دین و دعوت

«سنّت نبوی» و ماهیّت آن

نویسنده: 
حمید مهدوی

شاید به نظر بسیاری پرداختن به موضوع سنت نبوی ضرورت زیادی نداشته باشد زیرا بر این باورند که در توضیح و تشریح آن، صاحبنظران زیادی کتاب‌‌ها نوشته‌اند و سخن‌‌ها گفته‌اند! وهیچ دقیقه و نکته‌ای مربوط به سنت رسول اکرم(ص) از نگاه تیزبین و دقیق آنان دور و پنهان نمانده است!

اما افسوس که با مراجعه به منابع مربوط به این موضوع و به تبع آن مشاهده رفتار کسانی که خود را مُراعی سنت نبوی می‌دانند، مطمئن می‌شویم که بخش بزرگی از ماه سنّت در میان‌‌هاله ناآگاهی و بی دقتی، محصور مانده است! و مشاهده می‌کنیم که جدا از ایرادهای جدی در ثبت و ضبط «سنت»، به تعیین مرز میان این مقوله و غیر آن نیز بی توجهی شده است!

سنّت در گذرگاه‌های تاریخ - ٢

نویسنده: 
محمّدسلیم آزاد

سرگذشت سنّت در حساس‌ترین مراحل

 سنّت قدمتی قریب به قدمت قرآن دارد و در طول چهارده قرنی که از عمرش می‌گذرد، جولانگاه اندیشه‌ها و واکنش‌های مختلف از طرف مکاتب فکری مختلف بوده است و گاه دست متجاوز یغماگران اسلام، چنان بر پیکره‌ی مقدسش خورده است، که اگر اقدامات به موقع مدافعین و علمای راسخین جهت مقابله با آنان و ترمیم سنّت نمی‌بود، اکنون جز مجموعه‌ای مشکوک وغیر قابل اعتماد، چیز دیگری از آن در دست نداشتیم.

از میان ادوار مختلف تاریخی، بی‌تردید، سرنوشت سازترین دوره‌های سنّت، سه قرن اولیه‌ی اسلام می‌باشد.

سنّت در گذرگاه‌های تاریخ - ١

نویسنده: 
محمّدسلیم آزاد

مقدّمه:

الحمد لله وكفى وسلام على عباده الذين اصطفى.

«سنّت» که جامع‌ترین اطلاق بر مجموعه‌ی بزرگ احادیث نبوی، اعم از اقوال، اعمال، احوال، تقاریر، اخلاق، عادات، سیرت، افکار و گرایش‌های رسول الله-صلّی الله علیه وسلّم -می‌باشد، بزرگ‌ترین منبع قانون ـ به لحاظ شمول جزئیات و فروع و تفضیل احکام ـ و برجسته‌ترین نشانه‌ی حقّانیت اسلام پس از کتاب (قرآن) و مشعل هدایت مسلمین در تمام شعب زندگی به شمار می‌رود و با توجه به منزلت آن به عنوان اولین و مطمئن‌ترین ابزار تفسیر قرآن و توضیح و کشف مقاصد آن، در عقیده‌ی مسلمین دارای قداست و اهمیتی نزدیک به قرآن می‌باشد، آن چنان که به وصف «وحی غیر متلو» (وحی تلاوت نا شدنی) توصیف می‌شود.

نسل با عزت... ایمان به خدا را چگونه در دل‌ها بکاریم؟

نویسنده: 
یسرا جلال
ترجمه: 
اصلاحوب

پس از آن که اهمیت تربیت در بحث عقیده را دریافتیم و طی دو مقاله‌ از ساز و کارهای تربیتی مناسب و مفید برای کاشتن عقیده‌‌ی سالم آگاه شدیم، اکنون باید به این پرسش مهم پاسخ دهیم که ما چه چیزی می‌کاریم؟ مسأله عقیده چگونه در دل‌ها نهادینه می‌شود؟

موضوع کاشت عقیده همان موضوع علم عقیده است که رسول خدا در حدیث جبریل بیان کرده است. وقتی جبریل درباره‌ی ایمان از او پرسید پاسخ داد: 

«أن تؤمن باللَّه وملائكته وكتبه ورسله واليوم الآخر؛ وتؤمن بالقدر خيره وشره»(صحيح مسلم)

این‌که به خدا، فرشتگان، پیامبران الهی، کتاب‌های آسمانی، روز قیامت و قضا و قدر الهی ایمان داشته باشی.

بخش دوم: آسیب‌شناسی فعالیت جمعی

نویسنده: 
فرزان خاموشی

یکی دیگر از آسیب‌‌های کار جمعی سیطره تعصب حزب‌گرایی است. 

تعصب، خصلتی است که شخص را به حمایت بی‌چون و چرا از خانواده و خویشان، چه ظالم باشند و چه مظلوم، وادار می‌سازد. (لسان العرب، ابن منظور، ج۹ص۲۳۳)

در فرهنگ دهخدا در مورد کلمه تعصب آمده: نپذیرفتن گفتار حق در مقابل دلیل بر اثر تمایل به جانبی. سخت غیور بودن در دین و مذهب و دفاع کردن از آنها، جانبداری کردن، طرفداری شدید کردن، حمایت بدون چون و چرا کردن. 

مایل شدن به سوی کسی دفاع کردن از حریم او و دامن بکمر زدن و جدیت نمودن در پیروزی وی. 

دغدغه‌‌هايى متعالى در دوّمین نشست كنگره‌ی پنجم جماعت دعوت و اصلاح

نویسنده: 
دکتر فرزاد ولیدی

روز پنجشنبه، دوّم دی‌ماه ١٤٠٠ نشست دوّم كنگره‌ی پنجم جماعت دعوت و اصلاح در گستره‌ی جغرافیایی فراخی با صدها كيلومتر فاصله‌ی فيزیکی، اما با تار مويى فاصله‌ی قلبى و معنوى از اقصی نقاط كشور پهناورمان ايران، در نهايت همگرايى، با دغدغه‌‌هايى آسمانى و نیتی خالص، كه آن را جز جلب رضايت خالق نمى‌توان ناميد، برگزار گردید و در نهایت، با صدور بيانيه‌اى به كار خود پايان داد.

 شايد در ذهن برخى مخاطبان با اين تصور كه، چون نگارنده خود يكى از اعضاى جماعت دعوت و اصلاح و عضو كنگره مى‌باشد

نسل باعزت؛ توشه‌ی مربّی در راه عقیده

نویسنده: 
یسرا جلال
ترجمه: 
اصلاحوب

در سفر تربیتی عقیدتی، مربی به توشه‌ای برای پرورش نسل باعزت نیازمند است؛ در این مبحث به برخی از این توشه‌ها که خداوند برای تربیت فرزندان در اختیارمان قرار داده است می‌پردازیم.

نخست: عبادت خالصانه

خدای متعال می‌فرماید: «وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ ۚ وَذَٰلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ» (البينة: ٥)

و فرمان نيافته بودند جز اينكه خدا را بپرستند، و در حالى كه به توحيد گراييده‌اند، دين [خود] را براى او خالص گردانند، و نماز برپا دارند و زكات بدهند، و دين [ثابت و] پايدار همين است.

فقر، افتخار نیست!

نویسنده: 
محمد غزالی مصری

ترا قناعت می‌دهند که فقر عیب نیست، خداوند فقرا را دوست دارد، پیامبر فقیرانه زیست، قناعت گنج شایگان و نابودنشدنی‌ انسان است، زیاده‌خواهی رذیلت است و دنیاگریزی و دنیاستیزی فضیلت، دنیا زندان مسلمان و زندگی دنیوی چند روزی بیش نیست؛ پس نباید بدان دل بست و باید در آن مسافرانه زیست.

این نوع برداشت ترفند جدیدی جهت تخدیر عقلی و فکری مسلمانان است و انسان مؤمن را عجول، عاطفی و مسئولیت‌نشناس بار می‌آورد، تا از فقرش لذت ببرد و به ضعف و ناتوانی تن در دهد. جهان را به نام و کام دیگران ببیند

رویکرد پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم در کشف و به کارگیری استعداد‌ها چگونه بود؟

یکی از نشانه‌های هوشمندی‌ و ذکاوت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وسلم، مدیریت خوب ایشان بر منابع بشری و نیروهای انسانی و کشف استعدادها، شایستگی‌ها و توانایی‌ها در میان یاران و امتش، و سرمایه گذاری نیکو در آنها بود.

موضوع کشف استعداد و توانایی‌های انسانی از مهمترین موضوعاتی است که دعوتگر موفق را به خود مشغول می‌دارد که اگر بتواند از پیروانش درست استفاده نماید، فایده‌ی زیادی برای امت اسلامی می‌رساند و باعث پیشرفت، شکوفایی و توامندی آنها در آینده می‌شود.

یکی از اندیشمندان می‌گوید: «بی‌گمان شناخت دقیق و عمیق استعداد آدمیان، از باریک‌بین‌ترین کارهای یک مدیر و مسؤول موفق است

آسان‌ترین روش‌های تربیت فرزندان

نویسنده: 
سجاد سرمیلی

اگر زمانی که بانگ اذان به گوش می‌رسد، پدر تلویزیون را خاموش کند و برای نماز جماعت به مسجد برود. اینگونه فرزندانش نیز یاد می‌گیرند به نمازهایشان، خصوصاً نمازهای جماعت پایبند باشند.

اگر زمانی که پدر به منزل باز می‌گردد، به محض ورود به خانه بگوید: «السلام علیکم» و به روی همسر و فرزندانش لبخند بزند‌. اینگونه فرزندانش نیز یاد می‌گیرند در حین ورود به خانه سلام بگویند و با خوشرویی وارد خانه شوند.

اگر پدر نزد فرزندانش احترام پدر و مادرش را حفظ کرده و دستهای آن‌ها را ببوسد، آنگاه فرزندانش نیز در وقت خود احترامش را حفظ می‌کنند و دستش را می‌بوسند.

همزمانی محتوا