دین و دعوت

نقش عبادت‌های قلبی در تربیت/ بحث پنجم: توبه

ذات حق همه بندگان را از جمله مؤمنان و کافران و آنان که مرتکب گناهان کبیره یا کفرآمیز شده‌اند مورد خطاب قرار می‌دهد که از رحمت خدا ناامید نشوند:

﴿قُلۡ يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ أَسۡرَفُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ لَا تَقۡنَطُواْ مِن رَّحۡمَةِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ٥٣﴾ [الزمر: ٥٣]

«(ای رسول رحمت) بدان بندگانم که (به عصیان) اسراف بر نفس خود کردند بگو: هرگز از رحمت (نامنتهای) خدا ناامید مباشید، البته خدا همه گناهان را (چون توبه کنید) خواهد بخشید، که او خدایی بسیار آمرزنده و مهربان است»

دروازه توبه باز است و پروردگار بخشنده و مهربان است. از علی -رضی‌الله عنه- درباره‌ی این آیه نقل شده که: این آیه از لحاظ معنی وسیع‌ترین آیه‌ی قرآن است. 

اسلام و مکارم اخلاق

در مقاله‌ی پیشین یادآوری کرده بودم که اسلام دین رواداری و تغییر و تحوّل‌ است؛ در این مقاله‌ که در تاریخ ٢٠١٧/٩/٢٢ در نشریه‌ی اتّحاد‌ سوسیالیستی چاپ شده است، تلاش کرده‌ام تا مظاهر رواداری و تحول در اصول و فروع دین اسلام را توضیح دهم. اکنون هم می‌خواهم به یک بخش اساسی از محتوای دعوت اسلامی بپردازم؛ موضوع روابط و معاملات و کردار و رفتارهایی که باید در میان افراد مذاهب و مشارب گوناگون و جامعه حاکم باشد.

برادری در اسلام - بخش دوّم

وسایل ریشه‌دار کردن روحیّه‌ برادری:

دین اسلام چنان تعلیم عملی و وسایل مثبت برای محکم‌کردن پیوندهای دوستی و ریشه‌دارکردن روحیه‌ی برادری پایه‌گذاری کرده است که اگر کسانی که در راه خدا عقد اخوّت بسته‌اند آن را نصب‌العین خود قرار دهند و برحسب مقتضیات آن عمل کنند، روز به روز برادری آنان محکم‌تر می‌گردد.

برادر ایمانی! در زیر روشن‌ترین وسایل در ریشه‌دارکردن روحیه‌ی برادری ذکر می‌گردد:

أ- اگر کسی برادر خود را دوست بدارد باید او را از این محبت خود نسبت به او آگاه سازد و این به دلیل آنچه «ابوداود و ترمذی» از حضرت پیامبر صلّی‌الله علیه و سلّم– روایت کرده‌اند می‌باشد: «إِذَا أَحَبَّ الرَّجُلُ أَخَاهُ فَلْيُخْبِرْهُ أَنَّهُ يُحِبُّهُ» «آنگاه که کسی برادر خود را دوست بدارد باید به او خبر دهد که او را دوست می‌دارد»

نقش عبادت‌های قلبی در تربیت/ بحث چهارم: توکل

توکل، اعتماد صادقانه قلب به خدای متعال است، اعتماد بر این‌که خداوند می‌تواند در همه‌ی مسائل دنیا و آخرت برای ما مصلحت را جلب و ضرر و زیان را دفع نماید: توکل واگذاری همه‌ی امور به خدا و ایمان به این حقیقت است که غیر از خدا هیچ کسی نمی‌تواند چیزی ببخشد یا آن را از کسی منع کند، ضرری برساند یا منفعتی شامل کسی بگرداند[١٣١]خداوند فرموده است:

﴿وَمَن يَتَّقِ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجٗا ٢ وَيَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَيۡثُ لَا يَحۡتَسِبُۚ وَمَن يَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِ فَهُوَ حَسۡبُهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بَٰلِغُ أَمۡرِهِۦۚ قَدۡ جَعَلَ ٱللَّهُ لِكُلِّ شَيۡءٖ قَدۡرٗا ٣﴾ [الطلاق: ٢-٣]

«و هرکس خداترس و پرهیزکار شود خدا راه بیرون شدن (از عهده گناهان و بلا و حوادث سخت عالم) را بر او می‌گشاید. و از جایی که گمان نبرد به او روزی عطا کند و هرکس بر خدا توکل کند خدا او را کفایت خواهد کرد»

برادری در اسلام - بخش اوّل

مقدمه

ستایش خدا را سزا است که پروردگار جهانیان است و درود و سلام فراوان بر سرور ما محمد و همه آل بیت و یاران وی و همچنین درود و سلام بر مبلّغان‌ رسالت پیامبر و بر راهروان راهشان تا روز بازپسین.

برخی از دوستان دلسوز مرا تشویق نمودند که برای مبلغان مسلمان به طور اخصّ‌ و برای نسل جوان به طور اعمّ‌ بحثی مشروح و پربار پیرامون برادری در راه خدا بنویسم و در آن به مهمترین فضایل و حقوق این برادری و روشن‌ترین راه‌های رسیدن بدان و دست‌آوردهای آن اشاره نمایم و نمونه‌های تاریخی و جاودان این برادری را که از پدران راستگو و مبلغان حق و حقیقت و رهبران خیر در سراسر تاریخ روایت شده در معرض دید قرار دهم.

نقش عبادت‌های قلبی در تربیت / بحث سوم: نیّت

مردم براساس نوع زندگی به دو دسته تقسیم می‌شوند: دسته اول کسانی هستند که تمام نگرانی آن‌ها، کسب دنیا و زینت‌های آن از جمله زنان، فرزندان، ثروت هنگفت و انباشتن طلا و نقره است. تلاش این دسته از چارچوب دنیا خارج نیست، نه خدا را می‌شناسند و نه برتری و فضلیت او بر خود را، به انجام فرامین خدا پایبند نیستند، عبادت را برایش خالص نمی‌گرداند، شکرگذاری نمی‌کنند و در نتیجه عنایتی به خدا ندارند. خداوند براساس اراده و خواست خود به این افراد، کم و بیشی از بهره دنیا می‌بخشد، اما هر بخشش او به آن‌ها، فرو بردن تدریجی آنان در هلاکت است

از «پول» بگذر تا از «پُل» بگذری

نویسنده: 
احمد عباسی

همچنانکه برای ذوی الألباب واضح و مبرهن است، هدف از آفرینش انسان تزکیه و تعمیر ارض و یا آبادانی و رشد و نمو درون و بیرون است؛ یعنی خدای علیم حکیم که آدمی را جانشین خویش قرار داد، وی را طوری آفرید که بتواند نیروهای بالقوه‌ خود را به حالت بالفعل درآورد و برای دستیابی به این مهم از مجموعه امکانات در دسترس بر اساس هدایت الهی بهره‌برداری نماید.   

نکته حایز اهمّیّت‌ در این زمینه این‌ است که‌: چون آدمی علاوه بر نیروی علم و توانایی پرده‌برداشتن از روی رازها و سنن و قوانین حاکم بر جهان هستی و گردآوری داده‌های مختلف و متعدّد‌ در عرصه‌های متنوّع‌ زندگی روزمرّه‌، نیروی دیگری نیز در اختیار دارد که عبارت است از قدرت اختیار و گزینش میان داده‌های به دست آمده؛

نقش عبادت‌های قلبی در تربیت/ بحث دوم: حفاظت خدا از مؤمن

خداوند متعال از مؤمنینی که با ایمان به خدا و رسول به یکتاپرستی گرویده‌اند می‌خواهد که با ادای فرائض و پرهیز از گناهان، تقوای او را رعایت کنند و بنگرند که برای قیامت خود چه عملی فرستاده‌اند؟ آیا عمل صالح است که نجات‌شان دهد؟ یا گناه و عامل هلاکت آنان است؟ خداوند فرموده است:

﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلۡتَنظُرۡ نَفۡسٞ مَّا قَدَّمَتۡ لِغَدٖۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ١٨ وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ١٩﴾ [الحشر: ١٨-١٩].

«ای اهل ایمان، خداترس شوید و هر نفسی نیک بنگرد تا چه عملی برای فردای قیامت خود پیش می‌فرستد و از خدا بترسید که او به همه کردارتان به خوبی آگاه است.

انواع قلب‌ها در قرآن

نویسنده: 
اینترنت
ترجمه: 
وفا حسن‌پور

خدای متعال در جای جای کتاب گرانقدرش درباره‌ی قلب سخن گفته است و ما می‌خواهیم از لابلای آیات قرآنی برخی از اسرار قلب را کشف کنیم تا بتوانیم به یاری از خدا قلب‌های سالم و عاری از شرک و خرافات داشته باشیم.

خداوند قلب را ظرفی برای علم و آگاهی آفریده است؛ نه فقط آگاهی از اشیاء بلکه درک و فهم آن‌ها؛ در جایی فرموده است: «وَاللَّـهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَيْئًا وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ ۙ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ» [نحل:٧٨]

و خداوند [است‌] که شما را از شکم‌های مادرانتان، در حالی که هیچ چیز نمی‌دانستید، بیرون آورد و [از پیش‌] برای شما گوش و چشم و قلب آفرید.

درس‌هایی از هجرت

اگر قرار است سالروز هجرت رسول خدا –صلّی‌الله علیه و سلّم– را جشن بگیریم، باید بکوشیم شایستگی جشن گرفتن این روز را داشته باشیم. جشن هجرت نباید همانند سایر مناسبت‌ها یا اعمال روزمره باشد؛ این جشن باید طبیعت ویژه‌ای داشته باشد و چنین اجتماعی باید در جو خاصی برگزار شود. ما باید خود را آماده کنیم که شایسته‌ی برگزاری این مناسب بزرگ باشیم. در صورتی از این شایستگی برخوردار خواهیم شد که معنویات خود را تعالی بخشیم و اخلاق‌مان را زیبا سازیم تا با اعمال و رفتارمان به بلندای هجرت نبوی دست یازیم.

همزمانی محتوا