیروی از خداوند در زندگی مادی در واقع از آن اوست.

اطاعت از فرمان خدا و اطاعت از پیامبر( صل الله علیه و سلم) را خدای تبارک و تعالی مایه پیروزی و همبستگی دانسته است و می‌فرماید: فرمان خدا و پیامبرش را اطاعت کنید و نزاع نکنید که سست شوید و قدرت و شوکت شما از بین برود.

پیامبر ( صل الله علیه و سلم) می‌فرماید:

من برانگیخته شده‌ام که فضیلت‌های اخلاقی را به اوج برسانم.

از آن جا که پیامبر اکرم( صل الله علیه و سلم) اسوه کامل زندگی است الگو قرار دادن سیره آن حضرت کارآمدترین راهکار است برای مسلمانان امروزه در جهت تحقق همبستگی و وحدت اسلامی چه در داخل کشور و چه در خارج کشور و چه در بلاد اسلامی دیگر

4- اخوت دینی

اخوت دینی از دیدگاه قرآن کریم زمینه شکوفایی وحدت اسلامی است و به آن نمود اجتماعی و ارزش انسانی می‌بخشد، میان اشیاء نیازمند چار چوبی واحد است که آن‌ها کنار هم گرد آورد خون ،نژاد، زبان و ملیت ... زمین، خاک، مصالح و منافع ارزش‌های انسانی دیدگاه قرآن کریم در این زمینه‌ها همه براین مبنا استوار است که بشریت از اصلی واحد برخوردار است: " ای مردم ما شما را از مردوزنی آفریدیم و شما را شعبه و قبیله قبیله قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید بی تردید گرامی‌ترین شما نزد خدا با تقوی‌ترین شماست به یقین خدا دانا وآگاه است"

"جز این نیست که مومنان با هم برادرند پس میان برادرانتان سازش دهید و از خدا پروا دارید باشد که مورد رحمت قرار گیرید"

5-موازین اخلاقی محتوی کلی تعالیم اسلامی محتوای اخلاقی است فلسفه قیام رسول اکرم(صل الله علیه و سلم) به تتمیم مکارم اخلاق تفسیر شده است.

موازین اخلاقی دارای شاخصه‌های وفاداری در عهد و پیمان، اجرای عدالت و ترویج فضیلت‌ها و... است که هر یک در سنگ بنای خیمه وحدت اسلامی سهم شایان توجهی دارند.

نماز جمعه

در قرآن حقیت نماز جمعه یکی از شعائر عبادی است که قرآن کریم به حفظ واستمرار آن توصیه اکید دارد. اهمیت جمعه و این اجتماع هفتگی به حدی است که قرآن کریم سوره‌ی به نام این فریضه نامگذاری شده است.

خداوند در سه آیه پایانی سوره جمعه مردم را به اقامه نماز جمعه تشویق و ترغیب کرده است.

قرآن کریم مردم را به کلمه توحید یعنی ایمان به خداوندمتعال و توحید کلمه یعنی اتحاد و همبستگی همه گروه‌ها و طبقات مردم دعوت کرده است:" بگو ای اهل کتاب بیاید به سوی کلمه واحد که مشترک بین ما و شماست که می‌تواند برای همگان هدف و مقصود با شما که جز خداوند یگانه را نپرستیم و چیزی را همتای او قرار ندهیم" .

شریعت اسلام برای تحقق این معنا مردم را به تشکیل اجتماع تشویق کرده به طوری که رسول گرامی (صل الله علیه و سلم) فرمودند: ید الله مع الجماعه

روز جمعه نیز ظرف و وسیله‌ای برای تحقق این مطلوب مقرر گردیده است.

خداوند محور اصلی و زیر بنای زندگی فردی و اجتماعی را ذکر الله می‌داند آنچه ریسمان محکم الهی است و موجب ایجاد همدلی و وحدت و همگرایی می‌شود.

حج ابراهیمی

زمینه ساز همبستگی اسلامی در ایام حج مردم از نقاط مختلف جهان شرکت می‌کنند، لذا بهترین پایگاه برای تبلیغ احکام شرع مقدس اسلام است و یکی از حکمت‌های مهم تشریع حج را می‌توان آشنا کردن و تعلیم مردم با مباحث اسلامی داشت، چرا که حجاج به عنوان نمایندگان شهر و دیار خود در این مراسم شرکت می کنند و پس از مراجعت به کشور و شهر خود آنچه را که یاد گرفته‌اند نشر داده و به دیگران تعلیم می‌دهند.

حج زمینه ساز انسجام اسلامی می‌شود

لغو امتیازات گروهی وطایفه‌ای در حج است بدین صورت کاربرد ناس در خطاب‌های حج نشانگراین است که هر گونه امتیازی لغو تا زمینه ساز همبستگی و انسجام شود. در مراسم حج تفاوت‌ها ، فخر فروشی‌ها ،نژاد، زبان... همه برداشته می‌شود حس دوستی و برابری زمینه را برای انسجام و همدلی فراهم می‌نماید. درمناسک حج همه یک صدا کلمه لبیک را تکرار می‌نمایند و بیزاری از غیر خدا اعلام می‌دارند.

وقتی مومن موظف به قربانی و تقسیم آن بین تنگ دستان و موجب صمیمیت بیشتر بین مسلمانان می‌شود.

از جمله ثمرات حجّ

1-امنیت و آرامش خداوند می‌فرماید هر کس داخل در مکه شود در امان است و در جای دیگر در سوره بقره می‌فرماید به خاطر بیاورید هنگامی که خانه کعبه را محل باز گشت و مرکز امن و امان برای مردم قرار دادیم برای تجدید خاطره از مقام ابراهیم عبادتگاهی برای خود انتخاب کنید و ما به ابراهیم و اسماعیل امر کردیم که خانه مرا برای طواف ،اعتکاف، رکوع وسجده کنندگان پاک و پاکیزه کنید از این جهت مکه دارای امنیت و آرامش می‌باشد بدین سبب می‌توان امنیت اجتماعی را یکی از مهمترین اهداف حج دانست.

2- انسجام اسلامی

در پایگاه عظیم حج حضور یکپارچه مسلمانان باعث می شود. دین مبین اسلام تقویت مسلمانان در کنار هم پایبندی به احکام الهی را به نمایش گذارند و قدرت و توانایی خویش را به سایر ملت‌ها نشان دهند همین مراسم با شکوه خود از مصادیق بارز انسجام اسلامی خواهد بود و مانند سدی در مفابل تفرقه و منازعه قرار می‌گیرد.

3-آشنایی بافرهنگ ملت‌های دیگر می توان ادعا کرد که از مهمترین عوامل اساسی اختلاف و تفرقه عدم شناخت و آشنایی بین مردم می‌باشد. در این میان حج یکی از موثرترین عوامل تبادل اندیشه‌ها و مایه استواری فرهنگ دینی مسلمانان به شمار می‌رود.

در موسم حج همه اقشار و گروه‌ها و ملت‌های مسلمان حضور دارند همه آنان باهم لبیک می گویند و مناسک حج را انجام می‌دهند، این اجتماع باعث می‌شود ایشان با افکار و عقاید یکدیگر آشنا شده و گرفتاری‌ها و نیازهای همدیگر را مطرح کنند و در نتیجه وحدت و همبستگی آنان بیشتر شود.

در همایش جهانی حج در سایه شناخت یکدیگر زمینه تبادل آرا ء وافکار فراهم می‌شود و هر گروه از هر کشوری که باشد دستاوردهای علمی و پیشرفت‌های فرهنگی و اقتصادی خویش را به برادران دینی دیگر مناطق و کشورها انتقال می‌دهند و این خود نوعی همبستگی و علاقه در بین آنها ایجاد می کند.

4- پایگاه تبلیغ دین اسلام

5- لغو امتیازات زمینه ساز انسجام

6- افزایش تعاون (قربانی )

7-برائت از مشرکان

با اعلام برائت مسلمانان مرزهای مومنان که دلشان به عشق اسلام می‌تپد در کنار هم منسجم شده وزمینه را برای پیشرفت وتعالی هر چه بیشتر فراهم آورند.

عوامل تقویت همبستگی اجتماعی علم و آگاهی مشورت و تفاهم مهربانی و مدارا صفا و صمیمیت و یکرنگی نوع دوستی

نقش روزه در همبستگی:

یکی از کارکردهای بسیار مهم و با ارزش روزه از نظراجتماعی، ایجاد همبستگی اجتماعی در جامعه اسلامی است، جامعه اسلامی در پرتو احکامی همچون روزه و نماز، در پی پیوستن و رسیدن به همدیگر می‌باشند.

 روزه از آداب و احکام الهی و اجتماعی اسلام است که شخص مسلمان در فراگیری و انجام آن باید تلاش کند، اگر خانواده عهده‌دار این امر نباشد که فرزندان را در جامعه اسلامی با این آداب و رفتارها و قوانین الهی آشنا کند، ارتباط فرزندان با افراد جامعه اسلامی با مشکل مواجه شده و باعث بروز رفتارهای نا بهنجار خواهد شد.

اگر بخواهیم روزه را یکی از رفتارهای فردی و اجتماعی افراد جامعه در نظر بگیریم و بعنوان امری عبادی که سر منشاء الهی داشته و یکی از احکام اجتماعی اسلام و برای جامعه مسلمانان واجب و حتمی شده است؛ تاثیرات و کارکردهای در جامعه اسلامی و نقش بسزایی در جامعه پذیری دینی افراد جامعه خواهد داشت.

مطالب دیگری که در فرآیند اجتماعی شدن فرزندان باید مورد توجه قرار گیرد، این است که فرد باید ارزش‌ها و اعتقادات اساسی جامعه خود را در ذهن متمرکز کند و روزه یکی از عناصر ارزشمند و وسیله‌ای برای دریافت آگاهی‌های اساسی دینی و تمرکز این ارزش‌ها و اعتقادات دینی جامعه می‌باشد.

علاوه بر این‌ها ما دارای فرهنگ دینی مسلط در جامعه اسلامی هستیم و در هماهنگی و همنوایی با این فرهنگ مسلط، رعایت ضوابط و عناصر فرهنگی مذکور ضروری و لازم است.

از موارد دیگر نقش روزه در همبستگی اجتماعی این است که نتایج بارز روزه، برانگیختن حس محدودی نسبت به مستمندان و همنوعان تنگدست است.

آنانکه زندگی آسوده‌ایی دارند و رنج فقر و طعم و گرسنگی را نچشیده‌اند ممکن است از وضعیت مستمندان غافل بمانند و روزه وسیله‌ای است برای کمک، دستگیری و رها شدن از ظلمت و توجه به حال آنان است شخص روزه‌دار رنج مستمندان را به یاد می‌آورد و برای رفع نیازهای آنان همت می‌گمارد و شریک آلام و دردهای گرسنگی و تشنگی آنان می‌شود و در واقع حس « دیگرگرائی» او برانگیخته خواهد شد.

روزه عامل همبستگی بین ثروتمند و فقیر است و وسیله‌ای برای کمک به همنوع و احساس همدردی کردن با همدیگر؛ بنابراین در قالب همین نوع عملکرد است که جامعه، جامعه‌ای پویا و زنده می‌شود و آلودگی‌های ناشی از غبار فقر از چهره و پیشانی جامعه رخت بر خواهد بست و افراد به شناخت، معرفت دیگری نسبت به هم می‌رسند.

یکی از علل وجوب روزه این است که بین انسان‌های دارا و ندار جامعه تساوی برقرار شود زیرا طبقه مرفه و دارنده جامعه (شکم سیران) گرسنگی را حس کنند و آن را بچشند و به فقیران ترحم کنند از سوی دیگر انسان غنی و دارا هر چیزی را اراده کند به آن دست می‌یابد لذا خداوند عزّوجل اراده کرده است که بین مخلوقات خود تساوی برقرار نماید و اینکه انسان‌های متمکن و دارا، سختی و درد گرسنگی را احساس نمایند تا اینکه نسبت به ضعیفان رقت بخرج دهند و به آنها ترحم نمایند.

نتیجه گیری

منظور از وحدت مسلمانان این است که همه مسلمانان با وجود دیدگاه‌ها و سلیقه‌ها‌ی متفاوت در برابر دشمنان مشترک و یکدست و هماهنگ و منسجم عمل کنند همبستگی و وحدت به معنی کنار گذاشتن مذاهب و آرای آن و ایجاد مذهب جدید نیست از دید گاه قرآن ضرورت واهمیت اتحاد از اساسی‌ترین مسائل اجتماعی و دینی مسلمانان است. هدف واحد در سایه پرستش خدایی واحد هشدار قرآن به پیامدهای اختلاف، چنگ زدن، به ریسمان الهی... از بارز ترین موارد تاکید قرآن بر وحدت است، اختلاف ضعف و ناتوانی در برابر دشمنان واز دست دادن ابهت و عظمت و... را درپی دارد و سر انجامی دردناک و در نتیجه تسلط دشمنان را به ارمغان می‌آورد.

همبستگی اجتماعی بر محور دین و ریسمان الهی، علاوه بر ایجاد وحدت و انسجام اجتماعی، افزایش نیرو و توان و در نتیجه، دست یابی به نتایج بهتر و بیشتر را به دنبال خواهد داشت.

در قرآن، خدای متعال از مسلمانان می‌خواهد که دوران قبل از اسلام و بعثت نبی مکرم اسلام(صل الله علیه و سلم) را به یاد آورند؛ دورانی که ساختار قبیلگی بر سرزمین حجاز حاکم و تضاد منافع موجب جنگ بین قبایل بوده. از این رو، می‌فرماید: شما دشمن یکدیگر بودید، اما اسلام تفرقه و دشمنی شما را به الفت و برادری تبدیل کرد.

این تغییرات حاصل تغییراتی بود که در زیرساخت اجتماعی آنان ایجاد شده بود، اسلام عقاید آنها را که تغییر داد، روبناها نیز به تبع آن زیرساخت‌ها متحول شد. در نتیجه، تضاد منافع، به اشتراک منافع به معنای عام آن مبدل شد؛ زیرا جهت گیری‌ها، ایمان به خدا بود. یعنی محور همبستگی، ریسمان الهی است که هم کتاب آسمانی قرآن کریم است و هم رسالت پیامبر اکرم ( صل الله علیه و سلم ) چنگ انداختن به ریسمان الهی، نه تنها موجب همبستگی و وحدت و الفت می‌شود، بلکه تمایز و جدایی از دیگران را نیز نشان می‌دهد؛ با توجه به آنکه، هر آنچه برای هدایت انسان لازم است در اسلام پیش بینی شده است، این امر موجب سعادت انسان در دنیا و آخرت خواهد بود.

همبستگی اجتماعی بر محور دین و ریسمان الهی، علاوه بر ایجاد وحدت و انسجام اجتماعی، افزایش نیرو و توان و در نتیجه، دست یابی به نتایج بهتر و بیشتر را به دنبال خواهد داشت. از آنجایی که صبر و مقاومت فردی و اجتماعی و نیز ایجاد آمادگی‌های لازم موجب بقا و تقویت همبستگی اجتماعی می‌شود، سستی و خمودی در برابر فشارهای دشمنان که موجب نفوذ جغرافیایی و عقیدتی آنان می‌شود، نیز موجب شکاف و عدم انسجام اجتماعی خواهد بود. از این رو، همواره در آیات قرآن کریم، به معرفی دشمنان پرداخته شده و برنامه‌های آنان را به مسلمانان گوشزد می‌کند

 منابع

فرهنگ معاصر، ترجمه فریبا قهرمانی–سمیه اسکندری فر

مجله حصون زمستان 1384 شماره 6

همبستگی اجتماعی اهمیت وحدت وهمبستگی در اسلام از حسین مجید زاده

جامعه در قرآن، نویسنده فاضل حسامی

تاثیر همبستگی اجتماعی در سطح جامعه از دکتر حمید پور عیسی

مطالب جدید

زندگی به چه معناست؟ دنیای کودکان (1398/06/14)
تاب‌آوری سرویس سلامت (1398/06/03)
همبستگی اندیشه (1398/05/18)
تلخ و گس خانواده‌ی سعادتمند (1398/05/18)
زني را می شناسم من خانواده‌ی سعادتمند (1398/05/13)