به‌ره‌و ڕزگاری - به‌شی یه‌که‌م

وه‌رگێر: 
عرفان زۆمۆررۆدی
به‌ره‌و ڕزگاری - به‌شی یه‌که‌م

جیهانی به‌دیهێنان پڕه‌ له‌ رازو ره‌مزو شتگه‌لی‌ سه‌رسووره‌ێنه‌ر. دوێنێم له‌ بیره‌، کاتێ که‌ خۆر له‌ ئاسۆ سه‌ری ده‌رهانی منیش ژیانم ده‌ستپێکرد. له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئاسووده‌ خه‌یاڵ و دڵ هێور بووم به‌ڵام له‌ ناخمدا هه‌‌ستم به‌ دڵه‌ڕاوکێ و هه‌‌یه‌جان ده‌کرد. کاتێ له‌ ئامێزی پڕ له‌ خۆشه‌ویستی دایکدا ماوه‌یه‌کیش گه‌مه‌و گاڵته‌ له‌ گه‌ڵ هاوڕێیان و هاوه‌ڵاندا. جاروباره‌ش له‌ گه‌ڕان و سه‌یرانداو چاوم ده‌بڕیه‌ جوانیگه‌لی جیهانی بوونه‌وه‌ر به‌م جۆره‌ ژیانی خۆمم ده‌برده‌ سه‌ر. به‌ڕاسی چه‌ن جوانه‌ سه‌رده‌می منداڵی و تازه‌لاوی و گه‌نجێتی هه‌‌ر وه‌ک رۆژانی به‌هاری؛ به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌و هه‌‌موو جوانی و شۆخ و شه‌نگیه‌ی زۆری نه‌خایاند و زۆر زوو وه‌ک خه‌وێکی شیرین تێپه‌ڕی و خۆر له‌ پشت ئاسۆیه‌وه‌ خۆی حه‌شاردا. شه‌وی ژیان گه‌یشت و باڵی ره‌شی خۆی کێشا به‌ سه‌ر هه‌‌موو جیهانی بووندا و هه‌‌موو شتێکی لێ شاردمه‌وه‌ و خۆم له‌ ته‌نیاییدا دیته‌وه‌. تاریکی شه‌وی چاره‌نووس، دڵه‌ڕاوکێ و خه‌وو خه‌یاڵی ترسێنه‌ری تۆقینه‌ری بۆم ه‌ێنا به‌دیاری. به‌ ڕاستی مرۆڤ بوونه‌وه‌رێکی سه‌رسووڕه‌ێنه‌ره‌، شه‌پولی ده‌ریاش ناتوانێ پشتی ھیوای بشکێنێ و له‌ دژوارترین باروودۆخیشدا ئومێدی له‌ کیس ناچێ و ده‌یجووڵێنێ و ده‌یبزوێنێ. به‌ڵێ ه‌ێزی به‌ توانای ه‌یوا، هه‌‌ڵینام بۆ دۆزینه‌وه‌ی رێگا، له‌ ئاوا باروودۆخێکا ده‌ستمدایه‌ گه‌ڕان و پشکنین. گه‌یشتمه‌ باخێکی زۆر گه‌وره‌ و مه‌زن، کۆشکێکی رازاوه‌م تێدا دیتن. له‌ گه‌ڵ خۆما وتم: بریا ئه‌گه‌ر من ئاوا ته‌لار و قه‌ڵایه‌کم ببوایا دیتر خه‌م و په‌ژاره‌م چ بوایا؟ به‌م خه‌یاڵه‌وه‌ رۆشتمه‌ ناو کۆشکه‌که‌وه‌ که‌سێکم دی که‌ کۆڵ و باری فیکر و خه‌یاڵ پشتی چه‌ماندبوویه‌وه‌ و سه‌رگه‌رمی حیساب و کیتابی هاورده‌و هه‌‌نارده‌ و ده‌خڵ و خه‌رجی بوو و چڕچی ناوچاوانی هه‌‌واڵی په‌شۆکاوی و سه‌رلێشێواوی و پڕش و بڵاوی ناخی ده‌درکاند. بۆیه‌ له‌ ئاواته‌که‌م پاشگه‌ز بوومه‌وه‌ و له‌ وێنه‌ هاتمه‌ ده‌رێ تۆ بڵێی له‌و شه‌وا راسپێرابووم چه‌ن لاپه‌ڕه‌یه‌ له‌ کتێوی جیهانی "بوون" بخوێنمه‌وه‌. ناکا روومه‌تی پیاوێکی خه‌مۆک سه‌رنجی بۆلای خۆی راکێشام، گوتم: ده‌ی سا بێنه‌واو چاره‌ڕه‌ش و داماو خۆ هه‌‌ر من نیم. ئه‌و چاره‌ ڕه‌شه‌ بێنه‌وایه‌ چاره‌ی ده‌ردی خۆی له‌ ه‌ێنانی هاوسه‌رێ دیتبوویه‌وه‌ به‌ڵام به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ هاوسه‌رو منداڵ ده‌ردی سه‌ریه‌که‌ی چه‌ن قات کردبوو! هه‌‌روا رۆیشتم و درێژه‌مدا به‌ گه‌ڕانی خۆم تا هات و هاواری ناو که‌لاوه‌یه‌ک راپێچی کردم و چوومه‌ ژووره‌وه‌ ناو که‌لاوه‌که‌، گروپێکی رۆچوو له‌ سه‌رخۆشی و مه‌ستیم بینی، ساتێک تێڕامام ئه‌و کوێره‌ رێگایه‌ی ئه‌وان هه‌‌ڵیانبژاردبوو به‌ بۆچوونی من دروست و چاره‌ساز نه‌بوو! مه‌گه‌ر جگه‌ له‌مه‌یه‌ که‌مه‌ی ته‌نیا بۆ چه‌ن کات و ساتێ ده‌رد و ژان و خه‌م و که‌سه‌ری مرۆڤ له‌ بیر ده‌باته‌وه‌، دوای ئه‌وه‌ مرۆڤ ده‌بێ خۆی بو هه‌‌ڵگرتنی باری ده‌ردو ژانی گه‌وره‌تر و زێده‌تر له‌ پێش ئاماده‌کا؟ ده‌سی چاره‌نووس وه‌ شوێن خۆیا رایکێشام تا پێم نایه‌ شوێنێ ئاخنیابوو له‌ په‌یکه‌رگه‌لی داری و به‌ردین؛ که‌ به‌ ده‌ستی ده‌س ڕه‌نگینی ه‌ونه‌رمه‌ندێ به‌ شێوه‌ی مرۆڤ و بوونه‌وه‌ران پێکه‌ێنرابوون. که‌سێکم دی، گوێ له‌ مشت، له‌ به‌رده‌م بوتێ داری یا خود به‌ردی، ده‌ستی به‌ڵێ قوربانی له‌ سه‌ر سینه‌ی دانابوو، ئه‌ویتر له‌و په‌ڕی گوێڕایه‌ڵیدا داوای له‌ په‌رستراوه‌که‌ی ده‌کرد که‌ نیاز و خواستی وی به‌دیبێنێت! تا ئه‌وکاته‌ نه‌مده‌زانی به‌ ڕاستی مرۆڤ تا ئه‌و راده‌ له‌ ناو هه‌‌ڵه‌دا رۆچووه‌! بۆ مه‌گه‌ر بوتی بێ گیان به‌ هانای که‌سێکه‌وه‌ هاتووه‌ یا خۆد به‌ تاقه‌ وشه‌یه‌ک وه‌ڵامی به‌نده‌که‌ی داوه‌ته‌وه‌؟! شتگه‌لێترم دوای ئه‌وه‌ دیت، که‌ هه‌‌موویان هه‌‌ر له‌و رێخه‌ و له‌وسه‌رچاوه‌یه‌ ئاو ده‌خۆن! ئاته‌شگایه‌ که‌ کۆمه‌ڵێ ئاگریان تیا ده‌په‌رست و گرۆگه‌لێتر هه‌‌رکامه‌یان بوونه‌وه‌رێ وه‌ک مانگا و سه‌گ و چی و چیتریان ده‌په‌رست و له‌ به‌رده‌میاندا کڕنووشیان ده‌برد! هه‌‌ر رۆشتم و هه‌‌ر رۆشتم تا به‌ ناوه‌ڕاستی شار گه‌شتم، دیتم تایفه‌یه‌ک وه‌ک بڵێی له‌وانیتر تا ڕاده‌یه‌ک به‌ حه‌قیقه‌ت نزیکتر بووبوونه‌وه‌. ئه‌مانه‌ یه‌کێ له‌ هاوتاقمه‌کانی خۆیان نابوویه‌ سه‌ر ته‌ختی خونکاری و پاشایی و به‌ خاوه‌نی خۆیان ده‌زانی! خۆزگه‌ ئه‌مانه‌ تێنافکرێن که‌ ئه‌م په‌رستراوه‌ ه‌یچی له‌وان زیاتر نییه‌ و له‌وانه‌یشه‌ هه‌‌ر ئێستاکه‌ رۆحی له‌ژێر باری خه‌موو خه‌فه‌ت و دڵه‌ڕاوکێ به‌ ده‌نگی نووساوه‌وه‌ نووزه‌ نووزی لێ هه‌‌ستابێ؟! ه‌ێزی گه‌ڕان و گه‌شتنم له‌ ده‌ستدا، خۆم کێشایه‌ لاپاڵێکا ، بۆی راکشام گه‌رچی ه‌ێشتا به‌ ه‌یوا بووم. ئه‌گه‌ر چاره‌ی ده‌ردی خۆم له‌م گۆی زه‌ویه‌ په‌یا نه‌کرد، جیهان خۆ هه‌‌ر ئه‌م کورتکراوه‌ نییه‌! سه‌رم به‌رز کرده‌وه‌ چاوم بڕیه‌ به‌رزایی. له‌ به‌رزایی ئاسۆ ئه‌ستیره‌یه‌کی رووناک سرنجی بۆلای خۆی راکێشام. چوومه‌ ناخی خۆم و تێڕامام. ئایا ئه‌م بوونه‌وه‌ره‌ دره‌وشاوه‌یه‌،ناتوانێ ئه‌و ونبوه‌ی دڵم بێ که‌ به‌ شوێنیا ده‌ربه‌ده‌ره‌؟ ئایا ئه‌گه‌ر ده‌ستی نزام بۆ وی هه‌‌ڵدا ،ده‌ردی دڵم چاره‌ ده‌کا؟ ئایا ئه‌و ترس و سامی ته‌نیاییم به‌ ده‌ستی مێه‌ره‌بانی خۆی راده‌ماڵێ؟ له‌م خه‌یاڵا بووم که‌ ئه‌ستێره‌ی دره‌وشاوه‌ی جوان له‌ به‌رچاوم ونبوو و هه‌‌روا ئاوا بوو! جا، جا چاره‌ ده‌بێ له‌ شوێنی تر بێ! چون شتێ هه‌‌موو کاتێ، هه‌‌موو ساتێ، له‌گه‌ڵ مندا نه‌بێ، ته‌نانه‌ت بۆ چرکه‌ ساتێ، لێم ون ببێ و بزر ببێ، به‌ که‌ڵکی من ناشێو نایێ، بۆ چاری ده‌ردی من نییه‌ و نابێ! هه‌‌ر به‌و پێیه‌ به‌ره‌و سووچێتری ئاسمانگ سه‌رم گه‌ڕاند. مانگم بینی، چ مانگ! وه‌ک دڵبه‌ران په‌رده‌ی له‌ سه‌ر روومه‌تی هه‌‌ڵگرتبوو و تاریکه‌ شه‌وی په‌شۆکاوانی روون کردبوویه‌وه‌. بۆ چه‌ن کات ژمێر له‌ گه‌ڵیا که‌وتمه‌ وتوو وێژ. به‌ڵام مه‌خابن ئه‌ویش ریگه‌ی وی گرته‌به‌روو دوای ماوه‌یه‌ بزربوو و به‌ ته‌نیا جێی ه‌ێشتم. تێڕامام له‌وانه‌یه‌ ونبووه‌که‌ی خۆم له‌ خودی خۆما په‌یاکه‌م؛ چونکه‌ نه‌ لێرا بوو نه‌ له‌وێ بوو! لاپه‌ڕه‌ی ئاڵبوومی بیره‌وه‌ری خۆم گه‌لێ هه‌‌ڵدایه‌وه‌، ته‌نیاشتێ سرنجی راکێشام؛ روومه‌تی خۆره‌تاوی دره‌وشاوه‌ی دوێنێ. به‌ڵام ئه‌ویش دیسان خه‌یاڵێ بوو، زوو تێپه‌ڕی؛ چونکه‌ ئه‌م راستیه‌م له‌ پێش چاوم وێنا کرد؛ که‌ ئه‌ویش چاره‌نووسی دانیشتوانی جیهانی باڵای هه‌‌یه‌! رۆح و گیانم ماندوو بوو!هه‌‌وری ره‌شی سه‌رسامی و سه‌رگه‌ردانی گشت گیانی ته‌نیبووم و چاره‌نووسی خۆم زێده‌ له‌پێش تاریکو ژانی دڵم زیده‌تر ده‌دیت! من له‌ هه‌‌موو جیهانی «بوون»دا شتێتر جگه‌ زه‌وی و ئه‌ستێره‌گه‌ل و مانگ و خۆر، شک نابه‌م و ئه‌مانه‌شمدا له‌ تای ترازوو، له‌ پێش چاوی خۆم قاقیم کردنه‌وه‌ و بۆم ده‌رکه‌وت ئه‌مانه‌و هه‌‌مووی ئه‌وانه‌ش له‌ته‌کیانه‌ و له‌ناویانه‌، هه‌‌ر هه‌‌موویان رێبواری رێگایه‌کوو کاروانی بگارێکن! یه‌کێ له‌ وێستگه‌ی که‌م و کوڕی (نقص) و ناته‌واوی به‌ شوورو شه‌وقه‌وه‌ به‌ره‌و که‌ماڵ و ته‌واوی رێ ده‌پێوێ و پێش ده‌که‌وێ و سه‌ر ده‌که‌وێ، ئه‌ویتر دوای ئه‌وه‌ی بۆنی که‌ماڵ و ته‌واوی دراوه‌ به‌ لووتیدا نه‌یتوانیوه‌ وه‌ریگرێ و به‌ په‌له‌ و هه‌‌ڵه‌داوان به‌ره‌و خاڵی سه‌ره‌تا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و غار ده‌دا. جا من ناته‌واو و جیهانێ که‌ من ده‌یناسم ناته‌واو! ده‌سا قوڕی کوێ پێوم و رووله‌ کوێ که‌م و ده‌بێ چبکه‌م! بۆیه‌ یه‌کسه‌ر و یه‌کڕا دڵم له‌ جیهانی «بوون» هه‌‌ڵگرت و خۆم لێ لادا! ئه‌م مرۆڤه‌ لاوازه‌ چه‌ن به‌ ه‌ێزه‌ و چه‌نی خۆی به‌ ھێز ده‌بینێ. ته‌نانه‌ت له‌وا باروو دۆخێکیشا، ه‌یوای له‌ کیس نادا ھێشتا! چوومه‌ ناو بیروخه‌یاڵ، گۆڕانکاریه‌کانی جیهانی «بوون» ئه‌م پرسیاره‌ی بۆم ه‌ینایه‌ ئاراوه‌؛ راستی ئایا شتێ بوونی هه‌‌یه‌؟ یا ئه‌م تێڕوانینانه‌ی من له‌ باره‌ی خۆم و ئه‌م جیهانه‌وه‌ جگه‌ له‌ خاووخه‌یاڵ چیترنییه‌؟ له‌ ناخی خۆمدا ده‌نگێکم ئه‌بیست که‌ ده‌یگۆت: ئه‌ی بێنه‌وا هه‌‌ژاره‌که‌! ئایا به‌م جۆره‌ کێشه‌کان چاره‌ سه‌ر ده‌بن؟ باشه‌ وا بیرکه‌وه‌ که‌ هه‌‌موو جیهان و ته‌نانه‌ت خودی خۆشت خاوو خه‌یاڵێ زیاتر نیین. ئایا هه‌‌ر خودی ئه‌م بیرکردنه‌وه‌یه‌ واقیعیو راسته‌قینه‌ نییه‌؟ تۆکێ هه‌‌موو شتێ وه‌ خه‌یاڵپڵاو ده‌زانی، خودی ئه‌م بیرۆکه‌یه‌ش ناتوانی وه‌ خاووخه‌یاڵ بزانی؛ چونکه‌ ئه‌گه‌ر خه‌یاڵ بێ، ناتوانێ بیرۆکه‌بێ، له‌ کاتێکدا زۆر روونه‌ که‌بیرۆکه‌یه‌. بیرو هزر سه‌ر چاوه‌ی ده‌وێ که‌ له‌وێوه‌ سه‌رچاوه‌ بگرێ، که‌وا بوو تۆش بوونت هه‌‌یه‌. چوون تۆ سه‌رچاوه‌ی ئه‌م بیرۆکه‌یه‌ی. ئه‌گه‌ر چاوی ویژدانیش نه‌به‌ستی ده‌بینی و ده‌زانی که‌ ئه‌م جیهانی «بوون»ه‌ راسته‌قینه‌یه‌ نه‌ خه‌یاڵپڵاو. ئه‌م خاوو خه‌یاڵاته‌ بێ مانایه‌، بێ تام و خوێیه‌م فڕێداو سه‌ر له‌نوێ که‌وتمه‌وه‌ ڕێ به‌شکوو له‌ پشتی په‌رده‌ی ئه‌م جیهانی «بوون»ه‌ دا ئامانجی خۆم وه‌ چنگ خه‌م بۆ ئه‌م ئاواته‌ش خودی جیهانم وه‌ک که‌ره‌سته‌یه‌کی زۆر باش دیت. ............................................................................. دریژه‌ ی هه‌‌ یه‌

به‌ره‌و ڕزگاری - به‌شی یه‌که‌م
ده‌نگێ نه‌دراوه

بۆچوونەکان

1
ادریس (not verified)
1392/3/3 05:06

سڵاوێکی تایبەتی بۆ بەڕێوەبەرانی سایت
تکایە هەڵە تایپی ئەم بابەتە راست بکەنەوە
بابەتەکە جوانە و نووسینەکە ناشیرینە

.:: نوێ‌ترین ::.

ڕاڤه‌ی شیعره‌ فارسییه‌كانی مه‌حوی ئه‌ده‌ب و هونه‌ر (1398/05/15)
کۆچی دوایی قارەمانێک هه‌واڵه‌کانی ئیسلاح وێب (1398/03/31)
کۆچی دوایی حاجی مامۆستا مەلا عومەر حوسینی ئایچی هه‌واڵه‌کانی ئیسلاح وێب (1398/03/31)
‍لە خودی خۆتەوە دەست پێ بکە... هه‌وارگه‌ی دڵان (1398/03/31)
کاری منداڵان و منداڵانی کار کۆمه‌ڵایه‌تی (1398/03/31)