پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

سؤال 1306: منظور از این سخن خلیفه دوم: «این بدعت چه بدعت خوبی است» در رابطه با نماز تروایح چیست؟
1393/06/06
جواب:

مراد از واژه بدعتی که در این اثر به کار رفته، معنای لغوی آن است، نه معنای اصطلاحی آن، یعنی، اینکه نماز تراویح که به شیوه جماعت مقرر شد، شیوه‌ی پسندیده‌ای است. چون صحابه نماز تراویح را به شیوه جماعت چندین بار با پیامبر(ص) گزارده بودند. بنابراین کار حضرت عمر در رابطه با نماز تراویح، بدعت به شمار نمی‌آید.

سؤال 1305: پدر من هشتاد سال سن دارد ولی همیشه کارهایی می‌کند که باعث ناراحتی ما می‌شود و ما وقتی به او تذکر می‌دهیم از دست ما ناراحت می‌شود.
1393/06/06
ادامه سؤال:
مثلا به پدرمان میگوییم که غیبت دیگران را نکند و یا به دیگران بدبین است و بدبین نباشد و یا نظافت را رعایت کن و چیزهایی از این قبیل ولی او ناراحت می‌شود. آیا ما دچار گناه می‌شویم؟ و یا فقط پدر و مادر بر فرزندان حق دارد چون در قرآن آمده که میفرماید به پدر و مادر حتی اف نگویید ولی این حرف زدن‌های ما گاهی با عصبانیت همراه است. ما چکار کنیم که دچار گناه نشویم. هرچند پدرم به حرف هیچکس توجه نمی‌کند و ساز خودش را می‌زند.
جواب:

باید وضعیت پدرتان را که در سن 80 سالگی قرار دارد، درک کنید که در طول عمر به آن حالت خو گرفته است، اگر شما حرکاتی از او دیدید که نیاز به تذکر و یادآوری باشد، با مهربان و دلسوزی به او بگویید، مواظب باشید که در رفتارتان تندروی و درشت خویی نباشد، اگر یک بار تذکر دادید، نپذیرفت، تکرار نکنید و اسباب ناراحتی و خشمگینی او را فراهم نیاورید.

سؤال 1304: آیا فردی که بین مردم محبوب است به اذن و اراده خداست یا رفتار و کردار شخص باعث چنین محبوبیتی می‌شود؟
1393/06/06
ادامه سؤال:
چون من با آنکه دختری کم حرفم و در کار هیچکس دخالت نمی‌کنم فکر میکنم هیچکس مرا دوست ندارد و وارد هر مغازه یا فروشگاهی یا هر جایی دیگری که میشوم با من بد رفتار می‌شود همیشه دوست داشتم بدانم دلیلش چیست. دوستانم به من می‌گویند به خاطر ظاهر ساده و بی‌آرایش توست که چنین با تو رفتار میشود. آیا دعایی ذکری در این مورد هست که من بخوانم؟
جواب:

اگر انسان متانت و وقار و اخلاق نیکو داشته باشد مورد احترام دیگران قرار می‌گیرد، سیمای ظاهری همیشه دلیل بر توجه مردان نیست، بلکه اگر فرد پایبند به ارزش‌ها باشد و دستورات خداوند را در تمامی زمینه‌ها به اندازه‌ی توانش به کار ببندد و محبوب خداوند گردد، خداوند محبت او را در دل بندگان قرار میدهد، اخلاق بد و درشت‌خویی و بی‌توجهی به ارزش‌ها سبب بی‌ارزشی خود فرد می‌گردد.
گاهی نیز وسوسه درونی خود فرد است و توقع و انتظار بیشتری دارد که مردم به او بسیار توجه کنند، اگر به آن انتظارات خود دست نیابد، احساس حقارت و بی‌ارزشی میکند، باید انتظارات معقول و دست‌یافتنی باشند.
دعا و ذکر ویژه‌ای برای این مورد نیست، اما اگر فرد دعا و ذکرهایی را که برای دیگر امور واردشده‌اند بخواند و به عبادتها پایبند گردد احساس عزت و آرامش و سعادتمندی خواهد کرد.
مردی نزد پیامبر(ص) آمد و گفت: ای پیامبر مرا به کاری راهنمایی کن، هرگاه آن را انجام دهم خداوند و مردم مرا دوست داشته باشند. فرمود: « ازهد في الدنيا يحبك الله ، وازهد فيما عند الناس يحبك الناس»
دل مبند به دنیا تا خداوند تو را دوست داشته باشد و بی‌نیازی کن از آنچه دست مردم است تا مردم تو را دوست بدارند.[ابن ماجه و غیره]

سؤال 1303: الف: آیا فروش تیغ اصلاح صورت و همچنین صادرات و واردات تیغ و یا کار کردن در کارخانه‌ی تیغ‌سازی با توجه به اینکه اصلاح صورت با تیغ حرام است اشکالی دارد؟
1393/06/06
ادامه سؤال:
ب: فروختن سیگار و کار کردن در شرکت‌های دخانیات اشکالی دارد؟ ج: آیا گذاشتن پول در حساب قرض‌الحسنه در بانک‌های ربوی اشکال دارد؟
جواب:

الف: تیغ اصلاح و هر وسیله‌ی دیگری که هم استفاده درست از آن می‌شود، هم نادرست، بستگی به نوع استفاده آن دارد، و فروشنده در فروش آن‌ها گناهکار نیست.
ب: فروش سیگار درست نیست. درباره‌ی کار کردن در شرکت‌های دخانیات بهتر است فرد در چنین شرکت‌هایی کار نکند و به کارهای روای دیگری بپردازد، اما اگر ناچار به کار کردن در اینگونه شرکت‌ها باشد اشکالی ندارد.
ج: گذاشتن پول قرض‌الحسنه در بانکهای ربوی اشکالی ندارد. چون نگهداری پول در منزل و... مشکل است و امنیت ندارد.

سؤال 1302: آیا درست است که میگویند گناه غیبت 2 برابر زنا است؟ اگر واقعیت‌ها را بگوییم غیبت محسوب می‌شود؟
1393/06/06
ادامه سؤال:
به عنوان مثال فلان کس معتاد است یا فلان کس بدحساب است یا کسی این کار بد رو انجام داد. اگر میشود چند مثال برای غیبت کردن بگویید تا قضیه برایمان مشخص شود چون با هرکس صحبت کنی در مورد مردم و کارهایی که انجام میدهند صحبت می‌کنند.
جواب:

چنان سخنی اساس ندارد و درست نیست و گناه را نباید با گناه دیگر مقایسه کرد.
پیامبر خدا( ص) فرمود آیا میدانید غیبت چیست: گفتند خدا و رسول او داناترند. فرمود:
ذِكرُكَ أَخاكَ بِما يَكرَهُ قيلَ: أَرَأَيتَ إِن كانَ فى أَخى ما أَقولُ؟ قالَ: إِن كانَ فيهِ ما تَقولُ فَقَدِ اغتَبتَهُ وَإِن لَم يَكُن فيهِ ما تَقولُ فَقَد بَهَتَّهُ[رواه مسلم]
«یاد کردن برادرت به‌نحوی را که بدش می‌آید، گفته شد: اگر صفتی را که در برادرم وجود دارد بگویم و[بدش بیاید] چیست؟ فرمود: اگر آنچه که میگویی در او باشد، او را غیبت کرده‌ای و اگر آن صفت در او نباشد، به او بهتان بسته‌ای.»
اما در برخی موارد غیبت کردن جایز است برای آگاهی از آن به کتاب ریاض الصالحین امام نووی باب جواز غیبت مراجعه شود.

سؤال 1301: آیا زمینی که اجاره کرده‌ایم و در آن گندم کشت کرده‌ایم، اجاره زمین از مبلغ کل گندم کسر می‌شود بعد زکات پرداخت شود یا نه؟ اجاره دهنده زمین باید زکات پرداخت کند یا نه؟
1393/06/06
جواب:

علما در این مسئله 2 دیدگاه دارند: برخی از علما گفته‌اند: از کل درآمد زکات را میپردازد. برخی دیگر از علما از جمله حنبلی‌ها گفته‌اند: هزینه‌ها و اجاره‌بها را می‌دهند و آنچه که باقی می‌ماند از آن زکات می‌پردازند.
نظر دوم ترجیح داده م‌یشود.
اگر اجاره‌بهای زمین اجاره داده‌ شده، به حد نصاب زکات رسیده باشد زکات آن بر عهده مالک زمین است.

سؤال 1300: الف) آیا کراوات در اسلام حرام است؟ حدیثی در این باره آمده؟ ب) اگر ثواب ذکر و تسبیحات را به اصحاب هدیه کنیم به آنها می‌رسد یا خیر؟ ج) آیا جایز است که نماز عشا را به تأخیر انداخت و مثلاً ساعت 1 شب به بعد آن را خواند؟
1393/06/06
جواب:

الف: بستن کراوات حرام نیست و حدیثی درباره حلال و یا حرام بودن آن وجود ندارد. پوشیدن آن بستگی به عرف منطقه دارد.
ب: دعای آمرزش بهترین هدیه‌ای است از سوی زندگان برای مردگان.
درباره رسیدن ثواب تلاوت قرآن، خواندن ذکر و تسبیحات به میت، دیدگاه علما متفاوت است. در مذهب سه گانه حنفی و مالکی و حنبلی گفته شده که ثواب آن به میت میرسد و در قبر لحظه‌ای برای او تأثیر دارد. برخی دیگر از علما از جمله شافعی گفته‌اند: ثواب آن به میت نمی‌رسد.
امام نووی در پاسخ این پرسش گفته است: علما درباره رسیدن ثواب قرائت قرآن به میت اختلاف دارند. مشهور در مذهب شافعی و گروهی از علما این است که ثواب آن به میت نمی‌رسد.
حنفیه و امام احمد و گروهی از علما از جمله علمای مذهب شافعی و ابن تیمیه و ابن قیم گفته‌اند: ثواب آن به میت میرسد. ثواب دیگر ذکرها نیز به قرائت قرآن قیاس می‌شود.
مراد از رسیدن ثواب قرآن و ثواب دیگر کارهای نیک به میت به آن معنا نیست که اگر میت بدی‌هایش فراوان باشد، آن ثوابها او را از عذاب مصون می‌دارند، بلکه مراد این است که لحظه‌ای برای او تأثیر مثبت دارد. چون سرانجام هر فردی به کردار و عملکرد خودش بستگی دارد.

سؤال 1299: در حج وقتی مردان احرام می‌بندند آیا پوشیدن شورت در زیر احرام اشکالی دارد؟
1393/06/06
جواب:

پوشیدن لباس دوختنی در احرام برای مردان جایز نیست.

سؤال 1298: من یک تراجنسی یا ترنسکشوال هستم (اختلال هویت جنسی) ظاهری دخترانه دارم اما از نظر روحی روانی کاملاً پسرم که دوست دارم شبیه جنس مخالفم باشم
1393/06/06
ادامه سؤال:
و خوب مسلماً برای برقراری رابطه‌ی عاطفی و ازدواج به جنس موافق خودم گرایش دارم که این موضوع تا قبل از انجام عمل تغییر جنسیت غیر ممکنه. همیشه از بودن توی جمع دخترا احساس گناه می‌کردم. اصلاً راحت نیستم. تنها راه رهایی عمل تغییر جنسیته حالا حکم این عمل واسه یه آدمی مثل من چیه؟خیلیا میگن حرامه چون دستکاری تو کار خداست اگر این طوره ما هم چوب رو به کاغذ تبدیل میکنیم یعنی به این نمیگن دستکاری!؟!؟!؟ پس واقعاً باید چکار کرد!؟!؟
جواب:

شما به هر کدام از دو جنس علاقه و میل و کشش دارید و از لحاظ روحی و روانی به آن متمایل هستید، می‌توانید با عمل جراحی به آن شکل دربیایید.

سؤال 1297: مدتی است که برادرم ملکی خریداری کرده است، من یک انگشتر در آن پیدا کرده‌ام، حکم این انگشتر چیست؟ صاحب قبلی این ملک هم قیدی در رابطه با شیء گمشده نکرده است و من هم مطمئن هستم که این انگشتر متعلق به برادرم نیست.
1393/06/06
جواب:

این مال یافته شده حکم لقطه( مال پیدا شده) را دارد. باید در محلی که آن یافته شده است، یک سال اعلام گردد که مال پیدا شده است، اگر صاحب مال پیدا شد و مشخصات آن را گفت، مال به او داده میشود، بعد از یک سال اگر صاحبش پیدا نشد، به یابنده تعلق می‌گیرد.

سؤال 1296: آیا باغبان بدون اجازه صاحب باغ می‌تواند از میوه‌های باغ بخورد؟ آیا می‌تواند از آن میوه‌ها برای خانواده‌اش بردارد؟
1393/06/06
جواب:

خوردن از آن در حد متعارف اشکالی ندارد، بردن آن برای خانواده اگر صاحب باغ به آن اجازه دهد، اشکالی ندارد، اما اگر اجازه نداده باشد، بردن از آن برای خانواده درست نیست.

سؤال 1295: در آیات فراوانی از حوری برای مردها بحث شده است آیا برای زنها هم چنین چیزی وجود دارد؟
1393/06/06
جواب:

بنا بر آیات فراوانی در قرآن مؤمنان نیکوکار زن باشند یا مرد داخل بهشت خواهند رفت و از نعمت‌های آن بهره‌مند خواهند شد. از جمله برای همه آنان همسران پاکی قرار داده است.
مانند آیه‌ی 57 سوره نساء: «وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَّهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ»
«و امّا کسانی را که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند به باغهائی (از بهشت برین) وارد خواهیم ساخت که رودبارها در زیر (درختان) آنها جاری است. در آنجاها (زندگانیشان هرگز پایان نمیگیرد و) جاودانه تا به ابد میمانند. در آنجاها همسران پاکیزهای (و به دور از آلودگیها و عیبها) دارند.»
ازواج، جمع زوج است که هم به زن اطلاق میگردد، هم به مرد.

سؤال 1294: خواستگاری دارم که قبلاً یک‌بار ازدواج‌کرده و تنها بعد از یک ماه زندگی با همسرش از هم طلاق گرفتن. مهریه همسرش بیش از 100 سکه یوده و این آقا توانایی مالی مناسبی برای پرداختش نداره.
1393/05/27
ادامه سؤال:
درست روز بعد از عقد، رفتار همسرش کاملاً تغییر می‌کنه و این آقا رو به خاطر وضع مالی بدش شدیداً مورد توهین قرار می‌دهد و بعد مسئله به خانواده خانم کشیده می‌شود و دخالت‌های آن‌ها شروع میشه و شدیداً این آقا رو مورد سرزنش قرار می‌دهند. الآن این آقا که آمده سراغ من می‌گوید مهریه رو به این خانم نخواهم داد. چون حتی به اندازه یک روز برام آرامش ایجاد نکرد که حداقل من به اندازه همون یک روز بهش مهریه رو بپردازم و این منصفانه نیست. حالا سؤال من این است که آیا ندادن این مهریه که حق اون خانوم هستش شرعا حرامه در واقع آیا میشه این حق رو برای این آقا قائل شد که چون یک روز هم طعم آرامش رو نچشیده و فقط تحقیر شده پس مهریه رو میتونه نپردازه)؟
جواب:

مهریه تعیین شده حق زن است، باید به او پرداخته شود. اگر پیش از دخول باشد نصف مهریه و اگر بعد از دخول باشد باید تمامی مهریه را بپردازد.
اینکه مرد به آرامش رسیده یا نه هیچ ارتباطی به مهریه ندارد، و مرد حق ندارد که مهریه زن را نپردازد بلکه اگر آن را نپردازد به عنوان دَین بر عهده‌اش است.
خداوندمی‌فرماید: « وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً»[نساء:4]
(و مهریّه‌های زنان را به عنوان هدیّه‌ای خالصانه و فریضه‌ای خدایانه بپردازید)
اما اگر زن با میل و رضایت خود از حقش بگذرد و مهریه را از شوهر نگیرد، درست است.

سؤال 1293: ما در پشت‌بام خانه منبع آب داريم كه متأسفانه درش باز بود و به مدت يك هفته آب حمام بو گرفته بود بعد از بررسي منبع متوجه شديم يك عدد لاشه كبوتر درون آن افتاده
1393/05/27
ادامه سؤال:
حجم آب به اندازه دو بار استحمام است آيا آن آب كه با آن حمام می‌رفتیم نجس بوده يا خير؟ و خيلي از اوقات من آنجا وضو می‌گرفتم.
جواب:

با آن آب استحمام که کرده و یا وضو گرفته‌اید، درست بوده و نمازهایتان نیز درست است. اما در آینده در این مورد بیشتر دقت فرمایید.

سؤال 1292: اگر در نماز در سجده شک کنیم که در سجده اول هستیم یا دوم، حکم چیست؟
1393/05/27
جواب:

در این صورت حداقل را حساب کنید و سجده دیگری نیز انجام دهید تا شکتان از بین رود و در پایان نماز سنت است سجده سهو به جای آورده شود.