جیهان و نەهامەتیەکانی لەو سەدەیەی بیستویەک دا

جیهان و نەهامەتیەکانی لەو سەدەیەی بیستویەک دا

جیهانی ئۆڕۆکە جیهان ئاوسوو دووگیانە بۆ وەدی هێنانی ئاڵووگۆرێکی تازە و بەربڵاو لە مەر ژیان و ژینی کۆمەڵگا و هەر وزە وزە و بزە بزەی چاوانیەتی بۆخوولقاندنی شێوازوو رێرەوەکی تر بۆ چۆن ژیان ژین، وە هەر لەو کاتەشە کە ئەمەریکا تەک تازی مەیدانە و سواڕچاکی پیشە­­وسەنعەتوو تکنۆلۆژی یە وە ڕایەڵەکانی مەهوارەیو ئیرتەباتاتە جیهانی یەکانە، وە خاوەنی هێزی کۆنتڕۆل کردنی ئینتێرنێتی بەڕبڵاوی جیهانی سەردەمەمە ، وە بەرەو داهاتوویکی نادیار وە چاوەڕوان نەکراو پێش دەچێ 

پاش ( قارە اروپا) کە سەرقاڵی ئاڵوگۆڕ کردنی دڕاوەکانە کە بیان کات بە پووڵی (واحد) یەک سککەیی، وە هەروەها مەشغووڵی هەڵگرتنی سنووڕە کان لە بەینی وەڵاتەکانە (دولت ها) کە بیان کات بە جیهانی (واحد) یانی دوونیایی تەک قووتپی و بێ مەشتوومڕ و ناکۆکی ، وە هەروەها دەسکاری کردنی شێوازەکانی سیاسیی، ڕامیاری وئیقتسادی وە دارایە کانی جۆراوجۆر ڵە جیهانی سەردەم دا .

بەڵام هەزار مەخابین لەگەڵ ئەو هەموو ئامانجە مەزنانەی کە خووازیاری وەدیـهێنانیانن و ئاڵووگۆڕیان تێدا بکەن، تووانەی هەڵ کردن و حاوانەوە لە گەڵ ئەو وڵاتانە کە ڕێژەی مووسوڵمانیان تێدا زۆرە وەک وڵاتی بووسنی، ئالبانی و... وە یا کەمینەی مووسوڵمانیان هەیە لە ناو زۆرینەی مەسیحت پێڕەوانی عیسی پێغەمبەر(دخ) پەڕژوو بڵاون، لە گەڵیان هەڵ ناکەن؛ پچکوو پلاریان زۆڕ ڕێدە هاڵینن، وە هەر لەۆ کاتەشە ڕووسیە دوووەمین زلهێزی جیهان کە مەشهوورە بە "قوتبی کۆمۆنیستی" مێژوو ئەویش سەرقاڵی پەلەقاژەکردنە بۆ خۆ دەربازکردن لەو باتڵاغەی تێی کەوتووە وە هەرەسی هێناوە لە مه­ر سیاسی و کۆمەڵایەتی و دارایی، کە ڵەو باتڵاغە نووقووم بووە وە دەستوو پێ لێدەدات وە خوا بە دەردی خۆی گرفتاری کردووە. وە لە ڕووبەڕوو بونەوە لە گەڵ رەقیب لە مێژووی خۆی یانی ئەمەریکای سپڵەو بێ وفا بە کوورود، وەک ماری پڕ لە ژەهر خۆی سرو مەڵاس کردوووە.

وە کاتی ئەوە هاتوە ئاوڕێکیش لە جیهانی سێووەم بدەینەوە کە ئەوانیش چەندساڵە بەهەرای قەوم گەرایی، نەتەوەخوازی وە مەزهەب گەرایی بێ حەدد و سنوور کە بە لە ناوبردنی هەڵکەوتووان وە پیتۆڵانی خویان سەر قاڵ کراون وە بە جیهانی سێووەم نێودێر کراون یانی دوا کەوتوو لە سەردەمی مۆدێرنیتە و پێش کەوتوو، وە سەرئەنجام وڵاتانی شیمالی لەسایەی شوومی رێبەرانی دوژمن دۆست وە دوژمن بە خۆیان وە بە وڵاتەکەیان، بە تەواوی سەرقاڵی بەرەو پێش چوون وداهێنانی کەرەسەی تازەو نۆییە ، وە جێ بە جێ کردنی یاساو و قانونەکانی خۆیانن، وە سوواری ئەسپی ئامانجەکانیان بوونە وە لە ناو جیهانی سێووەم چووار ناڵ ڕەمبازێنێ دەکەن و غاردەدەن.

وە وڵاتانی جنووب بە پێچەوانەی شمالیەکانن، یانی ئەوان داماو و سەر لێ شێواو لە بێ قانووی وە خۆپەرستی و دواکەوتوی خەلکانی ترن، وە هەروا سەرقاڵی جەنگ و کێشە لە گەڵ خۆیان یا لەگەڵ میللەتەکانی خوۆیانن بە شیعارهایەکی جۆراوجۆر کە ساڵەهای ساڵە بەو دەردە وە دەناڵێنن.

پێناسەیەکی کوورتی نەتەوەی کوورد:

نەتەوەی کوورد ئاریاییە وە خاکوو نیشتمانەکەی بەشێکی ئەسلی جیهانی سێووەمە ، وە لە جنووبی جیهانی سێووەم دا هەل کەوتووە، کە چەند ساڵە لە نێو کڵپەی ئاگر و شەڕوهەرای داسەپاو و خوێن ڕێژی بە ناحەق، به جێگای پەرە پێدانی ئیشوکار وە بەرەو پێش چوون لە مه­ر تەمەددوون، زانست وە زانیاری وە ئیقتسادو دارایی، دووژمنانیان ئەوانیان بە شەڕو ئاژاوە و خۆین ڕێژی دووچار کردوونە وە سەرقاڵ کراون.

 وە مناڵە چاو گەشەکانی ئەو زێدوو نیشتمانە کە ڕابردوویەکی هەزاران سالانەیان هەیە، لە بری ئەوەی لە فێرگەو قووتابخانەکان و تاقی کاریەکان وە سەنتەرە لێکولینەوەکان سەرقاڵی پیشەسازی و فێربوونی کامپیوتێرو راهێنانی جۆراوجۆر بۆ ژینو ژیان و... بن لە ناو کەژو چیاکانو دارستانەکان بە کایە کردن بە تفنگوو گوولەو باڕووت سەرقاڵ کراون. وە ناخۆشتریش لەوە ئەو مناڵە خنجیلانە لە ناو باوەشی بەسۆزی دایکوو باوکی کە لە ناو کەشوو هەوای سافو پاکی ئەو نیشتمانە کەخۆشترین شۆینی جیهانە، بەڵام هەزار مەخابین لەلایان کینەدڵانی ئەو کەونە نیشتمانە چەندجار بەگازی کیمیایی و خەردەل کە درووس کراوی گارگایەکانی جیهانی ئەووەڵن، بە ماڵوو سامانوو داهاتی ئەو نەتەوە ستەم لێکراوە بە درێژایی مێژوو، دەکرێتوو هەر لە سەر خۆیانوو نیشتمانەکەیان تاقی کراوەتەوە؛ بۆ نەموونە هەڵەبجەی شەهیدو سەردەشتی سەرسەوزوو سەر بەرز، بەڵام ئەوجار برینەکە زۆر بەئازارە لە ڕۆژئاوای سووریەی زامدارە ، یانی نیشتمانی کووردی هەژارە، لە بۆ هەرچی خاوەنی ویژدانە دیارە ، گووڵی ژاکاوی ئەوجارەمان مووحەمەد ناوە، لە ئامێزی باوکی دڵ سووتاوی لە سەر هەموو کاناڵەکانی جیهان وپێشکەوتووی سەردەم دیتراوە ، بۆ هەرچی خاوەنی ویژدانە جێگای حاشاکردنی نەماوە ، کە مووحەمەدی تازە پێ گەیشتوو لە زێدی لە مێژینەی باوکوو باپیرانی، ئەو سینگە پر لە ئیشقو ئەوینەی بە گازی کیمیاییو ژەهراوی شەقار شەقار کرا.

تۆ نازانی ئەی بێ زەمیر

                  تۆزێک وەخۆ وەرەوە بکەوە بیر

ئەو سینگە پڕ لە سۆزوو ئەوینە

                 بۆ زێدوو نیشتیمانوو ئەو دینە

بزانە ئەی ناحەزی سەردەم

                ئەو قووتابی مووحەممدە، خوا بتکا عەدەم

ئەو بەدەم کووتنەوەی پەیامەکەی پێغەمبەر بوو (دخ)

                    حب الوطن من الایمان

 تۆی بێ ویژدان بە هەلەت زانی

واتا بۆچی مووحەممەد زامدارکرا وە خووشکوو براکانی دەربەدەر کران؟  مەگەر دەربرینی سۆز بۆ نیشتیمان تاوانە؟

ئەوەتا دایکمان حەزرەتی عائیشە بۆمان دەگێرینتەوە: رۆژێک لە یەکێک لە یارەکانی حەزرەتی رەسوڵ(دخ) بە ناوی ئوسەیل لە مەر چۆنیەتی کۆچ کردنی لە دیاری مەککەو دەورووبەری پرسیار دەکات وە ئوسەیل سەرقاڵی باس کردنی بۆ کەچی حەزرەتی مووحەممەد(د.خ) تەشریفی لە وێ بوو فرمێسکی لە چاوەکانی هەڵدەرژان و فەرمووی ئەی ئوسەیل لێ گەری با دلەکان بە رشتنی فرمێسکەکان خۆشحاڵ بن و ئارام بگرن

قال(ص) : دعِ القلوبَ تقرَّ ( کتاب جمع الجوامع)

یا فەرمایشتی دیکەی حەزرەت(د.خ) لە بارەی خۆشەویستی وەتەن و نیشتیمان کە دەفەرمێ:

ولله إني أعلم أنكِ أحب بلاد الله إلي قلبي ولولا أن أهلك أخرجوني منكِ ماخرجت (رواه الترمذي)

سوێند بە خوا شاری مەککە تۆ لە ناو دڵی من خۆشەویست ترین دیاری لە سەر رووی حەرزی خوا، وە ئەگەر خەڵکی مەککە ئەمنیان دەرنەکردبا هیچ کات تۆم بەجێ نەدەهێشت.

ئەری ئیمانداران خۆشەویستی وەتەن و نیشتمان تاوانە؟

ئەری ئیمانداران بەرگری لە وەتەن تاوانە؟

بەڵام تاوانی ئەوجارە لە سەر ئەو نیشتیمانە شەنگوو دیارە، لە داوێنی چیای (جودی) مەشهور بە ئارارات نەشینگەی پاپۆڕەکەی(کەشتی) نوح النبی(د.خ) بۆ، دیسان تۆڕەمەکەی جابان، دیاکۆ، سەلاحەددین، سارمەددین، شێخ سەعید، شێخ مەحموود، یانی مووحەممەدی تازەلاو سینەی پاکی شەقار شەقار کرا وەک نیشتمانەکەی خەت خەت کرا وە بە چواربەش بەش بەش کرا.

موحەممەد گیان" هیچم لە دەست نایە بە غەیری پاڕانەوە و لاڵانەوە لە بارەگای ئەو خوای کە منوو تۆی بە کوورد خەڵق کرد بە کوێرایی چاوی ناحەزان وە بێ خەبەران لە مێژووی ژیان

وَمِنْ آيَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافُ أَلْسِنَتِكُمْ وَأَلْوَانِكُمْ إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّلْعَالِمِينَ

 وە لە نیشانەکانی (دەسەڵاتی) ئەوە دروستکردنی ئاسمانەکان و زەوی وجیاوازی زمان و ڕەگەز و ڕەنگتانە بەڕاستی لەوەدا (باسکرا) بەڵگەی زۆر ھەیە بۆ زانایان /  ۲۲ ی سوورەتی روم

مووحەممەد گیان دووبارە دەلیم هیچم لە دەست نایە ، تەنیا دڵێکم هەیە لێواولێو لە خۆزیاو بریا، دەیکەمە بێشکەیەک تۆی تێدا ڕا ئەژێنم بۆوەی ساتێک ئارام ببیەوە، وە هەم ئەو دڵەم دەکەمە پەسیوێک بۆ حەسانەوەی ئەو هەتیوە بێ پەسیوو ڕووتەڵانەی نازی نەرمی  ساوایەتیان لێ شێواوە ...

مووحەممەد گیان وریا بەوە؛ ئەو نیشتیمانە (کووردوستان) جێگاێەگە کە چواڕچێوە وە کێش و ریتمی هەوا دەگۆرێ، ئەو شوێنەیە کە تۆفان وە ڕهێلە و باهۆز هەڵدەکا، چوونکە ئەو ئاڵوگۆرە نیشانەی ئەوەیە مرۆڤەکان لە ژێر دەستی زۆر دارانی بێ بەزەیی و سفت و سۆی، ئازار هەست پێ دەکەن.

چوون ئەو کووردوستانە لێواولێوی کووڵ دەردی ئینسانییە وە ئاوێنەی باڵانوێنە لە ژیان و ژانەکانی دوێنێ و ئیستامانە وە مێژووی دەردی بێ برانەوە مانە.

لە کۆتایی دا لە خوا دەپارێمەوە چارەی هەموو بێ چارەکان بکات وە زاڵم و زۆردارەکان لە مێژوو روو رەش بکات.

 

ڕێکەوتی: ۵/ ٨/ ۱۳۹۸ هەتاوی  

ده‌نگێ نه‌دراوه

.:: نوێ‌ترین ::.

ڕاڤه‌ی شیعره‌ فارسییه‌كانی مه‌حوی ئه‌ده‌ب و هونه‌ر (1398/05/15)
کۆچی دوایی قارەمانێک هه‌واڵه‌کانی ئیسلاح وێب (1398/03/31)
کۆچی دوایی حاجی مامۆستا مەلا عومەر حوسینی ئایچی هه‌واڵه‌کانی ئیسلاح وێب (1398/03/31)
‍لە خودی خۆتەوە دەست پێ بکە... هه‌وارگه‌ی دڵان (1398/03/31)