ڕیوﺍیه‌ته‌ کوﺭﺩیيه‌که‌ﯼ نه‌ﻭﺭﯙﺯ ﻭ ئاماﮊه‌ ئينسانی ﻭ ئيسلامی ﻭ نه‌ته‌ﻭﺍیه‌تيه‌کانی

ڕیوﺍیه‌ته‌ کوﺭﺩیيه‌که‌ﯼ نه‌ﻭﺭﯙﺯ ﻭ ئاماﮊه‌ ئينسانی ﻭ ئيسلامی ﻭ نه‌ته‌ﻭﺍیه‌تيه‌کانی

بۆ ئێمه‌مانانی موسڵماﻥ ﻭ نيشتيماﻥپه‌ﺭﻭه‌ﺭ نه‌ﻭﺭﯙﺯ جگه‌ له‌ﻭه‌ﯼ مێژﻭﻭﯼ ﺩه‌یاﻥ ساڵ له‌ کاﺭ له‌سه‌ﺭکرﺩنی ناسيۆناليزمی کوﺭﺩﯼ ﻭ خه‌باتی خوێناﻭﯼ نه‌ته‌ﻭﺍیه‌تی، کرﺩﻭﻭیه‌تی به‌ جه‌ﮊﻥ ﻭ ھێمایه‌کی نه‌ته‌ﻭه‌ ﻭ جوڵانه‌ﻭه‌ سياسيه‌ مافخوﺍﺯه‌که‌ﯼ، ھه‌ﺭﻭه‌ھا له‌ جه‌ﻭھه‌ﺭیشدﺍ ھه‌ڵگرﯼ ھێما ﻭ ڕه‌گێکی ئيسلامی قوڵه‌.

ﻻنی که‌ﻡ به‌ﻭ جۆﺭه‌ﯼ ئێمه‌ماناﻥ له‌ نه‌ﻭﺭﯙﺯ و ئيسلاﻡ تێگه‌یشتوﻭین. ﻭﺍته‌ نه‌ﻭﺭﯙﺯ ﻭه‌ک جه‌ﮊنی نه‌ته‌ﻭﺍیه‌تی ﻭ بۆنه‌یه‌کی ميﻠﻠی نه‌ک په‌ﺭێشانی ﻭ شڵه‌ﮊﺍﻭﯼ بۆ بيرکرﺩنه‌ﻭه‌ ﻭ ئاﺯﺍﺭ بۆ ﻭیژﺩﺍنی ﺩینی من ﺩﺭﻭست ناکاﺕ، به‌ڵکو ته‌ﻭﺍﻭ به‌ پێﭽه‌ﻭﺍنه‌ﻭه‌ ، یه‌کێکه‌ له‌ﻭ له‌حزه‌ ﺯه‌مه‌نی ﻭ سرﻭشتی ﻭ ڕه‌مزیانه‌ﯼ تيایدﺍ ھه‌ست به‌ کۆکی ﻭ ساﺯگاﺭیه‌کی چێژبه‌خشی نێوﺍﻥ ھه‌ﺭسێ ڕه‌ھه‌نده‌که‌ﯼ ناسنامه‌ ﻭ که‌سێتيم ﻭﺍته‌ کوﺭﺩﺍیه‌تی ‏(نه‌ته‌ﻭه‌یی‏) ﻭ ئيسلامه‌تی ﻭ ئينسانی بوﻭﻥ ﺩه‌که‌ﻡ.


 ھه‌ڵبه‌ﺕ نه‌ک به‌ﻭ مانایه‌ﯼ له‌ ھه‌ﻭڵی ئه‌ﻭه‌ﺩﺍ ببم نه‌ﻭﺭﯙﺯ بکه‌ﻡ به‌ بۆنه‌یه‌کی ئاینی، یاخوﺩ ڕه‌ﮒ ﻭ ڕیشه‌یه‌کی ﺩینی بۆ بدﯙﺯمه‌ﻭه‌، نه‌خێر، چونکه‌ ﻻﯼ من ئيسلامی بوﻭﻥ ﺯﯙﺭ جاﺭ ﻭ له‌مه‌ڕ ﺯیاﺩ له‌ ﺩیاﺭﺩه‌ ﻭ ﺩه‌ﺭکه‌ﻭته‌ ﻭ شتێﻚ له‌ ئاینی بوﻭﻥ جياﺩه‌بێته‌ﻭه‌.


 ﻭﺍته‌ مه‌سه‌له‌یه‌ک له‌ کاتێکدﺍ له‌ جه‌ﻭھه‌ﺭﺩﺍ ئيسلاميه‌، له‌ ھه‌ماﻥ کاتدﺍ نا ئاینيه‌، به‌ مانا ئاسایيه‌ باﻭه‌کانی ئاینی بوﻭﻥ.

 ئه‌ﻭه‌ﯼ مه‌به‌ستمه‌ لێره‌ ﻭ له‌ په‌یوه‌ندﯼ به‌ﻡ باسه‌ﻭه‌ سه‌ﺭنﺠی بۆ ﻻ ڕﺍبکێشم ئه‌ﻭه‌یه‌ که‌ ڕﺍﭬه‌ﯼ کوﺭﺩ ﻭ بزﻭتنه‌ﻭه‌ نه‌ته‌ﻭﺍیه‌تيه‌که‌ﯼ، له‌ ڕﻭﻭﯼ به‌ھایيه‌ﻭه‌ بۆ نه‌ﻭﺭﯙﺯ، له‌ جه‌ﻭھه‌ﺭﺩﺍ له‌گه‌ڵ ڕﻭﻭحی ئيسلاﻡ ﻭ به‌ھا ﻭ مه‌به‌سته‌ خولگه‌یيه‌که‌ﯼ که‌ فه‌ﺯیﻠه‌ﺕ ﻭ ﺩﺍﺩپه‌ﺭﻭه‌ﺭیه‌ ساﺯگاﺭه‌، نه‌ﻭﺭﯙﺯ له‌ لێکدﺍنه‌ﻭه‌ کوﺭﺩیه‌که‌یدﺍ ڕه‌مزﯼ بۆ سه‌ﺭکه‌ﻭتنی ھه‌ﻕ ﻭ فه‌ﺯیﻠه‌ﺕ ﻭ ئه‌خلاﻕ ﻭ ﺩﺍﺩپه‌ﺭﻭه‌ﺭﯼ به‌سه‌ﺭ ﺯﻭڵم ﻭ سته‌ﻡ ﻭ ناھه‌قی ﻭ بێ ئه‌خلاقی ﻭ ﻭیژﺩﺍﻥ مرﺩﻭﻭیدﺍ، ئاگریش ھێمایه‌که‌ بۆ سه‌ﺭکه‌ﻭتن ﻭ ئاگاﺩﺍﺭکرﺩنه‌ﻭه‌ﯼ خه‌ڵﻚ ﻭ به‌ گشتی کرﺩنی سه‌ﺭکه‌ﻭتنه‌که‌.


ڕﺍستی یا ئه‌فسانه‌ بوﻭنی چيرﯙکی کاﻭه‌ﯼ ئاسنگه‌ﺭ ﻭ ﺯﻭحاک. له‌ ڕﻭﻭﯼ مێژﻭﻭیيه‌ﻭه‌ له‌ﻡ ڕﻭه‌ﻭه‌ ھيﭻ بایه‌خێکی نيه‌ به‌ڵکو ئه‌ﻭﺍنه‌ﯼ له‌ناﻭ مێژﻭﻭنوﻭﺱ ﻭ ڕﻭﻭناکبيره‌ کوﺭﺩه‌کاندﺍ ھه‌ﻭڵی سه‌لماندنی پێﭽه‌ﻭﺍنه‌ﯼ ئه‌ﻡ ڕیوﺍیه‌تييه‌ کوﺭﺩیه‌ ﺩه‌ﺩه‌ﻥ، پێم ﻭﺍیه‌ ھه‌ﻭڵه‌که‌یاﻥ نه‌ک خزمه‌ﺕ ناکاﺕ، به‌ڵکو په‌ﺭێشانيه‌کی بێ پاساﻭیش له‌ ھوشياﺭﯼ مرﯙﭬی کوﺭﺩﺍ ﺩه‌خولقێنێ.


له‌ ﻻیه‌کی تریشه‌ﻭه‌ گه‌ﺭ له‌ ﺭﺍبرﺩﻭﺩﺍ ئيسلاميه‌ک ھه‌بو بێت نه‌ﻭﺭﯙﺯماﻥ بۆ له‌ ئاگرﺩﺍ کوﺭتبکاته‌ﻭه‌، ئاگریش به‌ﻭ ھه‌موﻭ ئاماﮊه‌ ﺯﯙﺭ ﻭ ﺯه‌به‌ندﺍنه‌ﯼ له‌ مێژﻭﻭ سه‌ﺭﺩه‌مه‌ نوێکاندﺍ ھه‌یبوﻭه‌ ﻭ ھه‌یه‌تی، له‌ ئاته‌شگه‌ﯼ ﺯه‌ﺭﺩه‌شتياندﺍقه‌ﺕیﺲ بدﺍﺕ ﻭله‌ناسينی ئه‌ﻭ ئاینه‌ شدﺍ کيشه‌ﯼ ھه‌بوبيت، له‌ ﺩیدێکی ‏(فقه‌‏) ﯼ ﻭ ڕﻭﺍڵه‌تيه‌ﻭه‌ ﺭﻭﺍنيبيتيه‌نه‌ﻭﺭﯙﺯ. به‌ﻭه‌ﺵ ﻻنی که‌ﻡ به‌ گومانبوﻭ بێت له‌ﻭه‌ﯼ له‌گه‌ڵ ھاﻭڵاتيانی ﻭڵاته‌که‌ﯼ به‌ﻭ بۆنه‌ﻭه‌ ئاھه‌نﮓ بگێڕێت ، خۆشی ﺩه‌ﺭبڕێت، خوێندنه‌ﻭه‌که‌ﺕ ﯼ به‌ تایبه‌تيش بۆ ڕیوﺍیه‌تييه‌ کوﺭﺩیه‌که‌ﯼ نه‌ﻭﺭﯙﺯ، به‌ھایی ﻭ جه‌ﻭھه‌ﺭیی ﻭ قوڵ نيه‌،چونکه‌ گلانی سته‌مکاﺭ ﻭ سه‌ﺭکه‌ﻭتنی ئيرﺍﺩه‌ﯼ بێ به‌شاﻥ، ڕمانی قه‌ڵاﯼ ﺯﯙﺭﺩﺍﺭﯼ ﻭ، گه‌شانه‌ﻭه‌ﯼ ئه‌ستێره‌ﯼ به‌ختی بێ نه‌ﻭﺍیاﻥ ﻭ جه‌ﺯﺭ په‌چه‌شتوﻭﺍﻥ، سه‌ﺭپانکرﺩنه‌ﻭه‌ﯼ ئه‌ﮊﺩیھاکانی ﺯﯙﺭﺩﺍﺭﯼ ﻭ نایه‌کسانی ﻭ تينو به‌ خوێنی مرﯙﭬه‌ بێ ﺩه‌ﺭه‌تانه‌کاﻥ ﻭ پێخوستکرﺍﻭه‌کاﻥ، بۆ باﻭه‌ڕﺩﺍﺭێکی عه‌ﺩﺍله‌تخوﺍﺯ ﻭ که‌ﺭﺍمه‌تپاﺭێز، جه‌ﮊنێکه‌ شایسته‌ﯼ به‌ﺭﺯڕﺍگرتن. بۆیه‌ با ھاﻭڵاتيانی خۆشه‌ﻭیستی ئێمه‌ ﻭ ﻭیژﺩﺍنی ﻭ نه‌ته‌ﻭه‌یی ﻭ ﻭ ئينسانی ﻭ ئيسلامی خۆیاﻥ ئاسوﺩه‌ بکه‌ﻥ ﻭ له‌ ﺩڵه‌ﻭه‌ ئه‌ﻡ جه‌ﮊنه‌ سيمبولێکه‌ به‌ﺭﺯ ڕﺍبگرﻥ ﻭ خۆشی ﺩه‌ﺭببڕﻥ. به‌ڵاﻡ له‌بيریشياﻥ بێت، ئاھه‌نﮓ گێڕﺍﻥ به‌ﻡ بۆنه‌ﻭه‌، بۆ ئێمه‌ﯼ کوﺭﺩستانياﻥ، جگه‌ له‌ﻭه‌ﯼ ئه‌ستوﺭکرﺩنی باسﻚ ﻭ ﻭیستی ڕه‌تکرﺩنه‌ﻭه‌ﯼ ﺩﺍگيرکاﺭﯼ ﻭ کاﺭکرﺩنی بێ ﻭچاﻥ ﻭ باﻭه‌ڕ به‌خۆبوﺍنه‌ یه‌بۆ سه‌ﺭبه‌خۆیی خاک ﻭ گه‌لی کوﺭﺩستاﻥ، به‌ ئاقاﺭﯼ ﺩه‌ﺭه‌ﻭه‌ﺩﺍ، که‌ ئه‌ﻭه‌ به‌ﺭجه‌سته‌کرﺩنی ڕﻭﻭه‌ نه‌ته‌ﻭﺍیه‌تيه‌که‌ﯼ ﺩﺍخوﺍﺯﯼ ئاماﮊه‌کانی نه‌ﻭﺭﯙﺯه‌، به‌ڕﻭﻭﯼ ناﻭخۆشدﺍ.

 ﺩه‌بێت سه‌ﺭجه‌ﻡ پێکھاته‌کانی تر ھه‌ست به‌ ماﻑ ﻭ ئاﺯﺍﺩﯼ ﻭ که‌ﺭﺍمه‌تی خۆیاﻥ ﻭ برﺍیه‌تی ڕﺍسته‌قينه‌ﯼ ئێمه‌ ﻭ به‌ﺭجه‌سته‌بوﻭنی ھاﻭڵاتێی یه‌کساﻥ بکه‌ﻥ، ھه‌ﺭﻭه‌ھا له‌په‌یوه‌ندﯼ به‌ سيستمی سياسيه‌ﻭه‌، ھه‌موﺍﻥ کاﺭ بۆ بيناکرﺩنی سيستمێکی ﺩﺍﺩپه‌ﺭﻭه‌ﺭ ﻭ ﺩیموکرﺍﺱ ﻭ ھاﻭچه‌ﺭخی شایسته‌ به‌ مێژﻭﻭ قه‌باﺭه‌ﯼ قوﺭبانی گه‌له‌که‌ماﻥ ﻭ ئاینده‌ خوﺍﺯﺭﺍﻭه‌که‌ﯼ بکه‌ین. پشتيوﺍنی له‌ سياسه‌تی ھيﭻ سه‌ﺭکرﺩه‌ ﻭ حيزﺏ ﻭ نوخبه‌یه‌ک نه‌که‌ین، ببێته‌ ھۆﯼ ﺯﻭڵم ﻭ ناعه‌ﺩﺍله‌تی ﻭ بێ ﺩﺍﺩﯼ ﻭ بێ مافی.

چونکه‌ ئێمه‌ چاﻭه‌ڕێ ﺩه‌که‌ین له‌ نه‌ﻭﺭﯙﺯﺩﺍ ھه‌ست به‌ قوڵایی ﺯیاترﯼ ئينسانی ﻭ نه‌ته‌ﻭه‌یی ﻭ ئيسلامی خۆماﻥ ﻭ بایه‌خی ﺩﮊﺍیه‌تی ﺯﻭڵم ﻭ ڕه‌تکرﺩنه‌ﻭه‌ﯼ بکه‌ین، بۆیه‌ نه‌ﻭﺭﯙﺯ له‌ﻡ ڕﻭه‌ﻭه‌ ھاﻭشێوه‌ﯼ ڕه‌مه‌ﺯﺍنی موسڵماناﻥ بۆنه‌یه‌ﮐه‌ بۆ چێژ ﻭه‌ﺭگرتنی ﺭﻭحی ﻭ مه‌عنه‌ﻭﯼ ﻭ به‌خۆﺩﺍچوﻭنه‌ﻭه‌ ﻭ ﺩﻭﻭباﺭه‌ په‌یماندﺍنی له‌گه‌ڵ ﺯﻭڵما نه‌بوﻭﻥ.

 

ده‌نگێ نه‌دراوه