آیا در حکومتی که حق ملت ضایع می‌شود، آیا ملت اجازه‌ی سوءاستفاده از بیت‌المال را دارند؟ (مثلاً استفاده‌ی پنهانی از انرژی برق، آب و...) اگر گناه محسوب می‌شود، شخصی که سوءاستفاده کرده برای جبران چکار کند؟

شماره: 
767

در جامعه‌ی اسلامی حاکم باید عدالت را رعایت کند و به فکر افراد تحت حکومت خودش باشد و تمام توانش را به کار برد تا نیازمندی‌های افراد را فراهم نماید، اما اگر چنان کاری انجام ندهد، مردم از لحاظ شرعی موظف هستند که بی‌عدالتی را به گوش حاکم برسانند و از او بخواهند که براساس موازین اسلامی حکومت را اداره کند؛ چون که مردم باید در درست حکومت کردن، به حاکم کمک کنند؛ زیرا در حدیثی پیامبر-صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «الدین النصیحة، قلنا لمن؟ قال لله... ولأئمة المسلمین...» دین نصیحت است، [راوی می‌گوید:] پرسیدیم برای چه کسی؟ فرمود: برای خدا و... و پیشوایان مسلمانان.
اما اگر حکومت حقوق افراد را پایمال کند، فرد با این بهانه نمی‌تواند، برای خودش حکم دهد و جایز بداند که از بیت‌المال سوءاستفاده کند؛ زیرا چنین کاری سبب هرج و مرج و آشفتگی در جامعه می‌شود و زیان‌های فردی و اجتماعی فراوانی را در پی دارد. اگر کسی چنین کاری انجام داده است، آن را حساب کند و مبلغ تقریبی آن را صدقه دهد.