ته‌وه‌ن نما (سنگ نماز)، نماد نیایش هورامان

نویسنده: 
صباح مرادي
ته‌وه‌ن نما (سنگ نماز)، نماد نیایش هورامان

در کوردستان و به ویژە در پاوه و هورامان، علاوه بر احداث مساجد، شکل دیگری از تأثیر نماز بر محیط جغرافیایی منطقه مشاهده می‌شود که علی رغم سادگی خود، کمتر می‌توان مانند آنرا در سایر نقاط مشاهده کرد و آن به وجود آمدن «ته‌وه‌ن نه‌ما= سنگ نماز» است.


اگرچه خاک و زمین برای نمازگزار پاک و جایز است، اما ایجاد «ته‌وه‌ن نما»ها در ناحیه‌ی هورامان، نشان‌دهنده‌ی اهمیت و ارزش نماز در نزد مردم این دیار است. به همین علت است که علاوه بر احداث مساجد، در کنار چشمه‌ها، زمینهای زراعی، باغات و تاکستانها، در مسیر راههای ارتباطی و حتی در دامنه‌های پرشیب کوهستانی، همراه با کار و تلاش جهت کسب روزی حلال، مکانهای خاصی را برای عبادت و بندگی به وجود آورده‌اند و به‌صورت عملی، ارزش و اهمیت نماز را در کنار چشمه‌های پاک و زلال به تصویر می‌کشند.


آنگاه که مردان و زنان پرتلاش در دامن طبیعت و در کنار چشمه‌ها، خستگی جسمشان را با وضو برطرف می‌سازند و با اقامه‌ی نمازشان به نشاط روحی و آرامش قلبی دست می‌یابند و به شکرانه‌ی نعمت حیات و ایمان، پیشانی‌اشان را برسنگ صاف و محکم می‌نهند، اوج و نهایت بندگی خویش را در مقابل معبود به‌حق، به نمایش می‌گذارند.


اقامه‌ی نماز بر روی«ته‌وه‌ن نما»ها آنگاه لذتبخش است که به دور از دغدغه‌ها و هیاهوی زندگی، انسان خود را با تمام موجودات و نباتات در تسبیح خداوند هماهنگ می‌سازد. بوی گیاهان خوشبوی کوهستان همراه با شنیدن آواز تسبیح‌گونه‌ی پرندگان در فصل بهار، نمازگزار را بر روی«ته‌وه‌ن نما»ی چشمه از خود بیخود می‌سازد و یاد بهشت برین را در وی تداعی می‌کند و آنرا از خالقش طلب می‌نماید، و یا آنگاه که در گرمای تابستان، سجده بر سنگ داغ «ته‌وه‌ن نما» می‌نهد به یاد عذاب دوزخ می‌افتد و نجات از آن را مسألت می‌نماید. هنگامی که در فصل پاییز با ریزش برگهای خزان بر سجده‌گاهش خزان طبیعت را می‌بیند. به یاد خزان عمرش می‌افتد و از معبودش ایمان و حسن عاقبت را طلب می‌کند.


بدون اغراق می‌توان گفت همه‌ی کسانی که بر این سنگ نمازها در فصول مختلف، چه به صورت فردی و یا جمعی نماز گزارده‌اند، به علت موقعیت خاص جغرافیایی «ته‌وه‌ن نما»ها، از اخلاص، حلاوت و لذت ایمان، بهره‌ی بیشتری برده‌اند.


فراموش نکنیم که این «ته‌وه‌ن نما»ها با دستان پرتوان و پینه بسته‌ی پدران و نیاکان ما در گوشه و کنار این سرزمین پاک ساخته شده‌اند و عملاً اقامه‌ی نماز را به ما آموخته‌اند و هیچگاه خستگی مفرط ناشی از کار و تلاش و زندگی سراسر محنت و مشقت، آنان را از اقامه‌ی نماز و احداث «ته‌وه‌ن نما»ها باز نداشته است و این ما هستیم تا به عنوان فرزندان خلف و صالح، به عمل نیک و پسندیده‌ی آنان ارج نهیم و در تعمیر، مرمت و ایجاد «ته‌وه‌ن نما»های جدید در سایر نقاط، روح نماز، دعا و نیایش را همچون نیاکان خویش، بر زمین عطرآگین و آسمان نیلگون هورامان جاری سازیم و با تربیت و پرورش نسل جدید و به خصوص جوانان رشید و غیور، دگرباره هورامان، نگین کوردستان و ایران شود.


پایدار و ماندگار باد نماد نیایش هورامان، این یادگار ارزنده‌ی نیاکانمان و استوار و جاودان باد روح نماز و نیایش در هر عرصه و مکان.
                                                                                                                               والسلام

ته‌وه‌ن نما (سنگ نماز)، نماد نیایش هورامان
بدون امتیاز

سایت در قبال نظرات پاسخگو نمی باشد.

1
yasi (مهمان)
1391/02/10

ممنون از پست قشنگتون
خیلی وقت بود که روی این ته ون نما ها نماز نخونده بودم
کلی دلم براشون تنگ شد
آدم وقتی روی اینها نماز میخونه احساس خضوع و خشوع بیشتری به الله داره.

2
حامد (مهمان)
1391/02/10

بسیار زیبا بود. در جنوب ما هم از این مکان ها پیدا میشه اما نه به وفوری که شما برای کردستان ذکر کردید

3
بدون‌نام (مهمان)
1391/02/10

پیشینیان ما درهمین مکانها مناجاتها ورازونیازها با معبودداشتند ولی اکنون به مکانی برای عیش ونوش وخوردن مشروبات تبدیل گشته اند لازم است که اندکی به خود بیاییم وتوبه وانابه کنیم شاید باردیگر چشمه هاجوشیدند وازخشک سالی رهایی یافتیم.
گه ر خواناسی وه ها بو پیشه واکان کردیان

قوربه سه ر خوم له م زه مانه هه ر زه و ریسوامنم

4
amin (مهمان)
1391/02/10

برای من چیز جدیدی بود ازشما متشکرم اگر کردستان امدم حتما به دیدن این سنگها خواهم رفت

5
جمشید (مهمان)
1391/02/12

ممنون از نوشته زیبایتان به راستی خواندن نماز روی این (ته وه نه نما )خود صفای دیگری دارد.

6
مرادی (مهمان)
1391/02/26

بنام خدا.این مقاله را من خودم به سایت ارسال نکرده ام. و نمیدانم کدام دوست عزیززحمت آنرا کشیده! دستش درد نکند. اما ای کاش اطلاع میدادند تا مقاله بصورت کامل ارسال میشد نه بصورت ناقص!! تا حق مطلب آنچنان که بایسته است ادا میشد وبهتر مورد نقد و بررشی قرار میگرفت.

7
سیاوش قادری (مهمان)
1391/04/26

بعد از خواندن متن خودم را در کنار جویبار و چشمه ای زلال و " ته‌وه‌ن نه ‌ما"یی سرد و خنک تصور میکنم که با هر بار سجده بردن خستگی از تن انسان بیرون می رود.کاک صباح خداوند شما را حفظ کند.