به‌ره‌و ڕزگاری(3)

وه‌رگێر: 
عێرفان زۆمۆڕڕۆدی
به‌ره‌و ڕزگاری(3)

 

 

به‌شی سێھه‌م و کۆتایی (سه‌رده‌می ئیمانی)

له‌م ئان و ساتا ده‌نگێکی ڕه‌سه‌نی پڕ له‌ گیانی دڵ گه‌شێن، گوێی زرینگاندمه‌وه‌. سه‌یری ئاسۆم کرد ڕووناکی زه‌رده‌په‌ڕ مزگێنی کۆتایی شه‌وی چاره‌نووسی پێم دا. ئه‌و ده‌نگه‌ ڕه‌سه‌نه‌ شیرینه‌ وه‌ک چریکه‌ی باڵنده‌ی به‌ره‌ به‌یان. دڵی ھه‌ر دڵدارێکی ده‌فڕان. ده‌ڵێی ئه‌و له‌م ماوه‌یه‌شدا ھه‌ر ھاوڕێ بووه‌ له‌ گه‌ڵما. ئێستاکه‌ حاڵی من باش ده‌زانێ و ده‌یەوێ بمسپێرێته‌ ده‌س خاڵۆ ڕێبواری ڕێگای حه‌قیقه‌ت.

«اللە ‌اکبر» «اللە اکبر» ...

چ وشه‌گه‌لێ پڕ تام و پڕمانا. که‌ چه‌ن جار یه‌ک له‌ دووی یه‌ک دووپات و چه‌ن پات ده‌کرانه‌وه‌.

خودا گه‌وره‌تره‌، خودا گه‌وره‌تره‌.

خودا کێیه‌، که‌ گه‌وره‌تره‌؟ له‌ ھه‌موو شتێ گه‌وره‌تره‌؟

ھه‌ر ئه‌و سرشته‌ بێ سنووره‌، ھه‌ر ئه‌و سرشته‌ی که‌ که‌ماڵ و ته‌واوی عه‌ینی حه‌قیقه‌تیه‌تی. ئه‌وه‌ی که‌ که‌ماڵی بێ‌سنووره‌، ھه‌ر ھی ئه‌وه‌ و خه‌یاڵی ناته‌واوی و که‌مایه‌سی بۆ ئه‌و ناگونجێ و ئه‌سته‌مه‌، 

ئه‌و سرشته‌ی که‌ سه‌ربه‌سه‌ری بوونه‌وه‌ره‌کانی ئه‌م جیھانه‌ له‌ ڕه‌وتی ته‌واو کاریاندا (تکامل) ھه‌رکامه‌یان به‌ قه‌ده‌ر خۆیان له‌ تیشکی خۆره‌تاوی وی که‌ڵک وه‌رده‌گرن. 

مه‌زنی و شکۆداری ئه‌و سرشته‌ خاوه‌ن شکۆیه‌ زۆر ڕوون و ئاشکرایه‌.

«اشھد ان لا الە الا اللە»

چ ڕسته‌یه‌کی بزوێنه‌ر، که‌ ئه‌رکی مرۆڤ له‌ به‌رامبه‌ر ئه‌و سرشته‌ خاوه‌ن شکۆیه‌ ڕوون ده‌کاته‌وه‌.

ڕسته‌یه‌ک که‌ وه‌ک ھه‌وری به‌ھاری که‌ ڕێژنه‌ی بارانی ھێمنی و ئارامی دا ده‌بارێنێته‌ سه‌ر زه‌وینی دڵان، ئه‌و دڵانه‌ی که‌ ماوه‌ێ پێش له‌ ململانێی نێوان ھێزگه‌لی درۆینه‌، مانوو شه‌که‌ت، نیوه‌ گیانێکیان ده‌رکردبوو. 

ڕسته‌یه‌ک، که‌ بیره‌ پڕشوو بڵاوو په‌شۆکاوه‌کان، کۆ ده‌کاته‌وه‌. خودایه‌! ھه‌ست ده‌که‌م ڕووبارێ له‌ ده‌ریای ڕه‌حم و به‌زه‌یی خۆتلە  ناردیه‌ بۆم. تۆ ناردووته‌ له‌بۆ  به‌ره‌ به‌یانا، که‌ بۆ به‌ھێزی و چه‌سپاندنی زیاتری بیری من ئه‌م گۆرانییه‌ ئاسمانییه‌ بچریکێنێ.

خودایه‌ تۆ که‌ خاوه‌ن به‌زه‌یی و مێھره‌بانی بێ‌سنووری ڕێگای گه‌یشتن به‌ ڕاسته‌ڕێم پێ بنوێنه‌ تا له‌و ڕێوه‌ به‌له‌ز و به‌ز، به‌ چنگ و په‌ل، خۆم بگه‌ینمه‌ خزمه‌تت.  

کوت و پڕ وشه‌یه‌کی بزوێنه‌رم بیست : 

«اشھد ان محمدا رسول اللە» 

ئه‌و به‌ دڵنیاییه‌وه‌ شایه‌تییه‌کی گه‌وره‌ی ده‌دا، به‌ جۆرێ دڵنیا بوو ده‌تگووت خۆی به‌ چاوانی خۆی بینیویه‌تی.

ده‌یگوت : موحه‌ممه‌د نێردراوی خودایه‌. له‌ وشه‌ی نێردراو داچڵه‌کام و ڕاچڵه‌کام.

ئۆخه‌ی ئۆخه‌ی په‌روه‌رێنم

په‌روه‌رێنه‌ بێ‌ھاوتاکه‌م

ھێناته‌دی ئاواته‌که‌بۆ

تۆ گه‌لێ مێھره‌بانتری له‌وه‌ی من تێده‌گه‌م 

تۆ له‌ سۆنگه‌ی به‌زه‌یی و مێھره‌بانی خۆته‌وه‌ بۆ ڕێنوێنی من یه‌کێ له‌ به‌نده‌کانی خۆت ھه‌ڵبژاردوه‌و ناردووته‌، 

ئه‌و نێردراوه‌ کێیه‌؟ 

بیره‌وه‌ریه‌کانی خۆم ھه‌ڵدایه‌وه‌. دۆزیمه‌وه‌ ... به‌سه‌رھاته‌که‌یم له‌ چاو تروکاندنێکا ھێنایه‌ به‌رچاو : 

مۆحه‌ممه‌د نێردراوی خودا

له‌  وچه‌و ھۆزی قوڕه‌یشا.

له‌ شاری پیرۆزی مه‌ککا

چاوی به‌ دوونیا ھه‌ڵێنا و ھه‌ر له‌وێنا 

به‌ پێغه‌مبه‌رایه‌تی ھه‌ڵبڕێرا. 

ئه‌و که‌سه‌ی که‌ بۆ به‌ ئه‌نجام ھه‌یاندنی ئه‌رکی سه‌رشانی، زێدو ھاو نیشتمانیانی جێ ھێشت و به‌ره‌و مه‌دینه‌ی شه‌ریف ڕۆیشت و ھه‌ر له‌وێنش کردی کۆڵی دوایی و ماڵئاوایی له‌ دونیای فانی. 

ئه‌و دڵبه‌ره‌ دڵڕفێنه‌ی، نه‌خوێندی و نه‌نووسی 

به‌غه‌مزه‌ی چاوه‌کانی، مامۆستای ھێنایه‌سه‌ر کوورسی 

ئه‌و نێردراوی خودایه‌ 

خاڵۆی ڕێبواری بگاری ڕاسته‌ڕێیه‌ 

ئه‌وه‌ی خه‌وی تۆراند له‌ چاوانی 

تاکوو یاسای ھه‌ره‌ به‌رزی ئاسمانی 

له‌ باره‌ھای پاکی یه‌زدانی، به‌مزگانی 

بۆمان بێنی به‌ دیاری 

ئایینی پیرۆزی وییه‌ 

ڕێگای ڕزگای مه‌یه‌ 

ئه‌ر ده‌ته‌وێ ڕاز و مرازی دڵت ده‌رکه‌وێ، وه‌ره‌ 

وه‌ره‌ به‌ تاسه‌و ئه‌وینه‌وه‌ ئه‌وه‌ی ھێناوه‌ له‌ ژیاندا به‌ کاری به‌ره‌ 

به‌ڵام یه‌که‌م ھه‌نگاو، یه‌که‌م ھه‌نگاو ده‌بێ له‌ کوێوه بیھاوێژم

کامه‌یه‌ پلیکانه‌ی یه‌که‌م 

گوێم لێ بوو ده‌یگوت : 

«حی علی الصلاة» 

وه‌رن وه‌رن 

به‌له‌ز و به‌ز، به‌ چنگ و په‌ل، وه‌رن 

وه‌رن، به‌ره‌و نوێژ وه‌رن 

ئه‌و وه‌ڵامی پرسیاره‌که‌ی ده‌دامه‌وه‌ 

نوێژ

ده‌روازه‌یه‌ بۆ ڕزگاری 

ڕزگاری له‌ کۆت و به‌ندی به‌ندایه‌تی 

به‌ندایه‌تی په‌رستراو گه‌لی نه‌شیاوه نا له‌باری 

ھه‌ڵفڕینه‌، 

ھه‌ڵبه‌زێنه‌ 

ھه‌ڵخشینه‌

به‌ره‌و باره‌گای خودای تاکی ته‌نیایی

ئه‌مه‌ بوو که‌ ده‌یگوت : 

«حی علی الفلاح» 

وه‌رن وه‌رن 

به‌له‌ز و به‌ز، به‌ چنگ و په‌ل، وه‌رن 

وه‌رن، به‌ره‌و ڕزگاری وه‌رن 

ڕزگاری له‌ چی؟ 

ڕزگاری له‌ چاو بڕینه‌ غه‌یری ئه‌وه‌ی له‌ گش که‌س گه‌وره‌تره‌ 

به‌ڵێ به‌ڵێ 

بێجگه‌ به‌ره‌و ئه‌و و ئه‌وێ 

نابێ که‌سێ 

به‌ره‌و کەسێ 

یا خود شوێنێ 

یان لایه‌نێ 

قه‌د ھه‌ڵخشێ 

یان ھه‌ڵبه‌زێ 

یان ھه‌ڵفڕێ.

ڕێژنه‌ی ڕه‌حمه‌تی یه‌زدان 

له‌ سه‌ر گیانی پێشه‌وامان 

له‌سه‌ر خزم و خێزانانی 

ھه‌م یار و ھه‌م ھاوه‌ڵانی

له‌ سه‌ر جه‌م شوێن که‌وتوانی 

له‌ ئێستاوه‌ تا به‌یانی 

له‌ به‌یانی تا کۆتا 

له‌ وێنه‌ش تا ماڵاوایی

ماڵاوایی دوا سه‌فه‌ری 

دونیای فانی 

گوڵانی 1392 ھه‌تاوی – پاوه‌.

خوێنه‌رانی ھێژا ئه‌م پارچه‌ شیعره‌ زۆر به‌ جوانی سێ ئه‌گەری عه‌قڵانی به‌دیھێنانی جیھانی «بوون»ی به‌ زوانی شیعر ھۆنیوه‌ته‌وه‌ و زۆر پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ وتاره‌که‌ی مامۆستادا ھه‌یه‌ بۆیه‌ پێم خۆشبوو پێشکه‌شتان بکه‌م به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ له‌ باره‌ی ھۆنه‌ره‌که‌یه‌و ھیچم ده‌س نه‌که‌وت بێجگه‌ نازناوه‌که‌ی که‌ ھێناویه‌تی «مامۆستا جێماو»

 

به‌ڵگه‌ی خواناسی

  

 

ھه‌رکه‌س بزانێ به‌ڵگه‌ی خواناسی

 ھه‌ر خوا ئه‌ناسێ و ئه‌کا سوپاسی

 

ڕۆڵه‌ی موسوڵمان که‌ زوان ھه‌ڵبێنێ

 به‌ڵگه‌ی خواناسی وا ئەدرکێنێ

 

مشته‌ کۆڵێ بێ بۆ ده‌می زاڵم

 با وا تێنه‌گا ئیسلامێ لاڵم

 

ئه‌ڵێ به‌ چاوی ئینساف وردۆ بن

 له‌م سووکه‌ به‌ڵگه‌ ھه‌موو وردۆ بن

 

 ئه‌م بوونه‌وه‌ره‌ پان و به‌رینه‌

 فه‌رموو به‌ چاوی ژیری بیبینه‌

 

مانگ و ڕۆژ له‌گه‌ڵ ھه‌سێره‌کانا

 یان سه‌یاره‌کان له‌ که‌ھکه‌ شانا

 

ھه‌ریه‌ک به‌ نه‌زمێ درووس کراوه‌

 سه‌ر سووڕھێنه‌ره‌ ئه‌م ڕێکخراوه‌

 

 با سه‌یاره‌کان باس بکه‌ین جارێ

 ئه‌سووڕێنه‌وه‌ یه‌ک له‌ مه‌دارێ

 

 بێ ئه‌وه‌ی ئه‌میان بدا له‌ ئه‌ویان

 یان ئه‌ویان بێته‌ مه‌داری ئه‌میان

 

بێ به‌ین خول ئه‌خۆن یه‌ک له‌ شوێنی خۆی

 بێ ئه‌مه‌ جاده‌ خۆشکرابێ بۆی

 

نه‌ ره‌وغه‌نیه‌وێ نه‌ ته‌عمیر کاری

 نه‌ فه‌رمان گرتن له‌سه‌ر مه‌داری

 

 گرنگتر یه‌کێ له‌م سه‌یارانه‌

 پێی ئه‌ڵێن زه‌وی له‌م که‌ونه‌ پانه‌

 

ھه‌وایه‌کی جوان ده‌وری گرتووه‌

 ھه‌موو گیانداری تیادا زیندووه‌

 

ئاوی ڕووناکی و گیاو دره‌خت و به‌رد

 مه‌وجووده‌ له‌ گه‌ڵ شوێنی گه‌رم و سه‌رد

 

نه‌زمی شه‌و و ڕۆژ بۆی دانراوه‌

 ساڵی به‌ چوار وه‌رز بۆ به‌ش کراوه‌

 

 به‌ھار سه‌وز ئه‌بن گیاو ئه‌نواعی گوڵ

 ئه‌که‌ونه‌ خۆشی مه‌لان له‌سه‌ر چڵ

 

 ھاوین به‌رھه‌م دێ کشت و کاڵه‌کان

 پاییز جه‌م ئەبێ که‌ره‌سه‌ی ژیان

 

 زستان ئیسراحه‌ت بۆ کاسبکاران

 بۆ دیده‌ن کردن له‌ دۆست و یاران

 

 جا بۆیه‌ زستان سه‌رما ئه‌نوێنێ

 که‌ خۆشی به‌ھار قه‌دری بمێنێ

 

 ئه‌م جار بڕوانه‌ ئه‌ستێره‌ی ئاسمان

 به‌ بێ کۆڵه‌که‌ وا له‌ ڕاوێستان

 

شه‌وقی ھه‌ر له‌ خۆی په‌خش ئه‌بێته‌وه‌

 ساڵه‌ھای ساڵه‌ ئه‌دره‌و شێته‌وه‌

 

 بێ سیم و به‌نزین و بێ باتری و مۆتۆڕ

 کات له‌ کات زیاتر پیشان ئه‌دا نوور

 

 جا ئه‌و ھه‌سێره‌ که‌ پێی ئه‌ڵێن خۆر

 ئه‌و شه‌وقه‌ جوانه‌ و گه‌رمایه‌کی زۆر

 

 بۆ گیان له‌به‌ران گشت به‌ ته‌واوی

 جێگه‌ی حه‌یاته‌ نوور و ھه‌تاوی

 

 ئه‌ر بمانه‌وێ باسی گشتی که‌ین

 به‌ وته‌و نووسین به‌ ھیچ کوێ ناگه‌ین

 

 ئه‌مه‌ به‌ کورتی که‌ وترا ده‌ر حاڵ

 ئه‌گه‌ر بیخه‌یته‌ سه‌ر سه‌فحه‌ی خه‌یاڵ

 

ئه‌زانی که‌ ئه‌م که‌ونه‌ ڕه‌نگینه‌

 ئه‌م بوونه‌وه‌ره‌ جوان و نه‌خشینه‌

 

 کێ دروستی کرد له‌ ھه‌وڵی جار

 سروشت یان ڕێکه‌وت یان و په‌روه‌ردگار

 

 ئه‌ر بڵێی سروشت ڕێکی خستووه‌

 سروشت خالقی ھه‌موو زیندوو وه‌

 

 ھه‌ر کاتێ سروشت دروس کا زیندوو 

 خۆیچی زیندووه‌ و پێی مه‌ڵێن مردوو

 

 ئه‌گه‌ر مردوو بێ بێ‌گیان و بێ‌ده‌س

 مردوو ناتوانێ دروست بکا که‌س

 

 ئه‌گه‌ر زیندوو بێ و دروست بکا گشت

 حه‌تمه‌ن خودایه‌ پێی ئه‌ڵێن سروشت

 

 ئه‌ر بڵێی ڕێکه‌وت ڕێکی خستووه‌

 ئه‌بۆ  بوونه‌وه‌ره‌ی وا ھه‌ڵخستووه‌

 

 ئه‌ی بۆ ماشینێ به‌ شێوه‌ی ڕێکه‌وت

 به‌ دیھاتبێ به‌ر چاوم نه‌که‌وت

 

 خۆی له‌ خۆیه‌وه‌ ھاتبێته‌ بوون

 به‌ بێ کارخانه‌و وه‌ستا و خه‌ریک بوون

 

 یا یه‌ک به‌رچینه‌ به‌ تووڵ چنرا بێ

 یا به‌ بێ ئوستاد دروست کرابێ

 

 ڕێکه‌وت به‌رچینه‌که‌ په‌یدا نه‌که‌ی

 بۆ یه‌ک بوونه‌وەر چۆن بڕوا ئه‌که‌ی

 

 جا لای من وایه‌ ته‌نیا زاتی حه‌ق

 به‌ دیھێنه‌ره‌و پادشای موتڵه‌ق

 

 موحه‌ممه‌دیچی کرد به‌ پێغه‌مبه‌ر

 بۆ ڕێنموونی ئه‌نواعی به‌شه‌ر

 

 داوای کردوه‌ له‌ ھه‌موو ئینسان

 خۆ به‌زل نه‌گرین بژین به‌ یه‌کسان

 

ده‌س بگرین به‌ یه‌ک به‌ برایه‌تی

 به‌ڵام به‌ شێوه‌ی مرۆڤایه‌تی

 

ئه‌رکی سه‌رشانی ھه‌ر موسوڵمانێ

 ئه‌وه‌یه‌ که‌ بۆ قورئان بڕوانێ

 

ته‌نیا قورئانه‌ ده‌رمانی ده‌ردان

 ئه‌و ئه‌یبزوێنێ غیره‌تی مه‌ردان

 

ھه‌ر قورئانه‌ ھۆی ئیمانی پته‌و

 سه‌رنجی بده‌و واپه‌ڕه‌ له‌ خه‌و

 

«جێماو» یا بمرێ یا دڵ بێدار بێ

 نه‌ک زوانی ژه‌ھری دووپشک و مار بێ

 

 

 

 

 

 

 

ده‌نگێ نه‌دراوه

بۆچوونەکان

1
بدون‌نام (not verified)
1392/5/15 07:07

تکایه به زووترین کات هه له ی شعری خواناسی راست که نه وه؟دوو به شه که ی جیا دانراوه و گوریویه تی.

.:: نوێ‌ترین ::.

ڕاڤه‌ی شیعره‌ فارسییه‌كانی مه‌حوی ئه‌ده‌ب و هونه‌ر (1398/05/15)
کۆچی دوایی قارەمانێک هه‌واڵه‌کانی ئیسلاح وێب (1398/03/31)
کۆچی دوایی حاجی مامۆستا مەلا عومەر حوسینی ئایچی هه‌واڵه‌کانی ئیسلاح وێب (1398/03/31)
‍لە خودی خۆتەوە دەست پێ بکە... هه‌وارگه‌ی دڵان (1398/03/31)