سێهه‌مین چاوپێكه‌وتنی ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وان و نووسه‌رانی گشتیی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت

ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد

له‌ دیداری ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت له‌گه‌ڵ تاقمێك له‌ نووسه‌ران و بڵاوكه‌ره‌وانی ئه‌هلی سوننه‌ت، ڕێز له‌ نووسه‌ر و بڵاوكه‌ره‌وه‌ی هه‌ڵبژاردراوی ساڵ گیرا.

ئه‌و دانیشتنه‌ به‌ هه‌وڵی ئینتشاراتی ئۆفۆقی زانست شه‌وی پێنجشه‌ممه‌ ٢٩ی بانه‌مه‌ڕی ١٤٠١ بۆ خواردنی شێڤ و وتووێژ له‌ ناوه‌ندی جه‌ماعه‌ت به‌ڕێوه‌ چوو.

له‌و دانیشتنه‌دا عه‌بدوڕڕه‌حمان پیرانی، ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌تی ده‌عوه‌ت و ئیسلاح وێڕای ده‌ربڕینی شادومانی له‌ كۆبوونه‌وه‌ی بڵاوكه‌ره‌وان و نووسه‌رانی ئه‌هلی سوننه‌ت له‌ ناوه‌ندی جه‌ماعه‌ت، ئاماژه‌ی به‌ گرینگی زانست و فێركردن له‌ ڕوانگه‌ی قوڕئانی پیرۆزه‌وه‌ كرد و وتی: «یه‌كه‌م بابه‌نێك كه بۆ مرۆڤ دێته‌ ئاراوه‌، بابه‌تی زانست و فێربوونه‌. مرۆڤ له‌ سێبه‌ری زانست و زانیاری به ‌پێگه‌یه‌ك ده‌گا كه له‌ فریشته‌كان به‌رزتر ده‌بێته‌وه‌.»

ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت له‌ به‌شێك له‌ وته‌كانیدا باسی له‌ ڕۆڵ و پێگه‌ی نووسه‌ران و بڵاوكه‌ره‌وان كرد و وتی: «كۆمه‌ڵگای ئه‌هلی سوننه‌ت به‌گشتیی كۆمه‌ڵگایه‌كی دینداره‌ و له‌گه‌ڵ ته‌واوی كه‌مایه‌سی و گرفته‌كانی كه یه‌خه‌ی وڵاتی گرتووه‌، گرینگی زۆر به‌ زانست ده‌دا و وه‌گه‌ڕبوونی قوتابخانه‌كانی ئایینی و بڵاوكردنه‌وی كتێبی نوێ و دامه‌زراندنی كتێبخانه‌ ئه‌و بابه‌ته‌ ده‌سه‌لمێنیت. له‌و بواره‌وه‌ نووسه‌ران و بڵاوكه‌ره‌وان گه‌وره‌ترین ڕۆڵیان له‌ به‌رزكرد‌نه‌وی ئاستی زانستی و چۆنیه‌تی كۆمه‌ڵگا هه‌یه‌.‌»

له‌ درێژه‌دا نووسه‌ران و بڵاوكه‌ره‌وان ئاماژه‌یان به‌ داڵغه‌ و بابه‌ته‌كانی بواری چالاكیی خۆیان كرد: دكتۆر نادر كه‌ریمیان ئاماژه‌ی به‌ ڕۆڵی ئیسلام له‌ گه‌شه‌ی شارستانییه‌تی مرۆیی له‌ میانه‌ڕه‌وییدا كرد و وتی: «ئێمه تا پێش سه‌رهه‌ڵدانی ئیسلام له‌ بواری كتێب و نووسیندا هه‌ژار بووین. ئیسلام خاڵێكی وه‌رچه‌رخانه كه بۆ پێكهێنانی شارستانییه‌ت پشتی به‌ كتێب به‌ستووه‌. موسوڵمانان ته‌نیا له‌ بواری ئایینی و ئیسلامییه‌وه‌ كتێبییان نه‌نووسیوه‌؛ به‌ڵكوو له‌ ته‌واوی بواره‌كانی پێداویستیی مرۆیی كتێبیان هه‌یه‌، ته‌نانه‌ت له‌ بواری مۆسیقادا.» ئه‌و له‌ درێژه‌دا وتی: «وه‌رگێڕان زۆر باشه‌ و به‌تایبه‌ت له‌ بواری كتێبه‌ سه‌رچاوه‌ییه‌كان؛ به‌ڵام به‌رهه‌می نوێ و به‌تایبه‌ت بۆ گه‌نجان و مناڵان و... زۆر پێویسته. بڵاوكه‌ره‌وان و نووسه‌ران پێویسته به‌بیری ئه‌و بواره‌ش بن.»

مه‌سعوود ئه‌نساری ئاماژه‌ی به‌ گرینگیدانی زیاتریی نووسه‌ران و بڵاوكه‌ره‌وان به‌ بوارگه‌لی توێژینه‌وه‌یی كرد و وتی: «كتێبه‌كانی ئه‌هلی سوننه‌ت چ له‌ ڕوووی ناوه‌ڕۆكه‌وه‌ و چ له‌ڕووی ڕواڵه‌ت و چۆنیه‌تییه‌وه‌ پێشكه‌وتنێكی ئه‌و‌تۆیان نه‌بووه‌. بڵاوكه‌ره‌وان پێویسته مافی مه‌عنه‌وی نووسه‌ران و وه‌رگێڕان ڕه‌چاو بكه‌ن تاكوو بتوانن به‌ تێپه‌ڕاندنی هێندێ به‌ربه‌ست ناوه‌ڕۆكی كتێبه‌كان پته‌وتر بكه‌ن.»

دكتۆر جه‌لال جه‌لالی‌زاده‌ به‌ ئاماژه‌ به‌ گرینگی وه‌ها كۆڕ و كۆبوونه‌وه‌یه‌ك باسی له‌ پێویستبوونی كاری به‌كۆمه‌ڵ له‌و بواره‌وه‌ كرد و وتی: «وه‌ها كۆبوونه‌وه‌یه‌ك نابێ تایبه‌ت بكرێ به‌ ڕۆژانی پێشانگا و له‌ مه‌ودای ساڵدا جارێك ڕوو بدات. نووسه‌ران و بڵاوكه‌ره‌وان به‌شێوه‌ی تاكی كار ده‌كه‌ن و كاری به‌كۆمه‌ڵ ڕمێنێكی نییه‌ و پێویستی به‌ گرینگیدانی زیاتره‌. پێویستیه‌ تۆڕێك له‌ بڵاوكه‌ره‌وان پێك بێت كه به‌شێوه‌یه‌ك ببێته‌ هۆی پێكهاتنی ژووری بیریی به‌رهه‌مهێنان و به‌رزكردنه‌وه‌ی ئاستی كتێبه‌كان.»

هه‌روه‌ها دكتۆر ئیسماعیل شه‌مس باسێكی له‌ چۆنیه‌تی ناوه‌ڕۆكی كتێبه‌كانی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد و وتی: «ئاستی چۆنایه‌تی كتێبه‌كانی ئێمه‌ له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وه‌كانی تر به‌راورد ناكرێ و زۆر لاوازتره‌. به‌بڕوای من گرفتی ماددی ته‌نیا به‌ربه‌ست نییه‌؛ لاوازیی گشتیی ئێمه نه‌بوونی ڕوانگه‌یه‌كی پسپۆڕانه‌ و شاره‌زایانه‌یه‌. زۆرێك له‌ بڵاوكه‌ره‌وه‌كان كتێبی لاواز و بێ‌سه‌رچاوه‌ و یا سه‌رچاوه‌ی ئینتێڕنێتی بڵاو ده‌كه‌نه‌وه‌، ته‌نانه‌ت زۆرێك له‌ كتێبه‌كانی وه‌رگێڕاویش زۆر كۆنن و به‌ڕۆژ نین. له‌و بواره‌وه‌ پێویستیمان به‌ ڕاوێژی شاره‌زایانه‌ هه‌یه‌.»

یاسر یه‌عقووبی له‌ به‌ڕێوبه‌رانی بڵاوكه‌ره‌وه‌ی ئیحسان له‌ به‌رگری له‌ بڵاوكه‌ره‌وانی ئه‌هلی سوننه‌ت وتی: «به‌ بڕوای من بڵاوكه‌ره‌وانی ئه‌هلی سوننه‌ت هه‌رچی له‌ توانایان دابووه‌، كردوویانه و به‌پێی دۆخی ئابووری و دابڕانه‌كانی كه هه‌یه‌، كه‌مته‌رخه‌مییه‌كیان نه‌كردووه‌.»

سه‌عدی سه‌جادی به‌ڕێوبه‌ری بڵاوكه‌ره‌وه‌ی تاڤگه ئاماژه‌ی به‌ سه‌ختگیریی ناوه‌نده‌كانی پێوه‌ندیدار له‌بواری بڵاوكردنه‌وه‌ی كتێب كرد: «زۆرێك له‌ كتێبه‌كان ته‌نانه‌ت دوای وه‌رگرتنی مۆڵه‌ت‌نامه‌‌ش، ئیزنی بڵاوكردنه‌وه‌یان پێ نادرێ.» ئه‌و سه‌باره‌ت به‌ ناوه‌ڕۆكی كتێبه‌كانی ئه‌هلی سوننه‌ت وتی: «بڵاوكه‌ره‌وه‌كان ناتوانن جێی بنكه‌كانی توێژینه‌وه‌ پڕ بكه‌نه‌وه‌، ده‌نا ئێمه‌ش پێشوازیی له‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی كتێب و وه‌رگێڕانی باش و به‌پێز ده‌كه‌ین.»

عه‌بدوڕڕه‌حمان میرانی به‌ڕێوبه‌ری بڵاوكه‌ره‌وه‌ی عه‌سر، ئاماژه‌ی به‌ داهێنانی تایبه‌ت به‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی پسپۆڕانه‌ و به‌تایبه‌ت بواری مناڵان كرد.

چنوور فه‌ریوه‌ر نووسه‌ری بواری مناڵانیش به‌ ڕه‌خنه‌ له‌ زۆرینه‌ی كتێبه‌كانی بڵاوكراوه‌ له‌ بواری مناڵان وتی: «زۆربه‌ی گه‌وره‌كان به‌ زمانێكی ئامۆژگاریانه‌ ناوه‌ڕۆكی كتێبی مناڵان ده‌نووسن كه له‌ ئه‌ده‌بیات و ڕاوێژ و دونیای منداڵانه زۆر دووره‌. هه‌روه‌ها سێبه‌ری دۆخی عه‌ڕه‌بی هه‌م له‌ ناوه‌ڕۆك و هه‌م له‌ وێنه‌كاندا زاڵه و ئه‌و بابه‌ته‌ش ده‌بێته‌ هۆی ئه‌وه‌یكه مناڵه‌كان له‌گه‌ڵ ئه‌و كتێبانه‌ پێوه‌ندییه‌كی باشیان ساز نه‌كه‌ن.»

جه‌ماڵ ئیسماعیلی به‌رپرسی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی جه‌ماعه‌ت و به‌ڕێوبه‌ری بڵاوكراوه‌ی «چراغ اندیشه» وێڕای كۆبه‌ندی وته‌ی ئاماده‌بووان ئاماژه‌ی به‌ گرینگیی شێوازی داهێنه‌رانه له‌ به‌رهه‌مهێنان و خستنه‌ڕووی ته‌وه‌ر كرد و وتی: «نووسینی چیرۆك و ڕۆمان بۆشاییه‌كی زۆری له‌نێو كتێب و بڵاوكراوه‌كانی ئه‌هلی سوننه‌تدا هه‌یه‌. چیرۆكنووسی  ئامرازێكه بۆ گه‌یاندنی بیر و واتا كه زۆری لێ خافڵین. هه‌روه‌ها گرینگیدان به‌ بڵاوكراوه‌ی دیجیتاڵی بابه‌ت و كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌ به‌ستێنی تۆڕه‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، گه‌یاندنی بابه‌تی كتێبه‌كان به‌ خوێنه‌ران ئاسان ده‌كاته‌وه‌.»

له‌و دانیشتنه‌دا له‌ مه‌سعوود ئه‌نساری نووسه‌ر و وه‌رگێڕی ئه‌هلی سوننه‌ت و هه‌روه‌ها له‌ بڵاوكه‌ره‌وه‌ی ئیحسان به‌هۆی بڵاوكردنه‌وه‌ی زیاتر له‌ ٢٠٠٠ كتێب ڕێز گیرا؛ هه‌روه‌ها له‌ بڵاوكه‌ره‌وه‌ و نووسه‌رانی تری ئاماده‌بوو به‌ پێشكه‌شكردنی له‌وحی ڕێزنان، ڕێزیان لێ گیرا.

جێی ئاماژه‌یه‌ به‌ڕێوبه‌ران و هاوكارانی بڵاوكه‌ره‌وه‌ی ئاڵای ڕووناكی، ئیمام موحه‌ممه‌دی غه‌زاڵی، سه‌رویچ، كوردستان، شێخولئیسلام، حوسه‌ینی ئه‌سڵ و... له‌و كۆڕه‌دا ئاماده‌ بوون و ئارا و پێشنیار و بۆچوونی خۆیان پێشكه‌ش كرد.

هه‌روه‌ها جێی ئاماژه‌یه‌ یادێك له‌ خوالێخۆشبوو دكتۆر مسته‌فا خۆڕڕه‌مدڵ وه‌رگێڕی چازان و مه‌وله‌وی سروور سه‌ربوری به‌ڕێوبه‌ری بڵاوكه‌ره‌وه‌ی شێخولئیسلام ئه‌حمه‌د جام كه له‌ سه‌رده‌می كۆڕۆنا كۆچی دواییان كردبوو، كرا.

 

 

ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی لهنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد
ئه‌مینداری گشتیی جه‌ماعه‌ت چاوپێكه‌وتنی له‌گه‌ڵ بڵاوكه‌ره‌وانی كتێبی ئه‌هلی سوننه‌ت كرد

.:: نوێ‌ترین ::.