پاسخ به سؤالات فقهی

ایمیل خود را وارد کنید تا پاسخ‌های فقهی به صورت خودکار برایتان ارسال شود:

برای ارسال سؤالات فقهی خود به این آدرس مراجعه نمایید.

سؤال 1113: از قضا و قدر بیشتر بگوید؟
1393/01/29
جواب:

بحث در زمینه‌ی قضا و قدر مفصل است و برای آگاهی بیشتر کتاب‌هایی که در این زمینه نگاشته شده‌اند، مراجعه شود. اما به‌طور خلاصه، خداوند جهان را آفریده است و پیش از آفرینش جهان، نقشه‌ی کلی و جزئی آن را کشیده است و تمام اعمال و رفتار موجودات در علم خداوند و در تقدیر ایشان ثبت گشته است و آن را قدر گویند، پس از آفرینش جهان، نقشه‌ی خداوند مرحله به مرحله اجرا می‌گردد که آن را اصطلاحاً قضا گویند، در میان تمام این آفریده‌ها موجودی به نام انسان و جن با بقیه متفاوت است؛ یعنی به آن‌ها اراده و اختیار داده شده است تا اعمال و رفتار خود را با تصمیم خود برگزینند اما آنان هر راهی را برگزینند از چارچوب تقدیر خداوند بیرون نیست؛ چراکه هر دو راه خیر و شر را خدا در برابر انسان قرار داده است تا آنان را بیازماید.

سؤال 1112: الف- آیا رفتن به کنسرت‌های موسیقی که در ایران برگذار می‌شود و همچنین آلبوم‌های موسیقی که مجوز دارند، تماماً جزو موسییقی حلال به حساب می‌آیند؟
1393/01/28
ادامه سؤال:
ب- آیا در خلقت زن و مرد بر یکدیگر برتری دارند یعنی مرد بر زن برتری دارد؟ ج- کسانی که در حال حاضر زردتشتی‌اند، در روز قیامت حکمشان چیست و مسیحیان و مسلمانی که به مسیحیت گراییده‌اند؟
جواب:

الف- اگر موسیقی آن زیان‌مند و تحریک‌آمیز نباشد و کلمات مخالف با شؤونات اسلامی به کار برده نشود، مانعی شرعی ندارند و مباح هستند.
ب- خیر، هر دو انسان هستند و مکمل یکدیگرند و هر کدام وظایف ویژه‌ی خود را دارند و معیار ارزش انسان تنها با تقواست.
ج- بعد از آمدن دین اسلام، تنها دینی که نزد خداوند پذیرفته می‌شود، دین اسلام است. (إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللَّـهِ الْإِسْلَامُ)[آل‌عمران:19]
بی‌گمان دین (حق) نزد خداوند،‌ اسلام است.
(وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي الْآخِرَةِ مِنَ الْخَاسِرِينَ)[آل‌عمران:85]
و هر کس دینی جز اسلام بجوید،‌ هرگز از او پذیرفته نمی‌شود و او در آخرت از زیان‌کاران است.
صدور حکم درباره‌ی افراد در آخرت، دست خداوند است و هر طوری بخواهد در باره‌ی آنان داوری می‌نماید.

سؤال 1111: من معمولاً صبح زود نماز صبحم را می‌خواندم و بعد حرکت می‌کردم برای رفتن به دانشگاه. اما مدتی‌ست که مینی‌بوس قبل از اذان صبح حرکت می‌کند و بعد از آن دیگر مینی‌بوسی نیست، به‌طوری‌که چندبار دیر به کلاسم رسیدم و شرمنده‌ی استادام شدم.
1393/01/26
ادامه سؤال:
روز قبلش هم نمی‌توانم بروم خوابگاه بمانم. می‌خواستم بدانم، می‌شود در همان مینی‌بوس درحال حرکت نماز بخوانم؛ چون توقف نمی‌کنند. یا اینکه قبل اذان می‌شود بخوانم؟ولی از اینکه نمازم را قضا بخوانم، شرم دارم، راهنماییم کنید؟
جواب:

خواندن نماز پیش از فرارسیدن وقت نماز، درست نیست. فردی که پیش از فرارسیدن وقت نماز سوار ماشین می‌شود و حرکتش را آغاز می‌نماید و راننده نیز ماشین را برای نماز نگه نمی‌دارد، نماز را در ماشین بگزارد و رکوع و سجودش را با اشاره انجام دهد و ان‌شاءالله خداوند می‌پذیرد.
خداوند می‌فرماید: (فَاتَّقُوا اللَّـهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا وَأَنفِقُوا خَيْرًا لِّأَنفُسِكُمْ ۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ)[تغابن:16]
برخی از علما گفته‌اند: بعد از رسیدن به مقصد و در فرصت مناسب بهتر است که فرد آن نماز را دوباره بگزارد.
اما اگر فرد یقین داشته باشد که پیش از پایان وقت نماز، ماشین به مقصد می‌رسد، صبر نماید و بعد از رسیدن به مقصد نمازش را بگزارد.

سؤال 1110: از زندگی خسته شدم. برادر بددهن و ناسزاگویی دارم که بی‌جهت همه را ناراحت می‌کند. حالت افسردگی پیدا کرده‌ام و نمی‌دانم از دستش چه کارکنم؟ دلم می‌خواهد نباشد؛ اما از جهتی نمی‌توانم دوستش نداشته باشم، هر چی باشد برادرم است. واقعاً راه چاره چیست؟
1393/01/26
جواب:

با زبان خوش و مهربانی پند و اندرزش بدهید، اگر از شما حرف شنوی ندارد، او را نزد کسی ببرید که از او حرف‌شنوی دارد تا نصیحتش کند و جایگاه و پاداش خوش‌اخلاقی را به او یادآور شود، امید است که رفتارش تغییر یابد، اما اگر هیچ راهی برای تغییر رفتار بد او مؤثر واقع نشد، بهتر است شما در برابر بدزبانی او شکیبا باشید و با زبان خوش و اخلاق نیکو با او رفتار نمایید و پیوند خویشاوندی را به‌جای آورید، بی‌شک خداوند در برابر این کارتان به شما پاداش فراوانی عطا می‌نماید.
خداوند متعال درباره‌ی بهشتیان می‌فرماید: (سَلَامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ ۚ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ)[رعد:24]
«به سبب بردباریتان سلام بر شما باد، پس جزای آن سرای چه نیک است.»

سؤال 1109: دختر 23ساله‌ای هستم که هر وقت می‌خواهم نماز بخوانم، باید لباس زیرم را عوض کنم؛ چون حس می‌کنم ممکن است قطره‌ای بول به آن خورده باشد،
1393/01/25
ادامه سؤال:
وقتی خانه هستم مشکلی نیست؛ اما وقتی در دانشگاه هستم یا خوابگاه دانشجویی این کار برایم مشکل است، واقعاً نمی‌دانم نمازم قبول می‌شود یا نه اگر در صورت تکلف اینکار را نکنم؟
جواب:

امکان دارد احساس شما برخاسته از وسواس باشد و توجهی به آن نکن. اما اگر یقین داری که قطره‌ای ادرار بیرون می‌آید و به لباس و بدنت می‌رسد، باید آن را بشویی. در صورت بیرون آمدن ادرار و دشوار بودن عوض کردن لباس زیر، می‌توانید دستمال یا پارچه و نظیر آن را بر مجرای ادرار بگذارید، تا برای گزاردن نماز به آسانی آن را تعویض نمایید و دچار وسوسه و دودلی نگردید و در هر صورت به رحمت خداوند امیدوار و بر انجام واجبات دینی پایبند باشید،‌ ان‌شاءالله خداوند کاری را که خالصانه برای او انجام گیرد، می‌پذیرد.

سؤال 1108: آيا ريش پرفسوري و امثالهم حرام است و اگر حرام است چه نوع گناهي دارد (گناه صغيره است يا كبيره)؟
1393/01/25
جواب:

گذاشتن ریش پرفسوری حرام نیست.

سؤال 1107: الف) حکم تبریک گفتن به دوستان و آشنایان برای سال نو و چهارشنبه‌سوری چیست؟
1393/01/25
ادامه سؤال:
ب) اگر آلت تناسلی زن و شوهر با حایل به هم برسند و با حایل با هم تماس داشته باشند اما ارضا نشوند آیا غسل بر آن‌ها واجب است؟
جواب:

الف- با آغاز سال نو در طبیعت دگرگونی ایجاد می‌شود و تبریک گفتن و دعای خیر به مناسبت فرارسیدن سال نو مانع شرعی ندارد، بلکه دعا کردن برای دیگران در هر زمانی توصیه شده است.
اما درباره‌ی چهارشنبه‌سوری بهتر است تبریک گفته نشود؛ چون نماد آتش‌پرستی است و توجیه دینی ندارد.
ب- اگر با حایل دخول صورت نگیرد و فرد ارضا نشود، غسل واجب نمی‌شود.

سؤال 1106: الف- شیوه‌ی دقیق انجام سجده‌ی سهو در نماز و اذکار آن را کامل تشریح بفرمایید. ب- در نماز جماعت خواندن سوره‌ی بعد از حمد در رکعات اول و دوم لازم است یا خیر؟
1393/01/24
جواب:

الف- سجده‌ی سهو در مذهب شافعی سنت است و پس از تشهد و پیش از سلام دادن فرد در دلش نیت می‌کند و دو سجده‌ به‌جای می‌آورد و در آن‌ها این ذکر را می‌خواند: «سبحان الذی لاینام ولایموت ولا یسهو» یا ذکر سجده‌ «سبحان ربی الأعلی وبحمده» را بخواند.
اگر فراموش کرد پس از سلام دادن نماز نیز می‌تواند دو سجده‌ی سهو را به طریق یاد شده به‌جا آورد.
در مذهب حنفی سجده‌ی سهو این‌گونه است: پس از خواندن تشهد آخر، سلام بدهد، سپس تکبیر بگوید و دو سجده ببرد، سپس دوباره تشهد بخواند و سلام بدهد.
ب- در مذهب حنفی سنت نیست و در مذهب شافعی نیز در نمازهای جهری: «صبح، مغرب، عشا، جمعه و نماز عید» خواندن سوره‌ی پس از فاتحه پشت سر امام سنت نیست، اما در نمازهای ظهر، عصر و عشا سنت است در رکعت اول و دوم، پس از فاتحه یک سوره یا چند آیه از قرآن خوانده شود.

سؤال 1105: یک مغازه‌ی بوتیک در محله‌ی تقریباً بالا شهر دارم، قیمت‌گذاری در این‌جا با جاهای دیگر فرق دارد. گاهاً 100درصد سود می‌کشم که البته باز هم به نسبت بوتیک‌های آن محله ارزان است.
1393/01/23
ادامه سؤال:
سؤال من اینست که آیا این‌گونه سود کردن، شرعی است؟ البته قانون صنف 30درصد است ولی حقیقتاً اولاً اجاره بالاست، ثانیاً مشتری‌ها هم تخفیف خوب می‌خواهند. در ضمن ارزان‌تر هم بدهیم می‌گویند جنسش خوب نیست؟
جواب:

سعی کنید از قوانین و مقررات اصناف مربوط به کارتان فراتر نروید و سود بیشتر نگیرید چون آن‌ها حقوق فروشنده و خریدار و هزینه‌های ثابت و جاری را در نظر گرفته، سپس قیمت فروش را محاسبه نموده‌اند، قطعاً بدانید هر چه بیشتر در تجارت پرهیزکار باشید، روزیتان حلال‌تر است و زندگیتان سالم‌تر خواهد بود؛ زیرا خداوند است که مشکلات بندگان را حل می‌کند نه پول و سرمایه. پس منصف باشید و به خدا توکل کنید.

سؤال 1104: فرد گناهکار چه اعمالی را انجام دهد تا گناهان الان و سال‌های ماقبلش بخشیده شود؟ و چگونه بفهمد که الله گناهان ما را بخشیده است؟
1393/01/23
جواب:

خداوند وعده داده است که توبه‌ی گناهکاران را می‌پذیرد و او خلاف وعده نمی‌کند، پس بنده‌ی گناهکار اگر از گناهانش توبه‌ی خالص کند یعنی از گناه دست بکشد و قصد بازگشت به آن را نداشته و از انجام آن گناه بی‌زار باشد، مطمئن باشد با چنین شرایطی خدا توبه را می‌پذیرد.

سؤال 1103: حکم شرط‌بندی در مسابقات تیراندازی چیست؟ مثلاً فرد برنده مبلغ یا جایزه‌ای را از فرد شکست‌خورده بگیرد؟
1393/01/22
جواب:

شرط‌بندی در هرگونه مسابقه‌ای حرام است، مگر فرد سومی بگوید هر یک از مسابقه‌دهنده‌ها برنده شود، از مال خودم جایزه یا پاداشی به او می‌دهم.

سؤال 1102: پولم را در بانک به‌صورت بلندمدت می‌گذارم و یک کاغذ را نیز امضا می‌کنم که در آن نوشته شده است که طبق بانکداری اسلامی بدون ربا بکار گرفته شده و به شما سود تعلق خواهد گرفت ولی سود از اول مشخص است که چند درصد است،
1393/01/21
ادامه سؤال:
با این حال چون قید شده که بانکداری اسلامی است پس سود قطعی نیست. لذا تحقیق کردم، آقای قرضاوی و قره‌داغی نیز چنین نوشته‌اند که بانکداری ایران از نظر قانون مشکل ندارد فقط نحوه‌ی اجرا در بعضی موارد به‌صورت ربا است و توصیه می‌کنند که سپرده‌گذاری نکنید و خودم نیز دیدم که بانک برای اکثر وام‌ها تقاضای فاکتور کرده و کارشناس می‌فرستد و فروش اقساطی انجام می‌دهد با این حال قانون بانکداری ایران درست ولی در نحوه‌ی اجرا در بعضی موارد غلط و در این صورت بانک‌ها مقصرند نه مردم، اکنون با این اوصاف آیا پولم را از بانک بردارم یا همان‌جا بماند، در صورتی که برداشت شود با توجه به تورم، روز به روز از ارزش آن کاسته می‌شود و خودم هم نمی‌توانم با آن کار کنم و همچنین اگر برداشت شود پول راکد بوده و این نیز ضرری برای جامعه است؟
جواب:

بسیاری از علما شیوه‌ی سوددهی بانک‌های ایران به سپرده‌های بلندمدت یا کوتاه‌مدت را مصداق ربا می‌دانند گرچه ممکن است برخی آن را جایز و شرعی بدانند؛ اما برخی معاملات بانک‌ها نظیر خرید و فروش اقساطی اشکال شرعی ندارد. البته شما می‌توانید برای جلوگیری از کاهش ارزش پولتان، طلا، سکه یا اجناس دیگری بخرید.

سؤال 1101: آیا الکلی که برای مصارف طبی و بهداشتی و داروهای گیاهی جهت عصاره‌گیری آن مورد استفاده قرار می‌گیرد، حلال است یا حرام؟ آیا استفاده از این الکل (اتانول) برای ساخت لوسیون و مالش و کاربرد آن در سر و صورت و دست، پاک است یا نجس؟
1393/01/19
جواب:

الکل‌های صنعتی پاک هستند و برای استفاده در امور پزشکی مانع شرعی ندارند و نجس به‌شمار نمی‌آیند.

سؤال 1100: الف- آیا قبل از سفر درحالی‌که قصد سفر داریم، می‌توانیم نماز ظهر و عصر را به‌صورت قصر و جمع بخوانیم؟ ب- آیا شرط مسافت در قصر و جمع مؤثر است؟
1393/01/18
ادامه سؤال:
ج- آیا اقتدای مقیم به مسافر صحیح است؟ د- اگر نماز ظهر را به‌صورت کامل در وقت خود ادا کنیم، می‌توانیم نماز عصر را در سفر به‌صورت قصر ادا کنیم؟
جواب:

الف- شما نمی‌توانید پیش از خارج شدن از شهرتان نمازها را قصر بگزارید، اما می‌توانید آن‌ها را جمع کنید.
ب- برخی فقها مسافت سفر را شرط قصر نماز دانسته‌اند اما برخی از علما مسافت را شرط ندانسته و در هر سفری قصر نماز را جایز می‌دانند.
ج- اقتدای مقیم به مسافر جایز است.
د- هنگام سفر جایز است نمازهای چهار رکعتی را قصر نماید یا آن‌ها را کامل بگزارد. اگر برخی از نمازها را قصر بگزارد، نمازهای دیگر را می‌تواند کامل بگزارد یا عکس آن.

سؤال 1099: من مدتی برای بنده‌ی خدایی که «اهل‌حق» بود کار می‌کردم و به دلیل باورهای غلط خودم کارهای زشتی می‌کردم و مقدار زیادی پول از این بنده خدا دزدیدم که جز خودم و خدای خودم کسی از این موضوع آگاهی ندارد
1393/01/17
ادامه سؤال:
و من بعد از به‌دنیا آمدن فرزند معلولم که احساس می‌کنم که خدا به‌خاطر تنبیه من این کار را کرده، پشیمان شده و توبه کردم –اگر خدا قبول کند- و مدتی هم هست که از این بنده خدا جدا شده‌ام و حالا در هنگام نماز، خواب، بیداری، غذا خوردن و همه‌وقت به این کار زشت فکر می‌کنم به دلایل خیلی زیادی نمی‌توانم به خودش بگویم و پولی هم ندارم تا پرداخت کنم، تو را به خدا من باید چکار کنم، آیا خدا باز هم من را تنبیه می‌کند؟ آیا می‌توانم پول را دزدکی و کم‌کم پرداخت کنم؟ لطفاً من را راهنمایی کنید، تصمیم گرفته‌ام دیگر گمراه نباشم و بنده‌ی مطیع خداوند باشم، حال شما کمک کنید تا شاید کمی از بار گناهانم سبک گردد.
جواب:

اصل بر این است که شما به هر طریق که برایتان ممکن است، مال را به صاحبش بازگردانی مثلاً توسط فرد دیگری شماره حساب ایشان را بدست آوری و پول را به حساب ایشان به‌تدریج واریز کنی یا اینکه به صاحب مال بگویید من برای رفع نیازهای مبرم زندگی و به دلیل اعتماد شما مقداری از مالت را برداشته‌ام؛ البته قصد خیانت نداشته‌ام و اکنون آن را نقد یا با اقساط به شما بازمی‌گردانم.