بیرو ڕا

گەڕانەوە بۆ ئیعجازی قورئان

زانایانی كۆن ئیعجازی قورئانیان بە پلەی یەكەم و سەرەكی لە ڕووە ڕەوانبێژییەكەیەوە دەبینی بەحوكمی ئەوەی هەر پێغەمبەرێك هاتبێت موعجیزەكەی لەو بوارەدا بووە كە لەو سەردەمەدا خەڵكی شارەزاییان تێدا هەبووە ، وە لەبەر ئەوەی عەرەبی سەردەمی پێغەمبەر درودی خوای لەسەر بێت ڕەوانبێژترین سەردەمە لە ڕووی زمانی عەرەبییەوە بۆیە خوا لەولایەنەوە بۆیان هات بۆ ئەوەی ئیقامەی حوججەیان لەسەر بكات و دڵنیا بن لەوەی كە ئەم قورئانە دەبێت لە لایەن خواوە هاتبێت چونكە لە توانای كەسدا نییە ئاوها كتێبێك دابنێت.

داعشیەکان کافرن بە خوا چونکە کافرن بە سورەتی ئادەمیزاد!

نووسەر: 
محەمەد هەریری

هەرچەندە پێموایە ئەو پۆلێن کردنە بۆ کافر و بڕوادار لە دنیای نوێ و هاوچەرخدا زۆر بەرتەسك بۆتەوە، ئەمڕۆ وڵاتانی پێشکەوتوو لەسەر بنچینەی هاوڵاتی بوون مامەڵە لەگەڵ هاوڵاتیانی خۆیان دەکەن، نەك وەك کافر و موسڵمان و مەسیحی ویەزیدی وجولەکە و هتد. بەڵام خەڵکی گشتی موسڵمانی کورد زۆر تووشی ڕاتەکان دێت، کاتێك لە میدیاکان لە هەندێ کەسایەتی ئایینی وحزبی دەپرسن: ئایە داعش موسڵمانن یان کافر؟! کاتێ هەندێکیان لەبەر هەوای پەنهانیان لەگەڵ داعش دەڵێن: موسڵمانن بەس هەندێك هەڵەیان هەیە!!

ئاوڕدانه‌وه‌یه‌کی خێرا له‌ فه‌لسه‌فه‌ی دین‌، ته‌جریبه‌ی دینیی ‌و ...

ئاماژه‌: له‌ راستیدا ئه‌م ووتاره‌ ته‌واوکه‌ری ووتارێک له‌ژێر ناوی«ڕۆشنبیریی دینیی و ئاوڕێ له‌ کارنامه‌ی سی ساڵه‌ی دین‌ناسیی د.عه‌بدولکه‌ریم»ـه‌ که‌ له‌ چەن ساڵ لەمه‌و پێش لە ماڵپه‌ڕی"ڕێنسانس" دا بڵاوکرایه‌وه‌. لێره‌وه سەرنجتان بۆ ووتاری ناوبراویش وه‌کوو پێشنیازێک بۆ ئه‌م باسه‌ی ئێستامان راده‌کێشین.

فه‌لسه‌فه‌ی دین چییه‌؟
فه‌لسه‌فه‌ی دین واته‌ «دین ناسین»، دین ناسینیش جاریی وایه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی دینه‌وه‌ ده‌کرێ ‌و جاریی وایشه‌ له‌ ناوه‌وه‌ی دینه‌وه‌ ده‌کرێ. له‌به‌ر ئه‌وه‌ی که‌ هه‌میشه‌ دوو سه‌رچاوه‌ بۆ دین کێشه‌ ساز ده‌که‌ن:

ئیسلام‌ و سیسته‌می دێمۆکڕاسی

دێمۆکڕاسی سیستمێکی ڕۆژئاوایی‌یه‌ که‌ په‌یوه‌ندی به‌ دروست‌بوونی ده‌وڵه‌تی نوێی ئه‌وروپا و گه‌شه‌سه‌ندنی ئابووری‌و کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌یه‌وه‌ هه‌یه‌، ئه‌ویش به‌هۆی به‌رپابوونی شۆڕشیی پیشه‌سازی‌و کۆی ئه‌و گۆڕانکاریانه‌ی له‌ بنیاتنانی کۆمه‌ڵگه و ده‌سه‌ڵات‌و په‌یوه‌ندی نێوانیاندا به‌ دی هاتن، هاوڕێ له‌گه‌ڵ بڵاوبوونه‌وه‌ی ئه‌ندێشه‌ی رۆشنگه‌ری، دێمۆکڕاسی وه‌کوو مکانیزمێک بۆ سیسته‌می ده‌سه‌ڵاتدارێتی به‌ شیوه‌یه‌کی گشتی‌و مێکانیزمێک بۆ رێکخستنی کێشه‌ی ده‌سه‌ڵاتێک که‌ دادپه‌روه‌ری له‌ نێو خه‌ڵکدا به‌‌ دابه‌شکردنی ئه‌رک‌و مافه‌کان وه‌کوو ئامانجێکی سه‌ره‌کی بێنێته‌ دی‌و هه‌روه‌ها دێمۆکڕاسی، ئازادی، له‌ دۆخ

سەرەتایەك بۆ ناساندنی سوڕەتى آل عمران

ئەم سوڕەتە گەورەو پیرۆزە سێیەم سوڕەتە لەڕیزبەندی سوڕەتەكانی ناو قورئاندا و ژمارەی ئایەتەكانی دووسەد ئایەتە، لە مەدینە دابەزیووە، كاتی دابەزینی لەدوای جەنگی (بەدر) تا دوای جەنگی (ئوحود) بوە.

مەشخه‌ڵی بیری ئیسلامی

له‌ توراسی ئیسلامیمان چه‌ندین كاری فكری هه‌یه‌ جیاواز له‌ كاری خه‌ڵكانی تر، به‌ ئه‌ندازه‌یه‌ك بونه‌ به‌ كۆڵەگه‌ی به‌هێز له‌و بواره‌دا، به‌هۆی بابه‌تی بونه‌وه‌ كه‌ له‌م بواره‌ نوسراوه‌ جیا ده‌كرێته‌وه‌، هه‌روه‌ها بوه‌ به‌ ده‌ستپێك بۆ زانسته‌ ئیسلامیه‌كان به‌هۆی هونه‌رسازی داڕشتنه‌وه‌ جیا ده‌كرێت، به‌ئه‌ندازه‌یه‌ك بێ زێده‌ڕه‌وی كردن بوه‌ به‌ ئامڕازی فێكردنی زیره‌كی گه‌شه‌ی هزر.

سيسته‌م و ده‌زگای سیاسی له‌ پێوانه‌ی قورئاندا

وه‌رگێر: 
باوکی نێرگز

چاوخشانێک به‌سه‌ر بیری ڕامیاری مامۆستا ناسری سوبحانی (رح)

سه‌رباس
له‌ تایبه‌تمه‌ندیه‌ ھه‌ره‌ ڕوون و به‌رچاوه‌کانی پیاوانی گۆڕه‌پانی بیر و ئه‌ندێشه‌، ئه‌وه‌یه‌ که‌ سه‌باره‌ت به‌ کێشه‌کانی ده‌ور و به‌ری خۆیان بێگه‌می نین، ھه‌رچه‌ن ئه‌و کیشه‌یه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی زانیاری و پسۆڕایه‌تی ئه‌وانه‌وه‌ بێت. کێشه‌ بنه‌ماییه‌کان وه‌کوو : فه‌لسه‌فه‌ی ژیان، سه‌ره‌تا و فه‌لسه‌فه‌ی بوونی ھه‌ستی، کێشه‌ سیاسی و کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کان، مافی مرۆڤ و ... ھتد.

له‌ سەنگەری دژایەتی كردنی پۆست ئیسلامیزمدا گفتوگۆ لەگەڵ (د.عادل باخەوان) - مۆدیلی سیاسیی كەنداو

دكتۆر عادل باخەوان یەكێكه‌ لەو قەڵەمه‌ ئەكادیمیانەی لەم ساڵانەی دوایدا بەشداری لەبەئەكادیمیكردنو زانستی كردنی قسەكردنی ناوەنده‌ فیكری و رۆشنبیریەكەی كوردستاندا كردووە، یەكێ لەو بوارانەش به‌ نیمچه‌ بەردەوامی و به‌ شێوازی جۆراوجۆرو قسەی لەسەر كردووه‌ و، رای له‌ هەمبەر دەربڕیوە، تەوژمی ئیسلامی و هێزه‌ ئیسلامیەكان بووە.

درۆ و دراو، براوە دەکاتە دۆڕاو

 

 

ئەگەر چەمکى عەدالەت و سیستەمى دادپەروەرانە فاکتەرى ئارامى و سەقامگیرى سیاسى و کۆمەڵایەتى هەر کۆمەڵگەیەک بێت، ئەوا ئەخلاق و ئەخلاقیبوون دەبێتە ڕۆحى ئەو سیستەمە و هۆى پاراستن و دامەزراویى و درێژەدان بە عەدالەت و پاراستنى مافى تاک و چین و توێژەکانى کۆمەڵگە، ئەوەش ڕوونە کە فەزیلەتە ئەخلاقییەکان قیمەت و بەهاى ڕاستەقینەى مرۆڤەکان دیارى دەکەن و نرخ و ڕێزیان بەرز دەکەنەوە و پێگەیان لەناو کۆمەڵگەدا قاییم و دامەزراو دەکەن و خۆشەویست و خوازراو دەبن لاى هاوڵاتییەکانیان.

ماندێلای ئیسلام

 

ماندێلا ساڵی 1918 له‌دایك بووه‌ له‌هۆزێكی خوارووی ئه‌فریقیا، له‌حه‌وت ساڵیدا ئه‌چێته‌ قوتابخانه‌ومامۆستایه‌كی مژده‌ده‌ری ناوی ده‌نێت (نیلسۆن ) ،به‌ناڕه‌حه‌تیه‌كی زۆر توانی كۆلێژی حقوق ته‌واو بكات ،بیست و حه‌وت ساڵ له‌ به‌ندیخانه‌دا بوو ، ساڵی 1990 ئازاد بوو ، خه‌ڵاتی نۆبڵی ئاشتیشی وه‌رگرت .

Syndicate content