بە کێ دەنگ نەدەین؟

بە کێ دەنگ نەدەین؟

چەن ڕۆژ پێش ئێستا، چه‌ند سیاسه‌تمه‌داری ناوداری سەر بە لایەنی ڕێفۆرمخواز  له نامه‌یه‌كدا داوایان له «شۆڕای هه‌ماهه‌نگی ڕێفۆرمخوازان» كرد كه له هه‌ڵبژاردنی لیستی بەربژێرانی شۆڕا، گیرۆداری ڕووده‌ربایسی و پێوه‌ندییه‌كان نه‌بن و پێودان و پێوه‌ره‌كانی پێویست ڕه‌چاو بكه‌ن.

ئه‌وان له‌ نامه‌كه‌یاندا به‌ڕاشكاوی ئاماژه‌یان به پێوه‌ره‌ی ده‌ست‌پاكی، پسپۆڕی و خاوه‌ن شوناسی سیاسیی دیاریكراو، به‌و ڕیزبه‌ندییه‌وه كردبوو.

جه‌ختی تایبه‌تی ئه‌و نووسراوه له‌سه‌ر بابه‌تی ده‌ست‌پاكی و ئه‌مانه‌تداری و له‌ یه‌كه‌مین دانانی ئه‌و له‌ ئاست بواری پێوه‌ندی سیاسی، نیشانه‌ی دابەزینی  ئاستی متمانه‌ی گشتی به شۆڕاكانه.

ناكارامه‌یی شۆڕاكان و بوونی گومانی گه‌نده‌ڵی له‌سه‌ر ئه‌وان، یه‌كێكه له‌ هۆكاره‌كانی ئه‌و بابه‌ته‌ و ئاشكرایه‌ كه ئه‌وه گرفتێكی نه‌ته‌وه‌یییه‌  و له‌ ته‌واوی وڵاتدا دێته‌ به‌رچاو.

له‌ ڕووی ناوه‌رۆكی نامه‌كه‌ دیاره كه گوشار و ده‌نگ و باسی زۆر له‌سه‌ر ئه‌وه‌ هه‌یه‌ كه ده‌ست‌پاكی و ئه‌مانه‌تداری له سه‌رووی هه‌موو شتێك بێت و نووسه‌رانی ئه‌و نامه‌یه‌، ئه‌وانیان له‌ ده‌رچوون له‌و هێڵه‌ سووره‌  ئاگادار كردۆته‌وه‌.

به‌ باوه‌ڕی ئه‌و نووسه‌رانه‌ له‌ ته‌واوی شاره‌كاندا پێویسته ده‌ست‌پاكی و دووری له‌ گه‌نده‌ڵی له‌ پله‌ی یەکەمدا بێت.

دیاره‌ ناكرێ كه سه‌باره‌ت به ڕووبه‌ڕوو بوونه‌وه‌ی بەربژێران له‌گه‌ڵ بابه‌تی گه‌نده‌ڵی و ڕانت‌خۆری، به چه‌شنی پێغه‌مبه‌ران «پێشگویی» بكه‌ین؛ به‌ڵام به‌ ڕێژه‌یه‌كی زۆر و له‌سه‌ر ته‌وه‌ری ناسینی پێشتر، ده‌كرێ تا ڕاده‌یه‌ك پێش‌بینی بكرێت.

هه‌روه‌ها ئاشكرایه‌ بڕیاردان و داوه‌ری كردن سه‌باره‌ت به‌ ئه‌ندامانی ئێستا و یا خوله‌كانی شۆڕا كه كارنامه‌یه‌كی ڕوون و ئاشكرایان هه‌یه‌ ساناتره.

كه‌سێك كه له سه‌رده‌می شۆڕاییدا ئه‌مانتداری سامانی گشتی نه‌بووه، كه‌سێك كه گومانی گه‌نده‌ڵی له‌سه‌ره‌ و كه‌سێك كه له‌ ئاست خیانه‌ت له‌ ئه‌مانه‌تدا بێ‌ده‌نگه. دیاره شایانی پشتیوانی‌كردن و گه‌یشتنی دوباره‌ی به شۆڕای شاری نییه‌.

هه‌ڵبه‌ت كه‌سانێكیش كه به مه‌به‌ستی كار و پێشه‌ دێنه‌ نێو بازنه‌ی ڕكابه‌ری، ئه‌وانیش له‌و حوكمه‌ به‌ده‌ر نیین.

پێوه‌رێكی گرینگی دیكه، شاره‌زایی و پسپۆڕییه‌. لێهاتوویی به‌ مانای بوونی بڕوانامەی جۆراوجۆر نییه‌. به‌ڵكوو به‌ واتای كارامه‌یی له بواره‌كانی پێوه‌ندیدار به‌ به‌ڕێوبه‌رایه‌تی شار و زانیاری له شار دایه‌.

گشتی‌بێژه‌كان، ئه‌هلی دمه‌وه‌ری و زمان‌بازی، خۆنوێنان و كه‌سانێك كه له‌ گێڕانه‌وه‌ی تئۆرییه‌كاندا شاره‌زان، به‌ڵام ناتوانن له‌گه‌ڵ ڕاستییه‌كانی ژیانی كۆمه‌ڵایه‌تی پێوه‌ندیان بده‌نه‌وه‌ و ده‌كاریان بێنن، ئه‌وه‌ شاره‌زا و كارامه‌ هه‌ژمار ناكرێن.

له‌ دوو خولی دواییدا هێندێك له شۆڕاكان، سه‌رێكیان له بواری كولتووریش هه‌ڵێناوه.

نه‌بوونی كارامه‌یی و نیگه‌رانی كولتوور و ڕوانینێكی تێك‌ڕووخانه‌ و میكانیكی به‌و، زۆرتر له هه‌ر بوارێك له‌و ده‌ڤه‌ره‌دا به‌رچاوه.

تێڕوانینێكی په‌یمانكارانه‌ له‌و بواره،‌ دابه‌زینێكی زۆری به‌سه‌ردا ھاتووە؛ له‌ كاتێكدا بواری كولتووری و هونه‌ر و ئه‌ده‌ب، خاوه‌ن پێگه‌یه‌كی به‌رزی لێهاتوویی و نواندنی سه‌لیقه‌كانی گرانبه‌ها و به‌نرخن. ڕوانینی كاسبكارانه‌ و نافه‌رهه‌نگی و ته‌نیا به مه‌به‌ستی كۆكردنه‌وه‌ی ده‌نگ بۆ خوله‌كانی داهاتوو، ئه‌وه ده‌یكاته‌ ڕمبازگه‌ی پێنووس و هه‌نگاوه‌ نزمه‌كان.

له‌و شارانه‌ی كه داهاتی زۆرتریان هه‌یه‌ و به‌شێك له‌ بودجه بۆ كاری كولتووری ته‌رخان ده‌كرێت، هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ ده‌بێ داوای سه‌ره‌كی، دامه‌زراندنی ڕێكخراوه‌ی فه‌رهه‌نگی و هونه‌ری شاره‌وانی بێت.

لانیكه‌م بوونی ئه‌و ڕێكخراوه‌ و شێوازی به‌ڕێوه‌بردنی لێژنه‌ی به‌ڕێوبه‌رایه‌تی و ڕوانگه‌ی ڕێكخراوه‌یی ئه‌و ده‌توانێت جێگره‌وه‌ی سه‌لیقه‌ و ئیڕاده‌ی خۆیی و دڵخوازی هه‌ر كام له‌ ئه‌ندامان بێت و تا ڕاده‌یه‌ك پێش له‌ خواردنی سامانی گشتی بگیرێت.

شوڕا ڕێكخراوه‌یه‌كی سیاسییه‌ و ئاشكرابوونی شوناس و پێوه‌ندی سیاسی بابه‌تێكی گرینگه.

 

كه‌سانێك كه خۆیان به سیاسی نازانن، كه‌سانێك كه خۆیان دوور له ته‌واوی لا‌یه‌نه‌كانی فكری و سیاسی ده‌زانن و كه‌سانێك كه ده‌ڵێن ته‌نیا بۆ ئاوه‌دانی و بنیات‌نان هاتووین، ئه‌وانه یا بێ‌ئاگان و یا بۆ ئامانجی دیكه‌ هاتوون.

ده‌نگێ نه‌دراوه