جەژنانەیەک لە وانەکانی مامۆستا ناسر سوبحانی

جەژنانەیەک لە وانەکانی مامۆستا ناسر سوبحانی

كاتێک مرۆڤ به‌ پێى به‌یانى قورئان بۆى ڕوون کراوە كه‌ هه‌رچى شته‌ له‌ ته‌مه‌ن‌ و ڕزق ‌و خۆشی و ناخۆشى، هه‌مووى موقه‌دده‌رە و لە لایەن خوداوە بڕیار دراوە؛ واتە جگە لەو و پلانەی كه‌ خودا بۆ خۆی دایڕشتووە هیچ شتێکی تر له‌ قه‌ڵه‌مڕه‌وى حكومه‌تى ئەودا ڕوو نادات. كاتێک کە مرۆڤ ئاوەها بیركردنه‌وه‌ و تێگەیشنێکی لەلا دروست بێت، ئیتر جێى خواری ‌و لاری و بوارى قبووڵكردنى زیلله‌ت نامێنێ، ئەوسا بیر ده‌كاته‌وه‌ و ده‌ڵێ: ئه‌گه‌ر من حه‌ق بڵێم‌ و تاغووت بیهەوێ ئازارم بدات؛ بۆ نموونه‌ به‌ ته‌عبیرى خه‌ڵكى بیهەوێ ڕزقم ببڕێ یان به‌ كوشتن‌ و هه‌رشتێكى تر هەڕەشەم لێ بکات خۆ بە یه‌ك چركه‌ و تەنانەت یه‌ك له‌ هه‌زارى چركەش‌ ناتوانێ له‌ ته‌مه‌نم كه‌م بكاته‌وه‌. ئه‌گه‌ر به‌ ده‌ستى ئه‌و كوژرام، ئه‌وه‌ هه‌ر لە لای خوداوە موقه‌دده‌ر کراوە کە بكوژرێم، بێگومان یەک چركه‌ لەو ساته‌ى وا خودا بۆ مردنمى دیاری كردووه وەدەرنگ ناکەوێ‌. یان ئه‌و ڕزقه‌ى کە دەیکەنە ئامێرێک بۆ هەڕەشە، كه‌ گۆیا لێمى ده‌ستێننه‌وه‌، ئیمكانى نییه‌ ئه‌وه‌ى بڕیار دراوه‌ هى من بێ، لێم بستێندرێتەوە‌.

كاتێ هەڕەشە ده‌كه‌ن كه‌ ده‌تكوژین، ئه‌پرسم كه‌ى ئه‌مكوژن؟ پێش له‌وه‌ى وا خودا موقه‌دده‌رى كردووه‌؟ یان هه‌مان ئه‌و كاته‌ى كه‌ ئه‌و موقه‌دده‌رى كردووه‌؟ ئه‌گه‌ر گوتیان: بەر له‌وه‌، و‌ڵامیان ئه‌وه‌یه‌: هه‌ڵه‌ ئه‌كه‌ن، چونكه‌ خوا زانیوییه‌تى له‌و كاته‌دا من له‌ناو ئه‌چم‌ و زانیاری ئه‌و ناگۆڕێ به‌ نه‌زانین، ئیراده‌ى ئه‌وه‌ كه‌ بنه‌ڕه‌ته‌، ئیراده‌ى ئینسانه‌كان ئامڕاز و چوارچێوه‌یە. ئه‌گه‌ریش ده‌ڵێن: له‌و كاته‌دا وا خوا موقه‌دده‌رى كردووه‌ ده‌تكوژین، ده‌ى خۆ هیچیان نه‌كردووه‌.

بۆیە ئیماندار ده‌ڵێ: من قسه‌ى حه‌ق ده‌كه‌م، دواى ئه‌وه‌ى كه‌ دەستبەسەر کرام، ئه‌گه‌ر كوژرام، دواى كوژرانه‌كه‌م، ئیتر ئاشکرایە، كاتێک بڕیاڕە شتێک بقەومێ کە ویست و مەبەستی خودا بووە  ئیتر نه‌ده‌كرا لێی بوگزه‌رێم.

یان کاتێک كه‌ ده‌ڵێن: ڕزقت لێ ده‌بڕین، وڵامى ئیماندار ئه‌وه‌یه‌ كه‌ چیم لێ ده‌بڕن؟ ئه‌وه‌ى كه‌ خودا موقه‌دده‌رى كردووه‌، له‌ گه‌رما، له‌ هه‌وا، له‌ خۆراك، له‌ ئاو و ... كه‌ نسیبى من بێت؟ یان غه‌یرى ئه‌وه‌؟ ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ى ئه‌و ده‌بڕن، و‌ڵام ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌ڵه‌ ئه‌كه‌ن، ئه‌وه‌ ئیمكانى نییه‌ كه‌ له‌ من ببڕدرێ، چونكه‌ خوا زانیوییه‌تى‌ و به‌ پێى زانینى خۆى، واتا له‌ نه‌خشه‌كه‌ى ئه‌ودا هه‌یه ‌و به‌ پێى ئه‌وه‌ ئیراده‌ ده‌كات‌ و بڕیار ده‌دات‌ و جێبەجێی دەکات. نه‌ زانینى ده‌گۆڕێ به‌ نه‌زانین و نه‌ ئیرادشی ده‌گۆڕێ به‌بێ ئیراده‌یی و مه‌جبووریه‌ت و نه‌ هێزی و توانست جێ خۆی بە نەتوانین دەدات. ئه‌گه‌ریش بڵێن شتێك وا نسیبى تۆ نییه‌ ده‌یبڕین، ده‌ى هه‌ر لێم بڕاوه‌ و هى من نییه‌.

جا ئەگەر مرۆڤ له‌مه‌ ورد ببێته‌وه‌، بابەتەکە گەلێک ڕوون و ئاشکرایە. ئه‌گه‌ر ئینسان تێبینى ئه‌وه‌ بكات ئیتر جێى به‌هانه‌ی نەهێشتۆتوە كه‌ سستى بكات‌ و له‌ به‌رانبه‌ر باتڵدا‌ نه‌وه‌ستێ‌ و ڕێى حه‌ق نه‌گرێ. نه‌ گوتنى قسەی حه‌ق، یه‌ك چركه‌ له‌ ته‌مه‌ن كه‌م ده‌كاته‌وه ‌و یەک مسقاڵ لە‌ ڕزق ‌و ڕۆزى ده‌بڕێ، نه‌ نه‌گوتنى قسەی حه‌ق، چركه‌یه‌كى پێ زیاد ده‌كات ‌و ڕزق‌ و ڕۆزى زۆر دەکا. به‌ڵام هه‌روه‌ك گوترا، ئەوە تاغووته كه‌ ئه‌م كاره‌ ئه‌كات، چونكه‌ غه‌یب و نهێنی نازانێ، له‌و ساته‌دا کە ئه‌م كاره‌ ده‌كات، موختاره‌ و له‌سه‌ر ئه‌وه‌ سزا دەدرێتەوە، دواى ئه‌وه‌ كه‌ شته‌كه‌ ڕووی دا، ئیتر ئه‌م شته‌ دێته‌ ئاراوه‌ كه‌ ده‌رده‌كه‌وێ مه‌به‌ستى خودایه‌ و ده‌بوایه‌ هه‌ر ڕوو بدات. به‌ڵام مرۆڤی ئیماندار هه‌ر له‌ پێشه‌وه‌ حیسابى خۆى ده‌كات ‌و ده‌ڵێ: بێگومان جگە له مه‌به‌ستى ئه‌و ڕوو نادات، ئێستا‌ كه‌ هێشتا ڕوون نه‌بۆته‌وه‌، ئێمه‌ ئەرک و ته‌كلیفى خۆمان ئه‌نجام ده‌ده‌ین. لێره‌دا ئەرک و ته‌كه‌لیف گوتنى حه‌قه‌ به‌ ئاشكرا، یان نه‌گوتنییه‌تى، یان هه‌ر شتێكی تر له‌ ئەرک و تەکلیفەکان ... .

ده‌نگێ نه‌دراوه