تاریخ

مخالفت با ابوالاعلی مودودی؛ دلایل و عوامل

نویسنده: 
صدیق قطبی

 ابوالاعلی مودودی گر چه مدتی در حوزه‌های دینی درس آموخته بود، اما هر چه بود از طیف و تبار حوزویان به شمار نمی‌آمد و در شکل و شمایل عالمان دین پا به عرصه‌ی فعالیت نگذاشت. مودودی با نبوغ ویژه‌ای که داشت، علاوه بر فعالیت‌های سیاسی و حضور در ابعاد مختلف زندگی اجتماعی، تقریباً در اکثر مجالات دینی اظهار نظر کرد و تألیفات فراوان و متنوعی بر جای نهاد.

به‌رغم آنکه ابوالاعلی مودودی در اغلب نظرات و دیدگاه‌های دینی‌اش از چهارچوب‌های سنّتی خارج نشد و در ارتباط با فضای دنیای متجدد و فلسفه‌های غرب و مدرن، پذیرا و گشوده نبود، اما به‌سبب پاره‌ای نواندیشی‌ها و تفکرات مستقل و نیز نگاه نقد‌گونه‌ای که به تاریخ و میراث سلف داشت مورد مخالفت شدید و هجمه‌های بعضاً غضب‌آلود و طردآمیز روحانیون و مجموعه‌های سنتی دینی شبه‌قاره‌ی هند قرار گرفت. منتقدان او عموماً منتسب به جریان دیوبندیه و برآمده از دارالعلوم‌های دینی بودند.

یقین‌مردان حق

 

کیست که نداند یقین بزرگ‌ترین نیروی جهان است، بسا اتفاق افتاده است که یقین یک فرد بر شک و تردید صدها هزار نفر غالب گشته است.

هرگاه بنده‌ای از بندگان خدا عقیده‌اش بر مطلبی استوار گردیده است، به آن یقین پیدا کرده است و از تسلیم شدن در مقابل اوضاع، امتناع ورزیده است، بالاخره موفقیت نهایی نصیب وی شده است و باعث غلط از آب در آمدن پیشگویی بسیاری از مخالفان گشته است.

چنین فردی همچون آفتاب درخشان از میان ابرهای متراکم شک و اوهام پدیدار شده است و جهانی را با نور عالمتاب خویش منور نموده است.

اگر تاریخ را ورق بزنیم، نمونه‌های شگفت‌انگیزی از پیروزی یقین خواهیم یافت، اگر به کتب آسمانی و زندگانی پیامبران خدا نگاهی بیندازیم معجزه‌های عجیبی از قدرت ایمان و یقین خواهیم دید، که انسان را غرق در حیرت می‌کند. 

تجربه موفق توسعه‌وی اسلامگرایان در اندونیزیا

نویسنده: 
محمد محمود

اندونیزیا به حیث یکی از بزرگترین کشورهای جهان اسلام، در نهضت اقتصادی و علمی فراگیرش، چهره تمدنی این دولت را دگرگون ساخت و سبک زندگی شهروندان را تغییر داده و انسان اندونیزیایی را به سوی علم، نوآوری و تولید تشویق نموده و انگیزه داد. شرکتهای صنعتی، دانشگاهها، مراکز علمی و مساجد به صورت شگفت‌انگیزی به نهضت و خیزش مسلمانان این کشور سهیم گردیدند.

به کمک فرزندان این دولت اسلامی، اندونیزیا توانست در مدت پنج سال گذشته گام‌های بزرگ و پیشرفتهی اقتصادی بردارد و در بین کشورهای آسیایی مقام چهارم را بعد از چین، جاپان و کوریای جنوبی، کسب نماید و در سطح جهانی در رتبه شانزدهم قرار گیرد.

رمز قرآن از حسین آموختیم!

نویسنده: 
جلیل بهرامی‌نیا

به‌رغم تفاوتِ بنیادینِ تفسیرِ حادثه‌ی کربلا و نوع بزرگداشت آن در میان اهل‌سنت و شیعه، بر این واقعیت اجماع هست که قیام دلیرانه و مسؤولانه‌ی امام حسین(رض) در برابر انحرافاتِ سیاسیِ آن روزگار، برخاسته از هسته‌‌ی اندیشه‌ی توحیدی و معطوف به احیای ویژگی‌های یک جامعه‌ی برآمده از «لا اله الا الله» بوده و رنگ اصیل اسلامی داشته است؛ زیرا پُر پیداست که قبولِ توحید، مستلزم تغییر سبکِ زندگی و دگرگون‌سازی مناسباتِ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است و فرد موحّد در صورتِ اصالتِ فهم دینی‌اش، ناگزیر مدافعِ آزادی بشر از چنگالِ جبّاران و برقراری نظام عدالت‌محور خواهد بود. 

درگذشت محمد مهدى عاكف، اسطوره و تاریخ شفاهى اخوان‌المسلمین

زندانى همه دوره‌ها، شیخ‌المجاهدین درون زندان‌‌هاى كودتا، اسطوره مبارزه، مقاومت و استقامت، شهیدِ زنده، عُمرِ مختارِ مصر، تاریخ بلامنازعِ شفاهى مصر و اخوان، یاور انقلابیون، ضد استعمار و استبداد و ظلم‌ستیز، اسطوره تبلیغ و جهاد، شاهدى بر همه عصرها و...

این‌ها تنها بخشى از عناوینى است كه به مناسبت‌‌هاى گوناگون و در مراحل مختلف زندگانى «محمد مهدى عاكف» رهبر و مرشد سابق جمعیت اخوان المسلمین به وى داده شده است.

محمد مهدی عاكف شب گذشته به عنوان یک زندانى سیاسى به دلیل بیماری سخت در بیمارستان قصر العینی فرانسوی در قاهره درگذشت. وى، همزاد اخوان است.

مروری گذرا بر هجرت نبوی

نویسنده: 
دکتر محمد شحرور

به مناسب سال جدید هجری شایسته است قدری در موضوع هجرت رسول خدا –صلّی‌الله علیه و سلّم– از مکه به یثرب تأمل کنیم؛ این هجرت یکی از مراحل مهم تاریخ بشریت را تشکیل می‌دهد و پندها و عبرت‌های فراوانی در خود دارد.

هجرت پس از آن انجام گرفت که رسول خدا –صلّی‌الله علیه و سلّم– و یارانش به لحاظ اقتصادی و اجتماعی در وضعیت ناگواری قرار گرفتند؛ تعدادشان اندک بود و فشارهای اقتصادی و روحی عرصه را بر آنان تنگ کرده بود. بنابراین چاره‌ای جز ترک وطن به امید یافتن پناهگاه امن نداشتند. این هجرت در راه خدا انجام گرفت زیرا قریش آنان را در تنگنا قرار داده بودند و هر روز بر مشکلات روحی و جسمی آنان افزوده می‌شد:

کعبه‌ی معظّم‌

کعبه‌ی معظّم، نخستین خانه‌ای است که خدای متعال برای عبادت و بندگی در زمین قرار داده است؛ پیرامون این خانه حرم امن الهی است. کعبه در طول قرن‌ها بارها بازسازی و تجدید بنا شده است. مناسک حج و عمره در دین اسلام تنها در مکّه‌ انجام می‌گیرد.

نخست: تاریخ کعبه

برخی از علمای اسلام با استناد به روایت تعدادی از صحابه بر این باورند که آدم نخستین کسی بود که مسجد الحرام را با کمک فرشتگان بنا کرد. قرن‌ها پس از آدم خداوند پیامبرش ابراهیم را برانگیخت و او را مأمور بازسازی کعبه کرد. اسماعیل پسر ابراهیم در حالی که جوانی بود در این کار به پدرش کمک می‌کرد.

قبله ما میان امّتی راکد و بی‌حرکت و امّتی پیشوا - مبحث اوّل

نویسنده: 
دکتر صلاح سلطان

 

در زیر از لابه‌لای نصوص قرآن و سنّت، چیزهایی را استنتاج و استنباط می‌نمایم که جایگاه قبله را در عقیده و عقل و وجدان هر زن و مرد مسلمانی روشن می‌سازد. همچنین موضع‌گیری مؤمنان و یهودیان و منافقان و مشرکان را در قبال تغییر قبله روشن می‌سازد. سپس از لابه‌لای نصوص قرآن و سنّت، بدون هیچ تکلّفی، ویژگی‌های امّت بی‌جان و بی‌حرکت و امّت پیشوا و وسایل عملی جهت تغییر امّت از بی‌حرکتی به‌سوی پیشوایی را بیان خواهم کرد. در پایان راهکاری عملی با استدلال به ادلّه‌ی نقلی و عقلی و اجتهادات فقهی در خصوص تکلیف امّت اسلام در قبال ملّت فلسطین، حامیان مسجدالأقصی، قبله‌ی اول ما، بیان می‌کنم

به بهانه‌ی روز جهانی مسجد

نویسنده: 
حیدر غلامی

مسجد در اسلام جایگاه ویژه‌ای دارد و آموزه‌های اسلامی مبیّن‌ این حقیقت می‌باشند. اولین اقدام پیامبر –صلّی‌الله علیه و سلّم– پس از هجرت به مدینه، ساخت مسجدالنبی بود. مسجدی که محل برگزاری نماز و نیایش و عبادت و همچنین محل مشورت، برگزاری جلسات، تصمیم‌گیری‌های مهم و سرنوشت‌ساز و… بود. با توجه به عمل و توصیه‌های فراوان پیامبر –صلّی‌الله علیه و سلّم– در رابطه با اهمیت مسجد و اقامه‌ی نماز جماعت در آن، رابطه‌ی نسل تربیت‌یافته‌ی مدرسه‌ی نبوی با مساجد، بسیار گرم و صمیمی بود و برای حضور در آن‌ها لحظه‌شماری می‌کردند.

دسیسه‌های شیطان (هفده ایراد بر اکذوبه‌ی قتل عام بنی‌قریظة)[١]

نویسنده: 
عدنان فلاحی

«سیره، تاریخی است که بر روایات اتّکا‌ میکند: روایات ابن اسحاق و ابن هشام. سیره، تاریخی از خِلال روایت است و نه از خلال مشاهدهی عینی یا از خلال تحلیل روایات و استنباط مضمون آنها. سیره، تاریخ رؤیت‌ راویان است بدون نقد این رؤیت به منظور رسیدن به رخدادهای تاریخی عینی [Objective]  سیره، تاریخی است که ابن خلدون درصدد خروج از آن و آشکارکردن اشتباهات مورّخینی‌ بود که در منابع خود، بر روایات بررسینشده اعتماد میکنند...[١٢] همه جای سیره انباشته از قال ابن اسحاق یا قال ابن هشام است. هیچ تاریخی ورای نقل قول وجود ندارد؛ بنابراین سیره، تاریخی ذهنی [Subjective] است و نه تاریخی عینی [Objective]»[١٣]

ما در ابتدا خلاصهای از ماجرای بنیقریظة را ـ بر اساس کهنترین روایت ـ بیان و سپس از چند جهت، سستی و تهافت آن را اثبات مینماییم:

همزمانی محتوا