کۆمه‌ڵایه‌تی

ڕێزی دایک و باب

یه‌کێک له‌و بابه‌تانه‌ی که خوای گه‌وره گرینگی زۆری پێداوه، ڕێزنان له دایک و بابه. هه‌ر بۆیه له چه‌ندین ئایه‌ت له قورئانی پیرۆزدا ڕێزنان له دایک و باب به‌دوای بانگه‌وازی بۆ خوا په‌رستیدا هاتووه. هه‌ر وه‌ک له ئایه‌تی 23 سوڕه‌تی ئه‌سرادا ده‌فه‌رموێت:
«وَ قَضی رَبُّکَ اَلَّا تَعبُدُوا إِلَّا إِیِّاهُ وَ بِالوالِدَینِ إِحساناً إِمَّا یَبلُغَنَّ عِندَکَ الکِبَرَ أَ حَدُهُما أَو کِلاهُما فَلا تَقُل لَهُما أُفِّ وَلا تَنهَرهُما وَ قُل لَهُما قَولاً کَرِیماً» (الاسراء/23)

سه‌ردانێك له‌ مامۆستا ئه‌بووبه‌کر حه‌سه‌ن زاده

ئێواره‌ی ڕۆژی دوشه‌ممه‌ ده‌رفه‌تێک ڕێک که‌وت و له سنه وێڕای مامۆستا ئه‌حمه‌د به‌هرامی و مامۆستا عه‌بدولعه‌زیز سه‌لیمی سه‌ردانی مامۆستا ئه‌بووبه‌کر حه‌سه‌ن زاده، نووسه‌ر و وه‌رگێڕی بواری ئایینیمان کرد؛ مامۆستا ئه‌بووبه‌کر له‌و تاقمه‌ که‌سانه‌یه‌ که بینینه‌که‌ی بۆم بوو به هۆی دڵخۆشی و هه‌ڵبه‌ت ڕاچڵه‌کێنه‌ر بوو؛ وته‌ پڕ له مێهر و خۆشه‌ویستێکه‌ی ده‌چێته‌ ناو دڵ و هه‌ستێک له جنسی خۆشی و شه‌رم لاده‌بات؛ كه‌ گوێ له قسه‌كانی ده‌گری وا ده‌چیته‌ ناو وته‌کانی که هۆش و مێشکت له ده‌ست ده‌ده‌ی و له ناویدا نوقم ده‌بیت، نوقم بوونێك له بیرکردنه‌وه‌ و سه‌رسوڕمان تێکه‌ڵ به ئاواتخوازی و تاسه‌!

ئازاد بوونی شه‌نگاڵ پیرۆز بێت؛ بەڵام ...

جارێکی تر به‌رخۆدان و له‌ خۆبوورده‌یی، گیان به‌خت کردن، هاودڵی و هاوده‌نگی و له‌ گشتیان گرینگتر دیار بوونی ئامانج (به‌رگری له‌ سته‌م لێکراو و ڕزگار کردنی له‌ده‌ست سته‌مکار) وه‌لآمی خۆی وه‌رگرته‌وه‌ و بزه‌ و پێکه‌نینی خسته‌ سه‌ر لێوی جوامێران و ئازادی خوازان و ئاشتی خوازان. شنگاڵ ئازاد کرا.
ئازادی شنگاڵ له‌ ئاکامی خۆڕاگری و له‌ خۆبوورده‌یی پیاوانێکی ئازا و دلێر و شێره‌ژنانێکی گیان به‌خش هاته‌ دی، ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ جگه‌ له‌ ئاره‌قه‌ی نیشتمان و پاراستنی خاک و ئاوی زێدیان و به‌ بێ به‌رچاوگرتنی هه‌ر جۆره‌ لایه‌نگری ئایینی، ئایینزایی و ڕه‌چه‌ڵه‌کی ئامانج و مه‌به‌ستێکی تریان نه‌بوو.

به‌رده‌وامی حه‌ج پێویستی به‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌تی و فه‌رهه‌نگ سازی هه‌یه‌

ئه‌و ڕووداوانه‌ی که‌ ئه‌وساڵ له‌ کاتی حه‌جی ته‌مه‌تتۆع له‌ مه‌ککه‌ ڕووی دا، له‌ چه‌ند لاوه‌ پێویستی به‌ شیکردنه‌وه‌ و توێژینه‌وه‌ هه‌یه‌ و نابێ به‌ ساکاری لێی تێپه‌ڕین:

50 پێشنیاری و ڕاوێژ بۆ لاوەکان

50 پێشنیاری و ڕاوێژ بۆ خانمە لاوەکان لە ژیانی هاوبەشی هاوسەرەکاندا بە تایبەت لاوەکان کۆمەڵە چاوەڕاوانیەک هەیە لە هەردوو لا کە هاوبەشی ژیانیان هەڵبژاردووە کە ڕەچاوکردنیان دەستەبەری ئارامی و خۆشبەختی دەکات بۆ هاوسەرەکان و تەنانەت دەوروبەریشیان لێرەدا ئەو سیفەتانە دەخەینە ڕوو کە زیاتر پیاوانی لاو خوازیارن لە ژنەکانیاندا بەدی بکەن بۆ ئەوەی بتوانن ئەرکی خۆیان بەرامبەریان بە جێ بگەیەنین و ژیانیان بەرەو کەناری ئارامی وخۆشبەختی و ڕەزامەندی بەرن.

1ـ دەستخۆشیم لێ بکە .
2ـ دەزانم هەموو کات هاوڕا نیت لەگەڵم و هەندێ لە ڕاکانمت بە دڵ نیە بەڵام هەموو کات دووپاتی بکەوە کە عاشقی منی.

چۆن ده‌توانیت دایك و باوكێكی باش بیت؟

ڕۆڵی په‌روه‌رده‌كردنی منداڵ گرنگترین كاره‌ له‌ هه‌موو كۆمه‌ڵگایه‌كدا، چونكه‌ منداڵان داهاتووی ئێمه‌ن و دایك و باوكانیش زۆرترین كاریگه‌ریان له‌سه‌ر هه‌ڵسوكه‌وتی ئه‌وان هه‌یه‌.
زۆرێك له‌ دایك و باوكان له‌ هه‌وڵ و گه‌ڕاندان بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگه‌ چاره‌یه‌ك، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن له‌و رێگه‌یه‌وه‌ بیسه‌لمێنن كه‌ دایك و باوكێكی باشن.

نيشانه‌كانى عاقيبه‌ت خێرى

پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) چه‌ند نيشانه‌يه‌كى بۆ ڕوون كردووينه‌ته‌وه‌ كه‌ به‌ نيشانه‌ى عاقيبه‌ت خێرى داوه‌ته‌ قه‌ڵه‌م و ئه‌گه‌ر به‌ هه‌ر موسوڵمانێكه‌وه‌ بينرا هيوا وايه‌ كه‌ ئه‌و موسوڵمانه‌ به‌هه‌شتى بێت، وه‌ له‌ دنيادا ده‌رده‌چێت به‌و نيشانانه‌ ده‌زانرێت كه‌ ئه‌وه‌ به‌هه‌شتى يه‌، سه‌ره‌تا پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) پێمان ڕاده‌گه‌يه‌نێت كه‌ كۆتايى كاره‌كانمان گرنگه‌ لاى خواى گه‌وره‌، وه‌كو پێغه‌مبه‌ر(صلی الله‌ علیه‌ وسلم) ده‌فه‌رمووێت : «إنما الأعمال «بخواتيمها» كالوعاء إذا طاب أسفله طاب أعلاهُ» «وإذا فسد أسفله فسد أعلاه»(1).

له‌ ئادابه‌كانى چوون بۆ گه‌شت و سه‌يران

نووسەر: 
پشتیوان لوقمان

دیارە گەشت و سەیران یەكێكە لەو ڕێگایانەی كە مرۆڤ لێیەوە دەگاتە ناسینی بوونەر و دروستكراوەكانی خوا, لەوێشەوە بەدیهێنەری مەزن و تاقانە دەناسێت , هەر بۆیەش پەروەردگار ڕێنماییمان دەكات بە گەران و گەیشت و سەیران تا لە بوونەر و دروستكراوەكانی خوا ووردبینەوە و تێڕامێنین ( قل سیروا فی الأرض فنظروا .... ) وەك هەر شتێكی تر گەشت و سەیرانیش ئاداب و ڕێ و شوێنی خۆی هەیە كە پێویستە مرۆڤی موسوڵمان جێ بە جێیان بكات , تا دونیای نەكاتە قوربانی ئاخیرەت و زەرەرمەندی هەردوو دونیا نەبێت , لەو ئادابانەش :

(الأكراد والنّبي) كتێبێك له‌ دژی كوردستان

كاتێ‌ ئه‌م كتێبه‌م خوێنده‌وه‌ زۆری تاساندم‌و تا راده‌یه‌كی باشیش تووشی شۆك‌و سه‌رسامی بووم، نوسینه‌كه‌ به‌زمانێكی نه‌رم‌و دۆستانه‌ نووسراوه‌، به‌ڵام زۆربه‌ی زانیاری‌و ناوه‌رۆكه‌كه‌ی دژ به‌ كورد‌و مێژووه‌كه‌ی ده‌دوێت.

ناونیشانی كتابه‌كه‌ (الاكراد والنّبی دراسة‌ فی تأریخ الأكراد وجغرافیتهم) نوسه‌ره‌كه‌شی ناوی (أ.د. محمد به‌هجه‌ت قه‌بیسیه‌) كه‌ پسپۆڕی زمانی عه‌ره‌بی‌و له‌هجه‌ عروبیه‌كان‌و مێژووی كۆنه‌‌و، له‌ ساڵی 1940 له‌ دایك بووه‌‌و به‌ ره‌گه‌ز عه‌ره‌به‌‌و خه‌ڵكی سوریه‌، له‌هه‌ر سێ‌ زانكۆی (حه‌له‌ب، تشرین، قاهیره‌)ش، وه‌ك مامۆستا وانه‌ی گۆتووته‌وه‌.

Syndicate content