پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

شماره: 137
سؤال 137: حکم تراشیدن ریش چیست؟
1390/09/29
جواب:

درباره نگه‌داشتن یا تراشیدن ریش به پاسخ سؤال 75 مراجعه شود.

شماره: 136
سؤال 136: امروزه که وقت اندک و مشاغل زیاد هستند، آیا امکان جمع نمازها وجود دارد؟
1390/09/29
جواب:

خداوند درباره‌ی نماز می‌فرماید: ﴿...إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً﴾ «همانا نماز بر مؤمنان فرضی زماندار [و دارای وقت معین و مشخصی] است»[نساء:103]
در احادیث، وقت هر کدام از نمازها مشخص و معین شده و پیامبر(ص) وقت نمازها را بیان نموده است، پس باید نمازها در وقت‌های مشخص و معین شده‌ی خودشان گزارده شوند، مگر در زمان ضرورت، مانند فردی که مسافر است و در برخی از موارد دیگر، که می‌تواند میان برخی از نمازها جمع کند، اما نمی‌توان برای همیشه نمازها را جمع نمود.
توضیح: نماز و دیگر عبادت‌ها غذای روح هستند و برای زنده ماندن روح بسیار ضروری می‌باشند، پس باید فرد نمازها را در وقت‌های خودشان -جز در موارد استثنایی- بگزارد.

شماره: 135
سؤال 135: آیا در صورت اتفاق‌های ناگوار درست است بگوییم باید منزل یا در و پنجره‌های آن را عوض کنی؟
1390/09/29
جواب:

خیر. چنین چیزی سندی شرعی ندارد، و از لحاظ شرعی شوم دانستن چیزی جایز نیست.

شماره: 134
سؤال 134: آیا بوسیدن پیشانی همسر اشکال دارد؟
1390/09/29
جواب:

خیر هیچ اشکالی ندارد.
توضیح: اظهار محبت و مهرورزی با همسر و معاشرت نیکو داشتن با او لازم و در نصوص شریعت به آن بسیار تشویق شده است، بوسیدن پیشانی همسر نیز می‌تواند نوعی اظهار محبت به همسر باشد.

شماره: 133
سؤال 133: کسی که غسل جنابت بر او واجب است، آیا می‌تواند بدون آن که به قرآن دست بزند، آن را تلاوت کند؟ آیا می‌تواند ذکر و اوراد بخواند؟
1390/09/29
جواب:

علما و فقها خواندن قرآن را برای فردی که غسل جنابت بر او واجب است؛ جایز نمی‌دانند. در حدیث درباره پیامبر(ص) آمده است «لایحجزه عن قراءة القرآن شیءٌ الا الجنابة» یعنی چیزی آن حضرت را از خواندن قرآن بازنمی‌داشت، جز جنابت. که در حالت جنابت قرآن نمی‌خواند. روایت از: قرطبی، سنن ابن ماجه، ج1، ص195- مسند امام احمد، ج2، ص70- المستدرک علی الصحیحین، ج4، ص120- با آنکه آلبانی گفته: آن حدیث ضعیف است.)
اما اذکار و دعاهایی که در قرآن هستند، اگر آنها را به قصد ذکر و دعا بخواند، اشکالی ندارد.
همچنین خواندن ذکر و اوراد در حالت جنابت اشکالی ندارد.

شماره: 132
سؤال 132: آیا ترنجبین و زعفران طبق مذهب حنفی عشر دارد یا نه؟ (یعنی یک دهم از آن را به عنوان زکات داده می‌شود)؟
1390/09/29
جواب:

بنابر مذهب حنفی هرچه که از زمین بروید، در آن عشر (یک دهم) یا نصف عشر (یک بیستم) زکات واجب است. بستگی دارد به این که اگر آن محصول دیمی باشد، در آن عشر و اگر توسط کشاورز آبیاری می‌شود، نصف عشر زکات دارد.

شماره: 131
سؤال 131: در نیت نمازهای قضا شده، نیت سنت گفته شود یا فرض؟ و در هنگام رسیدن به نمازهای جماعت مأموم مسبوق بعد از سلام دادن امام، ادامه نماز را از کجا شروع کند؟
1390/09/29
جواب:

اگر نماز قضا شده فرض باشد، در زمان به جای آوردن، نیت قضای فرض می‌آورد. هرگاه مأموم مسبوق باشد و دیرتر به نماز جماعت برسد، بعد از آن که امام سلام داد، فرد برمی‌خیزد و آن مقدار از نمازش را که باقی مانده است، ادامه می‌دهد، اگر در حال رکوع به امام رسیده باشد، آن برای مأموم یک رکعت به شمار می‌آید، و تعداد رکعت‌هایی را که با امام گزارده است، از مجموع رکعت‌های نماز کم می‌کند و مابقی را بعد از سلام امام فرادی می‌گزارد. به عنوان مثال: اگر مأموم در رکعت آخر نماز ظهر به نماز جماعت برسد و همراه امام یک رکعت بگزارد، و امام که تشهد آخر را می‌خواند، مأموم نیز برای پیروی از امام تشهد را می‌خواند، بعد از سلام امام برمی‌خیزد و یک رکعت می‌گزارد، و می‌نشیند و تشهد می‌خواند؛ زیرا این در حق آن مأموم تشهد اول به شمار می‌آید، بعد از خواندن تشهد برای رکعت سوم نماز برمی‌خیزد و نمازش را ادامه می‌دهد.

شماره: 130
سؤال 130: آیا در مذاهب فقهی اهل‌سنت تحلیل (حلاله کردن) درست است یا خیر؟
1390/09/29
جواب:

خیر، این کار درست نیست.
هرگاه کسی زنش را سه‌بار طلاق دهد، با استناد به آیه‌ی ﴿فَإِنْ طَلَّقَها فَلا تَحِلُّ لَهُ مِنْ بَعْدُ حَتَّى تَنْكِحَ زَوْجاً غَيْرَهُ فَإِنْ طَلَّقَها فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يَتَراجَعا إِنْ ظَنَّا أَنْ يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ وَ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ يُبَيِّنُها لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ﴾ [بقره:230] و احادیث صحیح پیامبر(ص) ازدواج و ادامه زندگی زناشویی آن مرد با آن زن درست نیست. مگر آن که آن زن با مردی دیگر با رعایت شرایط ازدواج صحیح، از دواج نماید و با یکدیگر همبستر شوند و نزدیکی نمایند، سپس آن مرد با اختیار خودش آن زن را طلاق دهد و عدّه‌ی آن زن پایان یابد، در این صورت درست است که شوهر پیشین با وی ازدواج نماید.

شماره: 129
سؤال 129: حکم نذر و اجرای آن چگونه است؟ لطفاً توضیح دهید.
1390/09/28
جواب:

نذر نمودن به طور کلی کار خوبی نیست، در حدیث آمده است: «نهی النبی(ص) عن النذر و قال انه لایرد شیئا و لکن یستخرج به من البخیل»؛ زیرا آن عبادتی است که فرد خودش را بر انجام آن مکلف می‌سازد و احتمال دارد نتواند آن عبادت را انجام دهد و عهدی را که با خدا بسته است به آن وفا نکند. سزاوار و شایسته است که فرد مسلمان بدون نذر نمودن، کارهای نیک فراوانی انجام دهد، اما اگر نذر نمود که عبادتی انجام دهد، بر او واجب است که به نذرش وفا کند. پیامبر(ص) فرموده است: «من نذر أن یطیع الله فلیطعه و من نذر أن یعصی الله فلایعصه». کسی که نذر نموده خداوند را اطاعت نماید، پس باید از او اطاعت کند، و کسی که نذر نمود، از فرمان خدا سرپیچی کند، پس سرپیچی نکند و دچار گناه نگردد. بخاری (6696)

شماره: 128
سؤال 128: اگر کسی (به خاطر نیاز شدید) بخواهد از وام مضاربه‌ای بانکی استفاده کند، آیا می‌شود ضامن او شد؟
1390/09/27
جواب:

فردی که وام مضاربه برمی‌دارد، اگر در حالت اضطرار (نیاز شدید) قرار گرفته باشد، دریافت وام برای او جایز است؛ زیرا خداوند می‌فرماید: ﴿…فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ باغٍ وَ لا عادٍ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ﴾ [سوره بقره/173] «پس کسی که بی آن که سرکشی و تجاوز کار باشد (برای انجام چنین کاری) ناچار گردد، گناهی بر او نیست».
بر این اساس علما می‌گویند: «الضرورات تبیح المحذورات» یعنی ضرورت‌ها امور ممنوع را مباح می‌گرداند. بنابراین فردی که در ضرورت قرار دارد، می‌تواند چنین وامی را دریافت نماید، پس ضامن شدن برای او نیز گناه به شمار نمی‌آید.
توضیح: تشخیص ضرورت باید با معیارهای شرعی تطابق داشته باشد.

شماره: 127
سؤال 127: بانک مهر ایران، در صورت داشتن حساب بانکی و سپرده‌گذاری در این بانک بعد از 4 ماه، وام 5 میلیون تومان با کارمزد 4% پرداخت می‌کند، آیا افتتاح حساب در این بانک و گرفتن وام جایز است؟
1390/09/26
جواب:

بیشتر علما با توجه به کارمزدی که بانک‌ها متحمل می‌شوند، چهار درصد را در حد کارمزد می‌دانند و آن را بهره به شمار نمی‌آورند. بنابراین افتتاح حساب در این بانک و گرفتن وام با این شرایط جایز است.

شماره: 126
سؤال 126: اگر خانمی با 27 سال سن و داشتن دو فرزند، مشکلات رحمی زیادی داشته باشد، طوری که مجبور به استفاده از قرص‌های هورمونی با عوارض جانبی زیاد شود (از جمله ایجاد توده‌های رحمی که برای برداشتن آن نیاز به جراحی باشد).
1390/09/13
ادامه سؤال:
اگر دو پزشک متخصص به او توصیه کنند با بستن لوله‌های تخمدان از این بیماری نجات می‌یابد، می‌تواند این کار را انجام دهد؟
جواب:

با توجه به مشکلات مذکور، اگر دو پزشک متخصص چنین نظری داده‌اند، کفایت می‌کند، اما جهت احتیاط اگر به چند پزشک خبره و متعهد دیگر مراجعه شود، بهتر است؛ اگر آنان نیز همین نظر را داشتند، انجام چنین کاری جایز است؛ زیرا بنابر ضوابط فقهی حفظ جان مادر بر جنین اولویت دارد.

شماره: 125
سؤال 125: اگر جایی انسان حق ورود نداشته باشد، ولی در عین حال وارد شود و چیزی را سرقت کند، آیا این مکان برای آن جنس دزدیده‌ شده حرز محسوب می‌شود یا نه؟
1390/09/13
جواب:

اگر در خانه بسته باشد، برای اموال داخل خانه، حرز به شمار می‌آید، اما اگر در خانه باز باشد، حرز نیست. برگرفته از کتاب‌های «المهذب» ابواسحاق شیرازی، و «الحاوی الکبیر» ماوردی.

شماره: 122
سؤال 122: اگر کسی مطمئن باشد که اگر زنده بماند، خود و خانواده‌اش و جامعه‌ بی‌آبرو می‌شوند، در این صورت آیا می‌تواند خودکشی کند؟
1390/09/12
جواب:

خودکشی در هیچ صورتی جایز نیست، و این تصورهای واهی و این‌گونه خیالات، وسوسه‌های شیطانی هستند، و مجوزی برای قتل نفس نمی‌باشند. حتی با استناد به نصوص شریعت آرزو نمودن مرگ جایز نیست، پیامبر(ص) می‌فرماید: در برابر مشکلی که به شما می‌رسد آرزوی مرگ نکیند، اگر به چنین کاری ناگزیر شدید، بگویید: خداوندا؛ اگر زنده ماندن برایم بهتر است، مرا زنده بدار، و اگر مردن برایم بهتر است، مرا بمیران. چه بسا شما در زندگی خود سبب هدایت فردی شوید و آن برای شما از گرانبهاترین مال دنیا بهتر و ارزشمندتر باشد.

شماره: 121
سؤال 121: آیا بعد از غسل نمودن، برای برگزاری نماز، وضو لازم است؟
1390/09/12
جواب:

اگر غسل واجب باشد، به جای وضو نیز کفایت می‌کند و بعد از غسل نیاز به وضو نیست، اما اگر غسل سنت باشد، طبق مذهب امام شافعی لازم است که برای برگزاری نماز، بعد از غسل وضو بگیرد.
توضیح: یکی از سنت‌های غسل آن است که پیش از غسل وضو گرفته شود.