عنوان تاریخ
خوا فەرامۆش ناکا
(شه‌یدا مه‌حموودی)
1400/05/05
پەیامی یه‌کێتی جیهانی زانایانی موسوڵمان سه‌باره‌ت به‌ ده‌ستدرێژی سه‌ر به‌ڵێننامه‌ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌که‌ی تونس
(یه‌كیه‌تی زانایانی ئایینی موسوڵمان)
1400/05/05
له‌ په‌ندنامه‌ى ژیانى سه‌روه‌ران ئيبڕاهیم‌ و ئيسماعیلدا
(د. عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز)
1400/04/31
قورئان، مانان و مەرگ
(سه‌روه‌ت عه‌بدوڵڵا گوڵه‌سه‌ر)
1400/04/27
فەلسەفەی خێزان لەنێوان کۆمەڵگەی مرۆڤایەتی کۆن و نوێدا
(چیا ئیسماعیل)
1400/04/27
ئێمە بەرەو کوێ!
(هاوژین عه‌زیز)
1400/04/27
چەمکی عەمەلی ساڵح و پاداشتی لە ڕۆژی عەڕه‌فەدا
(د. عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز)
1400/04/27
ئاوازی مەلەکووتی بچڕن با زەوی لەگەڵ ئاسمان ئاشت بێتەوە
(مودریك عه‌لی عارف)
1400/04/23
پڕۆژه‌ی گه‌ڕانه‌وه‌ به‌ره‌و قوڕئان، ته‌نیا ڕێگای گه‌ڕانه‌وه‌ی شکۆی موسوڵمانانه‌
(مه‌جدی ئه‌لهێلالی) (ترجمه: به‌شی کوردی ئیسلاح وێب)
1400/04/15
ترووسكەی ڕەسەنی زمان لە قەڵەمی مامۆستا مــــەلا عەبدوڵڵا ئەحمەدیاندا
(ئەمین گەردیگلانی)
1400/04/14
نامه‌یه‌کی سه‌رئاوه‌ڵه‌ له‌ لایه‌ن شارۆمه‌ندێکی شاری سه‌رده‌شت بۆ پارێزگاری پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا
(موحه‌ممه‌د عه‌لی سووره‌ - مه‌سته‌ری زانسته‌ سیاسییه‌کان) (ترجمه: به‌شی کوردی ئیسلاح وێب)
1400/04/09
بۆچی به‌ ئاسانی دابه‌ش ده‌بین بۆ دوو به‌ره‌ی دژبه‌یه‌ك؟ (یه‌ك دیارده‌ و پێنج هۆكار)
(د. ئه‌نوه‌ر فه‌ره‌ج)
1400/03/25
گفتوگۆیەکی فیکری و مەعنەوی لەگەڵ نووسەر و وەرگێڕ و مامۆستای زانكۆ، دکتۆر مەحموود وەیسی
(عه‌بدوڵڵا عه‌لیپوور)
1400/03/06
بەختەوەرى لای فاڕابی
(مه‌ریوان عه‌بدول)
1400/03/04
چۆن لە مەسەلەی فەلەستین تێبگەین؟
(ئه‌بووبه‌كر عه‌لی كاروانی‌)
1400/02/28
چۆن لە مەسەلەی فەلەستین تێبگەین؟
(ئه‌بووبه‌كر عه‌لی كاروانی‌)
1400/02/28
چۆن لە مەسەلەی فەلەستین تێبگەین؟
(ئه‌بووبه‌كر عه‌لی كاروانی‌)
1400/02/28
شەوی قەدری پێغەمبەر(د.خ) و شەوی قەدری ئێمە
(د. سه‌لمان نادر)
1400/02/19
شەوی قەدر یان هەموو شەوێک
(عرفان نه‌زه‌ر ئه‌هاری) (ترجمه: د. سه‌لمان نادر)
1400/02/17
ڕەنگدانەوەی ڕەمەزان لە کۆمەڵگای کوردەواریدا
(محه‌ممه‌د ئه‌مین واژی)
1400/02/17
یادم بكه‌ن، یادو ده‌كه‌م
(خاجه عه‌بدوڵڵا ئه‌نساری) (ترجمه: مه‌ریوان عه‌بدول)
1400/02/12
واجبه‌لوجوود
(حه‌سه‌ن سه‌ید عه‌ڕه‌ب) (ترجمه: مه‌ریوان عه‌بدول)
1400/02/12
جێگە و پێگەی سەبر و خۆڕاگری له بانگەواز و دەعوتتدا
(د. سه‌لمان ئیبن فه‌هد ئه‌لعووده‌) (ترجمه: ژیار)
1400/02/11
شەوی قەدر؛ دەرکەوتنی یـەکەم سیگناڵی ئاسمانـی
(عه‌بدوڵڵا عه‌لیپوور)
1400/02/11
وه‌سییه‌تی هاووڵاتییه‌كی كۆوێیتی
(بوڕهان محه‌ممه‌د ئه‌مین)
1400/02/07
وحی کوردی و تێگەیشتنی ئەخلاقیانە بۆ ئیسلام
(ئه‌بووبه‌كر عه‌لی كاروانی‌)
1400/02/07
پارشێوكردن‌ و وه‌رگرتنی‌ وزه‌ی‌ ڕۆحیی‌:
(مامۆستا نه‌به‌ز هه‌ورامی)
1400/02/02
دیمانەیەکی فکری لەگەڵ بەڕێز خاتوو هەڵاڵە موحه‌ممه‌د ئەڵماس، پسپۆڕ و شارەزا لە فیقهی ئیسلامیدا
(به‌شی كوردی ئیسلاحوێب)
1400/02/02
ڕەمەزانانە
(سددیق قوتبی) (ترجمه: ژیار)
1400/01/28
چه‌ند لایه‌نێك له‌ حیكمه‌ت‌ و سووده‌كانى ڕۆژوو
(د. عومه‌ر عه‌بدولعه‌زیز)
1400/01/27
و َمَا كَانَ رَبُّكَ نَسِيًّا خوا فەرامۆش ناکا ئازیزم تەنیا و تەنیا ئارامیت لە خوا بوێ هەر ئەو کەسەی خەڵقی کردی.
یەكێتی جیهانی زانایانی موسوڵمان فەتوا دەدا بە حەرامكردنی دەستدرێژیكردنە سەر ئەو بەڵێننامە كۆمەڵایەتییە كە بە ویست و ئیڕادەی گەلی تونس گرێ دراوە. هەریەكە لە دكتۆر ئەحمەد ڕەیوسنی، سەرۆك و دكتۆر عەلی قەرەداغی، ئەمینداری گشتیی یەكێتی جیهانی زانایانی موسوڵمان فەتوایەك سەبارەت بە دۆخی كودەتای سوپا و سەرۆكی ئەو وڵاتە بەسەر سەرۆك وەزیران و پەڕلەمان بڵاودەكەنەوە.
له‌گه‌ڵ هه‌ڵهاتنى مانگى (ذی الحجة)ى هه‌ر ساڵێك و ده‌ستپێكردنى كۆنگره‌ى بێ وێنه‌ى نێونه‌ته‌وه‌یى حه‌جدا، جێى خۆیه‌تى یادێكى پێشه‌نگانى (گوێڕایه‌ڵیى) و (فیداكاریى) ئیبڕاهیم‌ و ئیسماعیل دروودى خوایان له‌سه‌ر بێ، بكه‌ینه‌وه‌ و له‌ ڕوانگه‌ى په‌ندنامه‌ى ژیانى پڕ له‌ خه‌بات‌ و خۆبه‌ختكردن‌ و پابه‌ندییانه‌وه‌، چه‌ند وانه‌یه‌كى به‌رز و پڕبه‌ها هه‌ڵگۆزین.
نزیکەی ١٠ ساڵ زیاتر مێشکم بەم ئایەتەوە مەشغوڵ بوو: «الَّذِي خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْغَفُورُ» (مولک/۲) ئەویش تەنها (خَلَقَ الْمَوْتَ وَالْحَيَاةَ)، پرسیارەکەم ئەوە بوو چۆن مةوت خەلق دەکات؟ دەمزانی لەوێدا مانایەکی دیکەی هەیە، بەڵام بۆم نەدەدۆزرایەوە!
ئاشکرایە خێزان دێرینترین دامەزراوەی کۆمەڵایەتییە و کاریگەرترینە لەسەر ژیانی تاک، کە بەدرێژایی مێژوو شەریعەت و یاساکان و ئایینە ئاسمانییەکان گرنگی زۆریان پێداوە و پرەنسیپی تایبەت بەخۆی بۆ دیاری کراوە. بەڵام بەهۆی گۆڕانکاری و پێشکەوتنی ژیانی کۆمەڵایەتییەوە زۆرێک لە وەزیفەکانی خۆی لەدەست داوە کە پێشتر ئەنجامی دەدان، بەڵام ئایا ئەمە مانای ئەوەیە کە ئیتر خێزان گرنگ نییە و کۆمەڵگە پێویستی پێی نەماوە و مرۆڤ دەتوانێ لە دەرەوەی خێزانیش ژیانێکی هاوسەنگ بۆ خۆی دابین بکات؟
لەپاڵ وشەکانی یەکپۆشی، یەکدەنگی، یەکڕەنگی، یەکهەڵوێستی و... هتددا، فەرهەنگی کوردی بۆ لەمەودوا، ڕەنگە ناچار بێ وشەیەکی نوێ و نامۆ بخزێنێتە نێو لاپەڕەکانییەوە، بەنێوی "یەکڕوخساری"! نا؛ یەکڕوخساری هەر تەنیا وشەیەکی سادەیش نییە، نەخۆشییەکی کوشندەیشە، لە باڵا و گیان و ڕۆحی میللەتێکی تازە پیاکەوتوو ئاڵاوە. میللەتێ کە بە گەورە و گچکە و ژن و پیاوەوە،  هەڵەداوان و ڕاکەڕاکەیەتی، لەم سەنتەر و کلینیکی جوانکارییەوە بۆ ئەوی تر، خۆی داوەتە بەر ڕەحمەتی دەرزی و سلیکۆن و چەقۆ، بە ئومێدی ڕاکردن و خۆدزینەوە لە خۆ!
١- (عەمەلی صالح) كە لە فەرموودەکەی باسی ڕۆژی عەڕەفەدا هاتووە، جۆرەکانی زۆرن، بە کوردییەکی سادە عەمەلی ساڵح واتە: کاری چاک و سازندە و بەکەڵک، وەک: سیلەی ڕەحم، هاوکاری هەژار، ئەنجامدانی کۆبوونەوەیەکی خێردار، خوێندنەوەی کتێبێک، کارئاسانیی بۆ کەسێک، داشکاندنی نرخ لە لایەن دوکاندارێکەوە، سەعیکردنی قوتابییەک، داهێنانی داهێنانکارێک
کەش و هەوا و بۆشایی نێوان ئاسمان و زەوی تەڵخ و تۆزاوی و تەمومژاوی و لێڵ بووە، تەڵخ و دوکەڵاوی بووە بە بۆن و دەنگی گوناه‍ و خراپە... بە هات و هاواری فەساد و بەدڕەوشتی بە هەموو جۆرەکانیەوە.
ئایا موسوڵمانان فه‌رمانه‌کانی خوایان به‌جێ هێناوه‌؟ به‌داخه‌وه‌ وانییه‌، به‌ڵکوو کارێکی سه‌رسامیان کرد که نه‌ته‌وه‌کانی پێشتریش تەنانەت نه‌یانکردبوو... کاریان له‌سه‌ر قوڕئان تایبه‌ت کرا به‌ خوێندنه‌وه‌، به‌ڵام خوێندنه‌وه‌یان نه‌کرد به‌ هۆکارێک بۆ تێگه‌یشتن له‌ په‌یامی ئایه‌ته‌کان و جێبەجێکردنی په‌یامه‌کان له‌ کرده‌وه‌دا. له‌و بواره‌وه‌ عه‌بدوڵڵای کوڕی مه‌سعوود(خوا لێی ڕازی بێت) ده‌ڵێ: «بێگومان خوای گه‌وره‌ قوڕئانی دابه‌زاند تاکوو له‌ کرداردا جێبەجێ بکرێ، بۆیه‌ پێویسته خوێندنه‌وه‌ بکرێت به‌ کردار.» و فوزه‌یلی کوڕی عه‌ییاز ده‌ڵێ: «قوڕئان دابه‌زیوه‌ تاکوو کاری پێ بکرێ، که‌وایه‌ خه‌ڵک ده‌بێ ئه‌وه‌ی ده‌یخوێننه‌وه‌، بیکه‌نه‌ کردار.»
زمانی كوردی لەگەڵ ئەوەی بە درێژایی مێژوو لە ژێر زەبروزەنگی بێگاناندا بووە و هیچ دەسەڵاتێك هەل و مەودای گەشانەوەی پێ نەداوە و تەنانەت هەتا ئەو جێیەی بۆیان كرابێ بۆ تاواندنەوە و سڕینەوەشی هەوڵیان داوە و دەیان پیلان و دەهۆیان بۆ داڕشتووە، بەڵام بەو حاڵەشەوە لە ڕەوت و گەشانەوە نەكەوتووە و هەر زمانێكی دیكە بوایە بەجێی ئەو، ئێستا ئاسەواری نەمابوو.
به‌نێوی خوا پارێزگاری به‌ڕێزی پارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژاوا؛ به‌ڕێز دکتۆر موحەممه‌د مه‌هدی شه‌هریاری وێڕای ڕێز و سڵاو هه‌روه‌ک ئاگادارن ئه‌وساڵیش وه‌ک ساڵانی ڕابردوو، قایمقامی به‌ڕێزی شاری سه‌رده‌شت له‌ دیمانه‌یه‌ک له‌گه‌ڵ میدیاکان ڕایگه‌یاند که ئه‌وساڵیش ڕێزنان له‌ ساڵڕۆژی کیمیابارانی ٧ی پووشپەڕ به‌ ئاماده‌بوونی به‌رپرسان به‌ڕێوه‌ ده‌چێت. وێڕای پێشوازی له‌و هه‌واڵه‌، گه‌ره‌کمه له‌و ده‌رفه‌ته‌ که‌ڵک وه‌رگرم و چه‌ند پرسیارێکی که ده‌مێکی مێشکی منیان به‌خۆوه‌ سه‌رقاڵ کردووه‌، له‌ به‌ڕێزتان بپرسم.
له‌گه‌ڵ هه‌ر ڕووداوێكی هه‌ستیاردا، ڕای گشتی له‌ كۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا زۆر به‌خێرایی دابه‌ش ده‌بێ بۆ دوو به‌ره‌ى ناكۆك و دژبه‌یه‌ك، ئه‌م دیارده‌یه‌‌ شایانی له‌سه‌ر وه‌ستانه، كه‌مترین هه‌ڵوێسته‌كردنیش ئه‌وه‌یه‌ بپرسین: بۆچی؟ پاش هه‌ندێك خوێندنه‌وه‌ و چاودێریكردن و تێڕامان، لێره‌دا چه‌ند سه‌رنجێكی تایبه‌ت سه‌باره‌ت به‌ هۆكاره‌كانی پشت ئه‌م دیارده‌یه‌ تۆمار ده‌كه‌م‌:
د. مه‌حموود وه‌یسی، مامۆستای زانكۆ له‌ تاران: مەعنەوییەت و ڕۆحانییەتی قوڕئان جۆرێک له‌ هەناسەدانی مرۆڤە (گفتوگۆیەکی فیکری و مەعنەوی لەگەڵ نووسەر و وەرگێڕ و مامۆستای زانكۆ، دکتۆر مەحموود وەیسی) ئاماژە: بنچینه و بناغەی زۆرێک له (دژە ‌نۆرم) و داڕمان و ئاڵۆزی و بێ سەروبەرییەکان له‌ گۆڕەپانی جۆراوجۆری ژیانماندا، پێوەندی به لاوازی و هەژاری له‌لایەن ئاکار و بەها مەعنەوییەکانەوە هەیه، کە چارەسەرکردنی ئەم کۆسپ و گرفتەش تەنیا به گەڕانەوەیەکی پێداگرانە و جیددی بۆ ئەو سەرچاوە بایەخهێنەرەی کلتوورییەیه‌ - کە گرنگترینیان قوڕئانی پیرۆزە - بە دەست دێت.
ئامانجی سەرەکى مرۆڤ لای فارابی بەدەستهێنانى بەختەوەرى ڕاستەقینەیە، ئامانجى شاری فازیلەش بەهەمان شێوە هەر بەدەستهێنانى بەختەوەرى ڕاستەقینەیە. بەم جۆرە، فەلسەفەى فارابی فەلسەفەیەکى مرۆییانەیە، واتا مرۆڤ بە بابەت و چەقی بیرکردنەوە دادەنێت، هەموو شتێک دەستەبەر دەکا بۆ بەختەوەرى مرۆیی(١). هەردوو ئایینى فازیل و دەوڵەت یان شارى فازیلە لە ئامانجێکى هاوبەشدا یەک دەگرنەوە، کە فەلسەفەش لەگەڵیاندا هاوبەشە، ئەویش بەدیهێنانى بەختەوەرى ڕاستەقینەیە(٢).
دیدێکی ئیسلامیی کوردستانی، مەسەلەی فەلەستین ھاوشێوەی مەسەلەی کوردستان و زیاتریش، بۆتە جێگەی چەندین مشتومڕ و ھەڵوێستگیریی نێوخۆیی و ھەرێمایەتی و نێودەوڵەتی. ئەوەی ئەم مەسەلەشی ھەستیارتر کردووە، ڕەھەندە ئایینییەکەیەتی، لە سۆنگەی تێکەڵبوونی مەسەلەی خاك و ڕزگاری بە قودس و مزگەوتی ئەقسا.
دیدێکی ئیسلامیی کوردستانی، مەسەلەی فەلەستین ھاوشێوەی مەسەلەی کوردستان و زیاتریش، بۆتە جێگەی چەندین مشتومڕ و ھەڵوێستگیریی نێوخۆیی و ھەرێمایەتی و نێودەوڵەتی. ئەوەی ئەم مەسەلەشی ھەستیارتر کردووە، ڕەھەندە ئایینییەکەیەتی، لە سۆنگەی تێکەڵبوونی مەسەلەی خاك و ڕزگاری بە قودس و مزگەوتی ئەقسا.
دیدێکی ئیسلامیی کوردستانی، مەسەلەی فەلەستین ھاوشێوەی مەسەلەی کوردستان و زیاتریش، بۆتە جێگەی چەندین مشتومڕ و ھەڵوێستگیریی نێوخۆیی و ھەرێمایەتی و نێودەوڵەتی. ئەوەی ئەم مەسەلەشی ھەستیارتر کردووە، ڕەھەندە ئایینییەکەیەتی، لە سۆنگەی تێکەڵبوونی مەسەلەی خاك و ڕزگاری بە قودس و مزگەوتی ئەقسا.
ئەوەی لە قوڕئانی پیرۆزدا لەبارەی قەدرەوە باس دەکرێ، شەوی قەدری پێغەمبەرە، ئەو شەوەیە تاجی ئەزموونکردنی وەحی کراوەتە سەری موحەمەد(د.خ)، شەوی گۆڕانکارییە گەورەکەیە، لە موحەممەدێکی قوڕه‌شیەوە بۆ مرۆڤێکی گەردوونی و یونیڤێرساڵ، دڕانی بەرگی جەستەیە تا ڕۆحی ئازاد ئازاد ببێ و بدا لەشەقەی باڵ، ئەو گێڕانەوانەش لەبارەی دە شەوی کۆتایی ڕەمەزانەوە هاتوون پێش بینین بۆ مرۆڤێک بەو هەموو ڕاهێنانەوە بتوانێ ئەزموونی قەدر بکات.
شێخی سەعدی دەڵێ اگر شبها همه قدر بودی، شبِ قدر بی قدر بودی. گر سنگ همه لعلِ بدخشان بودی پس قیمتِ لعل و سنگ یکسان بودی ئەگەر شەوەکان هەموویان قەدر دەبوون، ئەوکات شەوی قەدر بێ قەدرەبوو.
وتوێژێک لەگەڵ بەڕێز مامۆستا سەیید محەممەد ئەمین واژی مەهاباد سڵاو ڕێزم هەیە لە خزمەت برایان و خوشکانی زێدە ئازیز، وەک دەزانین کۆمەڵگای کوردی زۆری ڕێز بۆ ئایینی پیرۆزی ئیسلام داناوە و بە شانازییه‌وە ئەرکەکان و پێداویستییه‌کان بەڕێوە دەبا، یەکێ لە ڕاسپاردەکانی ئایینی پیرۆزی ئیسلام، ڕۆژووگرتنە لە مانگی پیرۆزی ڕەمەزان، لە کوردستانی ئازیزماندا وەک هەر شوێنەکی تر، دابونەریتی تایبەتی خۆی هەیە. سەبارەت بەو بابەتە و بۆ زیاتر شیکردنەوە؛ دیمانەیەکمان پێک هێناوە لەگەڵ بەڕێز مامۆستا سەیید محەممەد ئەمین واژی، شارەزای بواری ئایینی.
فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ" ئەوەیە یادکردنەوەی دۆستی میهرەبان، ئارامی دڵ و خۆراکی گیان، یادەکەی گۆیە و ئونسی ئەو گۆچان، تەختی ڕەوانی ئەو شەوقە و میهری ئەو گۆڕەپان، گوڵی ئەو سۆزە و مەعریفەتی ئەو بێستان.
بریتییە لە بوونى پوخت، کە تەواوترینە و لەو تەواوتر بوونى نییە، سەلماندنى بوونى واجب دوو ڕێگاى هەیە: ڕێگایه‌ک بوونەکەى ڕوون دەکاتەوە، پاشان یەکتاییەکەى دەسەلمێنێت، ڕێگایێکیش کە بەهۆیەوە دەیسەلمێنێت واجبه‌لوجوود پێویستە یەک بێت، بوونى واجبه‌لوجوود وا وێنا ناکرێ کە بەدەربێت لە ماهییەتەکەى. واجبه‌لوجوود یەکە، دەستباڵایە بەسەر هەموو شتێکدا و چواردەورى هەموو شتێکى داوە.
«وَاصْبِرْ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَاهْجُرْهُمْ هَجْرًا جَمِيلً» (المزمل/١٠) له به‌رامبه‌ر گوفتاری ناڕه‌وای خوانه‌ناسانه‌وه هه‌رده‌م خۆڕاگر به‌ و به شێوازێکی جوان به‌جێیان بهێڵه‌. خوای گەورە فەرمانی به پێغەمبەرەکەی داوە له‌سەر سەبر و خۆڕاگری و له قوڕئانیشدا زۆر باسی خۆڕاگری کراوە، زۆرینەی خەڵک له چاکی و بەرەکەتی خۆڕاگری بێ ئاگان و ئەگەر لە مرۆڤە پایەبەرزەکان سه‌باره‌ت به‌ سەرکەوتنەکانیان پرسیار بکەین، هەموویان لەسەر خۆڕاگری و سەبر هاوڕان.
دوای دابڕان و مەودایەکی زۆر لەنێوان ئەرز و ئاسمان، چاڕەنووسی پەروەرێنی بێهاوتا لەسەر ئەوە بوو کە پێوەندییه‌کی ناوازە و دڵگیر و دڵڕفێن جێگیر کات، بە دەربڕینێکی تر ڕاسپاردە و نوێنەرێک و نێردراوێکی کاریزما بهێنێتە ئاراوە بۆ ئەوە کە: شرۆڤەی کۆمەڵێک وێنە و سیگناڵی مەعنەوەی و ڕوحی ئاسمانی بێت بۆ سەر زەوی. لەڕاستیدا لەو ساتە نوورین و مەعنەوییەدا پێغەمبەر ٍﷺ بە نوێنەرایەتی سەرجەم مرۆڤایەتی لەنێو ئەشکەوتی نووردا بوو بۆ ئەوەی کە: دوای دابڕانێکی زۆر یەکەم سیگناڵی ئاسمانی وەربگرێ.
ئەمە وەسیەتی هاوڵاتییەکی کوەیتییە بەناوی (نادیە جاروڵڵا) کە بەر لە مردنی ئەم ئامۆژگاریەی نووسیوە: له‌كاتی مردنم هیچ نیگه‌ران نیم و گرنگی به‌ لاشه‌م ناده‌م، چونكه‌ ئه‌وه‌ی پێویست بێ موسوڵمانان پێی هه‌ڵده‌ستن كه‌: ١- به‌رگم له‌به‌ر داده‌كه‌نن. ٢- ده‌مشۆن ٣- كفنم ده‌كه‌ن. ٤- له‌ماڵه‌كه‌ی خۆم ده‌رم ده‌كه‌ن. ٥- به‌ڕێم ده‌خه‌ن بۆ خانووه‌ نوێیه‌كه‌م(گۆڕ). ٦- زۆر كه‌س بۆ ناشتنم دێن... به‌ڵكوو زۆرێك كه‌س له‌به‌ر ناشتنی من كار و به‌ڵێنه‌كانیان هه‌ڵده‌وه‌شێننه‌وه‌ و ئاماده‌ی ناشتنی من ده‌بن. زۆربهشیان‌ ڕۆژێ له‌ ڕۆژان گوێبیستی ئامۆژگاریی من نه‌بوون.
شێخی پیران و ھەڵوێست بەرامبەر قڕکردنی ئەرمەن وەك نموونە شێخ سەعیدی پیران لە بەرامبەر ھەوڵەکانی حکومەتی (ئیتیحاد و تەرەقی) بۆ قڕکردنی ئەرمەنەکان لە سەروبەندی جەنگی جیھانی یەکەمدا، فتوایەکی مێژویی دەردەکا و بەوەش خزمەتێکی گەورە بە ئیسلام و کورد و ھەق و دادپەروەری دەکات. لە دەقی فتواکەی شێخی پیراندا ھاتووە؛ (هەركەسێك ئەرمەنيیەك بكوژێت وەك ئەوەيە موسوڵمانێكی كوشتبێت، داواتان لێ دەكەم بيانشارنەوە و ڕزگاريان بكەن لە دەست دوژمنكارانى توركيا، هەردەست درێژيیەك بۆيان حەرامە).
له‌ سه‌حه‌ردا، ڕۆژووگر بۆ خواردنی‌ پاروویه‌ك نان‌ و قومه‌ ئاوێك له‌ خه‌و هه‌ڵده‌ستێ‌، به‌ڵام پێویسته‌ ئه‌م (نان‌ و ئاوه‌) ــ هه‌ر له‌و سه‌ره‌تایه‌وه‌ ــ بیباته‌ سه‌ر خوانێكی‌ ڕۆحیی‌‌ و ئاسمانیش، پارشێو وه‌ك چۆن وزه‌یه‌كی‌ جه‌سته‌یی ده‌به‌خشێ‌، ده‌بێ‌ وزه‌یه‌كی‌ ڕۆحیش بدا به‌ ڕۆژووگر.
پرسیار: تکایە بە کورتی تیشکێ بخە سەر ژیانی خۆت، خاتوو هەڵاڵە محه‌ممه‌د ئەڵماس کێیە؟ وه‌ڵام: من هەڵاڵە محەممەد ئەڵماس، لەدایک بووى 1/7/1973 هەڵەبجەى شەهید، هەڵگرى بڕوانامەى بەکالوریوس لە شەریعەتى ئیسلامى و خاوەنى بڕوانامەى زانستى شەرعى و وەک ئەندامى کاراى سەندیکاى ڕۆژنامەنووسانى کوردستان لەم ناوەندە حزوورم هەیە هاوڕێ لەگەڵ ئەوەشدا ماوەی (٢٥) ساڵە وەک چالاکوانى ئافرەتان خاوەنى چەندین لێکۆڵینەوە و نووسین لە بوارى ئافرەتان و خێزاندا ئەرکی خۆم جێبەجێ کردووە.
چه‌ند خاڵێكی گرینگ سه‌باره‌ت به‌ ڕۆژوو و ڕه‌مه‌زان: ۱- ڕۆژوو وەک هەموو عیبادەتەکان گەر لە ناخی دڵەوە نەبێ، ئەوەندە ڕووناکیبەخش نییە. ئاگاداریی دڵ واتە بەردەوام لەبیرمان بێ کە بۆچی خواردنمان لە خۆمان قەدەغە کردووە و چاوەڕوان دەکرێ به‌و كرده‌وانه‌ چ شتێک لە ئێمەدا بەهێزتر بێ؟ مەبەست لە ڕۆژوو، بەدەستهێنانی خواپەرستی و تەقوایە: «لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» (به‌قه‌ڕه/۱۸۳)  ئەگەر بە دڵ لەبارەگای خوادا ئاماده‌ نەبین و به‌ بەردەوامی لە کاتی ڕۆژووانی ئاگادار نه‌بین، لە ڕۆحی رۆژوو و مەبەستی ئەم فەڕزە بەشێکی کەممان دەست دەکەوێ.
ڕۆژوو یه‌كێكه‌ له‌ نیشانه‌كانى به‌ندایه‌تیى ئێمه‌ بۆ خواى به‌دیهێنه‌رمان، بۆیه‌ بڕوامان وایه‌ ئه‌م ئه‌ركه‌ى كه‌ خستوویه‌ته‌ سه‌رشانمان، بێ حیكمه‌ت نییه‌ و داخوازییه‌كى سروشتیى (جه‌سته‌یى‌ و ده‌روونیى‌ و كۆمه‌ڵایه‌تیی) مرۆڤه‌. ئه‌مه‌ ڕاستییه‌كى ئاشكراى پێشچاوى ئێمه‌ى بڕواداره‌، پێش ئه‌وه‌ى هیچێك له‌ سوود و قازانجه‌ لاشه‌یى‌ و ده‌روونیى‌ و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كانى ڕۆژوو بزانین. به‌ڵام بۆ بیرخستنه‌وه‌ ئه‌م خاڵانه‌ ده‌خه‌مه‌ ڕوو:
Syndicate content