عنوان تاریخ
یاسا قورئانییەکان ـ یاسای دووه‌م
(د.عمر بن عبدالله المقبل)بەشی کوردی ئیسلاح وێب
1396/06/28
بۆ پێغەمبەر (د.خ) ...
(محەمەد حسەینی)ئامادەکردنی: مەولوود بەھرامیان
1396/06/23
ئافرەتی حەیزدار لە کاتی تەوافی ماڵی خوا
(مامۆستا عەبدوڵڵا عەلی‌پوور)
1396/06/19
دیمانه‌یه‌ک له‌گه‌ڵ دکتۆر موسته‌فا خوڕڕه‌م‌دڵ
(ترجمه: بەشی کوردی ئیسلاح وێب)
1396/06/18
سێ پرسیار دەربارەی «حەج» و چەند ئامۆژگاریەک
(پرۆفیسۆر عەلی محێدین قەرەداخی)
1396/06/04
دە ڕۆژی زيلحيجة (ذي الحجة)
بەشی کوردی ئیسلاح
1396/06/03
کۆبوونەوەیەک بۆ یادی «مەحزونی کوردستانی» لە دیواندەرە بەڕێوە چوو
دیواندەرە - پێگەی ئیسلاح
1396/05/31
با له‌ چیرۆکه‌ قوڕئانییه‌کان فێر بین
(کلسووم حەسەن زادە)
1396/05/25
600 ھێکتار لە دارستانەکانی ھەورامان سووتا
جوانڕۆ - پێگەی ھەواڵنێری ئیسلاح
1396/05/12
یاسا قورئانییەکان – یاسای یەکەم
(نووسەر: د. عمر بن عبدالله المقبل) (ترجمه: بەشی کوردی ئیسلاح وێب)
1396/05/10
تیپ‌ناسیی ڕووناکبیرانی ئێرانی به‌ گوێره‌ی پێوه‌ندییان له‌گه‌ڵ ده‌سته‌ڵات‌‌دا
(د. مه‌قسوود فه‌راسه‌تخاه) (ترجمه: د. ڕەھبەر مەحموودزادە)
1396/04/25
جوانترینى فرمێسکەکان
(هەڵاڵە محەمەد ئەڵماس)
1396/04/21
بەرەنگاری باری باو
(ئازاد حاجی ئاقايی)
1396/04/14
ئایا سەرفیترە دەبێت تەنها قوت (خواردن) بێت؟
(ناسێح محەمەد شەریف)
1396/04/05
ڕەمەزان مەدرەسەیەکە بۆ ڕاهێنان و پەروەردەی نەفس
(کولسووم حەسەن زادە)
1396/03/30
ئافرەت لە سووری مانگانەدا «حــەیـز» چۆن شەوی قەدر بباتە سەر؟
(مامۆستا عەبدوڵڵا عەلی‌پوور)
1396/03/30
شەوی قەدر
(شیما کەریمی)
1396/03/29
هه‌ڵسه‌نگانه‌‌نی‌ بارو دۆخی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری مه‌لا و فه‌قێ‌یه‌کانی کوردستان
(سه‌ید مسته‌فا مه‌حموودیان (مه‌هاباد))
1396/03/28
مانگی ره‌مه‌زان ده‌رفه‌تێك بۆ پاكبوونه‌وه‌‌و لێبورده‌یی
(مه‌لا عه‌بدوڵلا شێركاوه‌یی)
1396/03/25
بۆ زانایانی گەلانی مسوڵمان!
(پڕۆفیسۆر عەلی قەرەداغی)
1396/03/20
ڕۆڵی قورئان لە ژیاندا
(کولسووم حەسەن زادە)
1396/03/17
ڕه‌مه‌زان فریاکه‌وه‌
(مامۆستا غەریب پێنجوێنی)
1396/03/11
ڕەمەزان و مرۆڤ
(جەھانگیر بابایی - سەردەشت)
1396/03/10
ڕەوشتی قسەکردن
(شه‌هلا عه‌بدوڵڵاھی)
1396/03/09
راڤه‌کردنی چه‌مکی شورا له‌ ڕوانگه‌ی ئیسلامه‌وه‌ له‌ وتووێژ له‌گه‌ڵ ئه‌بوبه‌کر عه‌لی
وتووێژکار: مه‌لوود به‌هرامیان
1396/02/28
قەوارەی دەنگی من
(سەردار شەمامی)
1396/02/26
گەشتێک بۆ مەڵبەندی سڵێمان بەگ و حەمە ڕەشیدخان
ڕەحمان ئەحمەدی
1396/02/14
د. سرووش دەباغ: ئیسلامی سوننەتگەرا لەگەڵ دیموكراسیدا تەبایە بەڵام ئیسلامی بونیادگەرا لەگەڵیدا ناگونجێت
سازدانی: ئیدریس عومەر
1396/02/08
بە کێ دەنگ نەدەین؟
(دکتۆر سەلاحەدین خەدیو) (ترجمه: بەشی کوردی ئیسلاح وێب)
1396/02/06
موعجیزەی «ئەسرا» و «میعراج» لە ڕوانگەی زانستییەوە
(دکتۆر كارم السید غنیم) (ترجمه: دکتۆر ھیوا عەبدوڵڵا)
1396/02/05
یاسای دووهه‌م:
له‌بیرته‌ که‌ دوێنێ ووتیان چوون بێ‌کوڕه‌، هه‌رچی بکا لقه‌‌و جڕه‌، قاڵ و قڕه‌، وه‌جاخ کوێره‌، داری جڕه‌، هه‌ر ڕۆژێ دێ کۆتایی بێ. له‌بیرته‌ که دوێنێ ووتیان دوابڕاوه‌ وه‌ک دارخورمای سه‌ربڕاوه‌، هه‌نه‌سسک و بێ‌وه‌جاخه‌ بێ‌به‌ر له‌ مایه‌ی ژیانه‌ سه‌ره‌نجامی خوله‌ی ژینی راوه‌ستانه‌.
گـەورەترین کۆسپی ئـافرەتی حاجی ئەوەیە دوای ئیحرام بکەوێتە بێنوێژی، بۆیە زانایان بۆ ئەم حاڵەتە چەند چارە دۆزییەکیان داناوە کە ئیمە لەم نوسینەدا ئاماژە بە هەندێ خاڵی گرێنگ دەکەین.
 
حەج بنەمایەکە لە بنەماکانی ئیسلام، هەرکەسێک جێبەجێیان بکات ئەوا دەبێتە خاوەنی دین و بە ئەرکەکان هەڵساوە، هەرکەسێکیش پابەند نەبێت پێیانەوە لەوانە دادەنرێت کە لە ڕەحمەتی خوا دوور کەوتونەتەوە، هەرکەسێک یەکێک لەوانەش وازی لێ بهێنێت ئەوە تاوانێکی گەورەی ئەنجام داوەو شایەنی سزای خوایە، خوای گەورە دەفەرموێت : (وللهِ عَلی النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطاعَ إِڵیْهِ سَبِیلًا و مَن کفَرَ فَإِنَّ الڵّهَ غَنِیٌّ عَنِ الْعَاڵمِینَ) (سورە آل عمران / الآية 97 )
 لای هەموان زانراوە کە خوای گەورە پاداشتی خواپەرستییەکانی لە هەندێک شوێن و کاتدا چەندین بەرابەر کردووە. وەکو پاداشتی نوێژ لە حەرەمی کەعبەدا، کە بە پیرۆزتر لە هەموو شوێنێکی تری داناوە. یان رۆژووی سوننەت لە دە رۆژی سەرەتای مانگی ذي الحجةدا، کە بە چاکترین رۆژانی ساڵی داناوە. کە خوای پەروەردگار سوێندی بەم رۆژانە خواردووە کە فەرموویەتی: (وَالْفَجْرِ. وَلَيَالٍ عَشْرٍ) الفجر/1ـ2.. ابن حجر العسقلاني (والذي يظهر أن السبب في امتياز عشر ذي الحجة لمكان اجتماع أمهات العبادة فيه, وهي الصلاة والصيام والصدقة والحج, ولا يتأتى ذلك)
بە ئامادەبوونی کەسایەتییە فەرھەنگییەکان و لایەنگرانی فەرھەنگ و ئەدەبی کوردستان، ڕێوڕەسمی ڕێزگرتن لە «مەحزونی کوردستانی» لە دیواندەرە بەڕێوە چوو. بەپێی ڕاپۆرتی ئیسلاح وێب لە دیواندەرە، ڕێوڕەسمێک بۆ مامۆستا «سەید ئەحمەد حسەینی» ناسراو بە «مەحزوونی کوردستانی» لە زانایانی ئایینی و عارفانی ناوداری دیواندەرە بە ئامادەبوونی کەسایەتییە ئایینی و فەرھەنگییەکان، مامۆستایانی زانکۆ و چینە جۆراوجۆرەکانی پارێزگای کوردستان، ڕۆژی یەکشەممە 29ی گەلاوێژ لە ھۆڵی فەرھەنگی شاری دیواندەرە بەڕێوە چوو.  
سه‌ره‌تا باس له‌ حه‌زره‌تی داود ده‌کات، کاتێک که له‌ میحڕابه‌که‌ی خۆی دانیشتبوو و نوقمی ڕاز و نیاز له‌گه‌ڵ خوای په‌روه‌ردگاری بوو، دوو که‌س به‌ شێوازێکی نائاسایی و بێ‌ مۆڵه‌ت وه‌رگر‌تن، له‌ دیوار سه‌ر ده‌که‌ون و ده‌چن بۆ لای. داود که ئه‌وان ده‌بینێت ترسی له‌ دڵ ده‌نیشێت. ئه‌و دوو که‌سه‌ که زانیان داود ترساوه‌، پێیان گوت مه‌ترسه‌، ئێمه‌ دوو که‌سین پێکه‌وه‌ ناکۆکیمان هه‌یه‌ و هاتوویین که تۆ دادپه‌روه‌رانه‌ له‌ نێوانمان داوه‌ری بکه‌ی و بێ‌ئه‌وه‌ی‌‌که مافی هیچمان پێشڵ بکه‌ی و له‌ حه‌ق لابده‌ی، کارمان ڕێک بخه‌ی و بۆ ڕێگای ڕاست ڕێنوێنیمان بکه‌ی.
ئاگركەوتنە لەسەر سنووری «بوزین مرخیل» و «سیماھەڵ» لە شاری پاوە و پەسەخۆر و کۆڵسە لە بەشی کڵاشی جوانڕۆ، بووە ھۆی لەناوچوونی 600 ھێکتار لە دارستان و دەشتەکانی ئەو ناوچەیە کە پاش چوار ڕۆژ، ئاگرەکە کوژایەوە   بە پێی ڕاپۆرتی ھەواڵنێری ئیسلاح لە جوانرۆ، ئاگرکەوتنەوەی بەم جۆرە تا ئێستا ڕووی نەداوە. ئەم ئاگرتێبەربوونە ڕۆژی شەممە 7ی گەلاوێژ لە دەشتەکانی «بۆزین مرخیل»ەوە دەستی پێکرد و بەماوەی دوو ڕۆژ درێژەی بوو. لەم ماوەدا بە تێکۆشانی خەڵکی ناوچەکە و ئەنجومەنی ژینگەپارێزی «ژیوا» تێکۆشانێکی زۆر بۆ داکوژانی ئاگرە بەڕێوە چوو.
یاسای یه‌که‌م: «وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسنًا» (به‌قه‌ڕه‌: ۸۳) واته: «به قسه‌ی خۆش له‌گه‌ڵ خه‌ڵکی بدوێ.»
به‌ر له‌ ده‌ست‌پێ‌کردنی باسه‌که‌، نووسه‌ر به‌ پێویستی ده‌زانێ وردکه‌ تێگه‌یشتنی خۆی له‌ دوو وشه‌ی سه‌ره‌کیی ئه‌م نووسراوه‌یه‌ به‌ کورتی ده‌رببڕێ. ئه‌م وشانه‌ برێتین له‌: 1ـ ڕووناکبیری 2ـ ده‌سته‌ڵات
یەکێک لەو نیعمەتانەى خواى گەورە بەخشیویەتى بە مرۆڤەکان، بەخشینى ڕشتنى فرمێسک و ئەشکى چاوەکانە، فرمێسک لاى مرۆڤەکان بەهاى خۆى هەیە و هەر کەسە لەلایەن خۆیەوە پێناسەى تایبەتى بۆ فرمێسکەکانى دەکات.
یەکەمجار پێشەکیە ٢٥ لاپەڕییەکەی د.حەسەنپور لەسەر کتێبی ژیان و بەسەرهاتی عەبدولڕەحمان زەبیحی پردی پەیوەندی منی لەگەڵ د. حەسەنپور پێکهێنا و تا ساڵی ڕابردوو کە داوای کرد کتێبێکی بۆ بنێرم، من وەک قوتابیەک و ئەویش وەک مامۆستایەکی نموونەی هەرە بەرزی ئەخلاق و نەرم و نیانی، بەردەوام ئەو پەیوەندییە گەرم و گۆڕەی ڕاگرت و پاراست. 
 سەرفیترە کە بە فەرموودەی صەحیحی پێغەمبەری خوا (د. خ) چەسپاوە، هەوڵێکی ناوازە و جوانە بۆ فراوانکردنی بازنەی شادی و خۆشی لە تاکەوە بۆ خێزان و کۆمەڵگەیەکی موسڵمان.
ساڵ دوازدە مانگە و ڕەمەزان یەکێک لەو دوازدە مانگەیە. ئایا دەشێ ئێمە یەک مانگ ڕوو لە فەرمانەکانی خوا بکەین و یازدە مانگی‌تر ڕووی لێ وەرگێڕین؟ دەکرێ یەک مانگ ژیانمان بۆ خوا بێت و یازدە مانگ بۆ جگە لە خوا بێت؟ دواییش چاوەڕوانی بەرەکەت ولێخوش‌بوون ونیعمەتەکانی بەهەشتی لێ بکەین؟
ئافرەت کە کەوتە سووری مانگانە، دەتوانێت هەموو جۆرە بەندایەتێکی خوا ئەنجام بدات، تەنها نوێژ و ڕۆژوو و سووڕانەوە بەدەوری کەعبەی پیرۆز «الطواف بالکعبة» و مانەوە لە مزگەوت نەبێت «الاعتکاف». دایکی بڕواداران حەزرەتی عائیشە (ڕەزای خوای لەسەر بێت) فەرموویەتی: «کان النبی صلی اللە علیە و سلم اذا دخل العشر شد مئزرە و ٲحیا لیلە و ٲیقظ اهلە ...»
 شه‌وی قه‌در شه‌وی غوفران و په‌شیمانی و تۆبه‌یه، هه‌ر وه‌ک پێغه‌مبه‌ر (د.خ) ده‌فه‌رموێت : (من قام ليلة القدر إيماناً وإحتساباً، غًفر له‌ماتقدم من ذنبه‌). واته‌: هه‌ر كه‌سێكی ئه‌م شه‌وه‌ هه‌ڵسێته‌وه‌و به‌باوه‌ڕێكی چاك و ئومێدێكی زۆره‌وه‌، ئه‌وا خوا له‌ تاوانی پێشووی خۆش ئه‌بێت.
به‌ نێوی ئه‌و په‌روه‌ردگاره‌ی که‌ بناغه‌ی ژیانی مرۆڤی له‌سه‌ر زانین دانا، فێربوونی به ‌نه‌زان سپارد و فێرکاری به‌ زانا. دڕوودی بێ‌ بڕانه‌وه‌ له‌سه‌ر گیانی پاک و بێ‌گه‌ردی دوایین نێردراوی خوا، حه‌زره‌تی موحه‌ممه‌دی پێشه‌وا که‌ به‌ نه‌خوێنده‌واری ڕوو به‌ ڕووی ته‌واوی خوێنده‌وار و قوتابخانه‌ و زانکۆکان بۆوه‌ و رابردووی ‌وه‌بیر‌هێنانه‌وه‌ و داهاتووی بۆ لیکدانه‌وه‌.
 ئه‌گه‌ر وا دابنێین مانگی پڕ خێری ره‌مه‌زان، مه‌وسمی خواپه‌رستی‌و به‌رۆژو بوون‌و نزیك بوونه‌وه‌یه‌ له‌ خوای گه‌وره‌، ئه‌وه‌ له‌هه‌مان كات ده‌بێ‌ ئه‌وه‌ش بزانین ئه‌و مانگه‌ وێستگه‌یه‌كی گرنگه‌ بۆ به‌خۆداچوونه‌وه‌‌و رێكخستنه‌وه‌ی دڵ‌و ده‌روون له‌ لایه‌ك‌و، وه‌رگرتنی ره‌وشته‌ به‌رزو ئاكاره‌ جوانه‌كان له‌ لایه‌كی تره‌وه‌.
ئایەتەكە زۆر روونە باسی رۆڵی جیهاد دەكات كە وەستانەوەیە دژ بە ستەمكاری و دەستەبەركردنی ئازادیە كە بەشێكی ئازادی ئاینیە، شوێنی عیبادەتیش تەنها بۆ مسوڵمان نیە، بەڵكو مسوڵمان و جولەكە و مەسیحی دەگرێتەوە.
قوڕئان چرایه‌، قوڕئان ڕۆشنی به‌خشی ڕێگای تاریك و سه‌رلێشێواوی ژیانه‌كه ڕاسته‌ڕێی گه‌یشتن به‌ ئامانج بۆ مرۆڤ ڕوون ده‌كاته‌وه‌. چرایه‌كه‌ كه مرۆڤ له تاریكایی جه‌هل و نه‌فامی قوتار ده‌كات و به‌ره‌و ژیانێكی گه‌شاوه‌ و ڕوونی ڕێنمایی ده‌كات.
ئه‌ی مرواریی به‌رۆکی مانگه‌کانی ساڵ، به‌خێربێی بۆ ئه‌م ژیانه‌ ... په‌ککو قه‌درت، چه‌نده‌ سه‌نگین و گرانه‌ ..! ئه‌م ڕۆحه‌ په‌ژمووده‌ی ئێمه‌، که‌ زۆر ده‌مێکه‌ حه‌یرانه‌ ... له‌ سایه‌تدا ده‌شنێته‌وه‌، وا ده‌زانێ به‌هارێکه‌ و سه‌رده‌می گه‌شت و سه‌یرانه‌.
بێ‌گومان ، ڕۆژوو گرتن یەکێک لەو قوناغانانەیە کە مرۆڤی تێدا پەروەردە دەبێ سەدان ئەزموون و وانەی تێدان کە خوای گەورە، بۆ سەروەری وڕێزی  ئینسان، دایمەزراندوە دانانی مانگی ڕەمەزان، بۆ پەروەردەی رووحی و ساغ‌و سڵامەتی جەستە و ئامادەکاری ئینسان بۆ کۆمەڵگایەکی تەندرووست و وەلانانی خوو خدەکانی مرۆڤە کە لە دەستیان وەزاڵە هاتوە .
١ـ هه‌وڵ بده‌ به‌ ده‌نگێکی بیستراو قسه‌ بکه‌یت، تا له‌ وته‌کانت تێبگه‌ن، به‌ جۆرێک که‌ ده‌نگیشت هێنده‌ به‌رز نه‌بێت که‌ ده‌وروبه‌رت بێزار بکه‌یت. ٢ـ سه‌یری ئه‌و که‌سه‌ بکه‌ که‌ قسه‌ی بۆ ده‌که‌یت، نه‌ک سه‌ر دابخه‌یت، یان ئه‌گه‌ر قسه‌ت بۆ کۆمه‌ڵێک خه‌ڵک ده‌کرد، پێویسته‌ ڕوو له‌ هه‌موویان بکه‌یت و به‌ جۆرێک نه‌بێت که‌ ڕووی ده‌مت ته‌نها له‌ که‌سێک، یان چه‌ند که‌سێک بێت، به‌ڵکو پێویسته‌ وته‌کانت بۆ هه‌موویان بێت. ٣ـ قسه‌ به‌ که‌س مه‌بڕه‌ و که‌سیش به‌درۆ مه‌خه‌ره‌وه‌.
  ئاماژه‌: ئه‌بوبه‌کر عه‌لی ناسراو به‌ کاروانی؛ نووسه‌ر، لێکۆڵه‌ر و بیرمه‌ندی گه‌وره‌ی کورد له‌ باشووری کوردستانه‌. ناوبراو له‌ ساڵی 1965 ز له‌ گوندی مالومه‌ی سه‌ر به‌ شارباژێر له‌دایک بووه‌. له‌ ساڵی 1992 له‌ زانکۆی سه‌لاحه‌دین قانوونی ته‌واو کردووه‌. ئه‌ندامی سه‌ندیکای پارێزه‌ران و یه‌کییه‌تیی رۆژنامه‌نووسانی کوردستانه‌ و چه‌ند خولیش ئه‌ندامی مه‌کته‌ب سیاسیی یه‌کگرتووی ئیسلامی کوردستان بووه‌.
دوای ڕمانی دەسەڵاتی زۆرداری و لاساری لە جوگڕافیای ئێراندا و دانی هێز بە دەنگی جەماوەر بۆ خستنە ڕووی دەسەڵاتی زۆرینە، گەلی ئێران لە گەڵ جمگە و ڕواڵەتی جۆربەجۆردا ڕووبەڕوو بووەتەوە و هێزگەلێکی جیاوازی تاقی کردوونەتەوە کە هەر یەکەو بە شێوازێ مامەڵەو دانوساندنی لە گەڵ گەلانی دەرەوە و گەلی ناوخۆدا بووە.
بەڵێ ڕۆژی شەممۆ بە هاوڕێیەتی سەرۆک هەریمی ناوچەی لاجان[مامۆستا مەلاڕەسویی ئەندێزێ] و شاندی یاوەری کە پێک هاتبوون لە شاعیر و بەرپرسی دیوانی سەرۆکایەتی: مامۆستا ئەنوەری ڕووگەشی، سمێڵ ڕەشی شارەدێی کەونارای پەسوێ لە گەڵ دوو تازە فەقێی توولەنەمام و شلک و پیتۆڵ بە دوو تڕۆمبێلان کەوتینە ڕێ کوتان
د. سرووش دەباغ، ناوێکی دیارە و تێڕوانین و بۆچوونەکانی جێگەی گرنگیپێدانن، لەم گفتوگۆیەداباس لە پەیوەندیی ئیسلام و دیموکراسی دەکات، ئەو ئیسلام بۆ چەند جۆرێک پۆلێن دەکات، هەروەک دیموکراسییش پۆلێن دەکات، لەبەر ڕۆشنایی ئەو پۆلێنەدا دیدی خۆی لەمەڕ پەیوەندیی نێوانیان دەخاتە ڕوو.
چەن ڕۆژ پێش ئێستا، چه‌ند سیاسه‌تمه‌داری ناوداری سەر بە لایەنی ڕێفۆرمخواز  له نامه‌یه‌كدا داوایان له «شۆڕای هه‌ماهه‌نگی ڕێفۆرمخوازان» كرد كه له هه‌ڵبژاردنی لیستی بەربژێرانی شۆڕا، گیرۆداری ڕووده‌ربایسی و پێوه‌ندییه‌كان نه‌بن و پێودان و پێوه‌ره‌كانی پێویست ڕه‌چاو بكه‌ن.
ئەلبێرت ئانیشتاین زانای فیزیكی ئەڵمانی، ساڵی 1905ز كات‌و شوێنی لە بیردۆزی ڕێژەیی تایبەتدا تێكەڵ كردو ڕایگەیاند: بێباسكردنی شوێن ناتوانین باس لە كات بكەین، هەروا بێ‌ كات باس لە شوێن كردن مەحاڵە. لەبەرئەوەی هەموو شتێك دەجوڵێت، كەواتە دەبێت كاتی خۆیان لەگەڵ خۆیاندا هەڵگرن، خۆ هەتا شتەكان بەخێراییەكی زیاتر ببزوێن ئەوا كاتەكانیان, بە نیسبەت كاتی جوڵەكانی چواردەور, كە خاوترن، دێتەوەیەك.
Syndicate content