آیه و حدیث رمضان

شروع رمضان و پایان آن وابسته به اثبات هلال می باشد

قال الله تعالی (وَهُوَ الَّذِی جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُواْ بِهَا فِی ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ) (الانعام/97)

ترجمه آیه: (و او {خداوند} آن كسی است كه ستارگان را برای شما آفریده است تا در تاریكیهای خشكی و دریا بدانها رهنمود شوید، ما آیات را برای كسانی بیان داشته ایم كه اهل دانش اند.)

الحدیث (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْه إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدِرُوا لَهُ) (رواه البخاری ومسلم)

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه وسلم  فرموده است: هرگاه هلال {اول ماه} را مشاهده كردید روزه بگیرد و هرگاه هلال {ماه شوال} را دیدید افطار كنید و اگر به علت ابری بودن هوا آن را ندیدید به محاسبه عمل كنید {و اول یا آخر ماه را تعیین كنید})

رمضان ماه استقامت و پایداری بر ایمان به خداوند عزوجل

قال الله تعالی (إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلَائِكَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی كُنتُمْ تُوعَدُونَ) (فصلت/30)

ترجمه آیه: (كسانی كه بگویند پروردگار ما خدا است و سپس پا برجا بمانند فرشتگان به پیش ایشان می آیند كه نترسید و غمگین نباشید و شما را بشارت  باد به بهشتی كه به شما وعده داده می شد.)

الحدیث (عن أبی عمرو قال قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِی فِی الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا غیرك. قال: قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ ثُم اسْتَقِمْ) رواه مسلم

ترجمه حدیث: (ابو عمرو می گوید خدمت رسول الله صلی الله علیه و سلم عرض كردم: ای رسول خدا درباره اسلام گفتاری چنان روشن را به من بگو كه در آن خصوص از غیر تو سؤال نكنم! فرمود: بگو ایمان آوردم به خدا، سپس بر ایمان خود ثابت قدم بمان و استقامت كن.)

رمضان ماه تمرین نفس بر قیام اللیل و تهجد در شب

قال الله تعالی (تَتَجَافَى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَطَمَعًا وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ) (السجده/16)

ترجمه آیه: ({از ویژگیهای مؤمنین} پهلوهای شان از بسترها بدور می شود، پروردگار خود را با بیم و امید به فریاد می خوانند، و از چیزهایی كه روزیشان كرده ایم، انفاق می كنند.)

الحدیث ( قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَفْشُوا السَّلَامَ وَأَطْعِمُوا الطَّعَامَ وَصِلُوا الْأَرْحَامَ وَصَلُّوا بِاللَّيْلِ وَالنَّاسُ نِيَامٌ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ بِسَلَامٍ) رواه الترمذی وابن ماجه واحمد 

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه و سلم  فرموده است: ای مردم ! سلام را بین خود منتشر كنید، {به نیاز مندان} غذا بدهید و صله رحم را {با خویشاوندان} به جای آورید و در شب هنگام خواب مردم {تهجد} بخوانید، بدون هیچ درد سری وارد بهشت می شوید.)

از درسهای رمضان همیشه به یاد خدا بودن است

قال الله تعالی (يَا أَيُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْرًا كَثِیرًا وَسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِیلًا) (الاحزاب/42-41)

ترجمه آیه: (ای كسانی كه ایمان آورده اید خدا را بسیار یاد كنید و صبحگاهان  و شامگاهان او را تسبیح گویید.)

الحدیث (عَنْ أَبِی مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ، قَالَ لِی رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَلَا أَدُلُّكَ عَلَى كَنْزٍ مِنْ كُنُوزِ الْجَنَّةِ قُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ) (رواه البخاری و مسلم)

ترجمه حدیث: (از ابی موسی اشعری روایت است كه روزی رسول الله صلی الله علیه و سلم به من گفتند آیا تو را به گنجی از گنجهای بهشت راهنمایی نكنم؟ گفتم چرا ای رسول الله! فرمود: ذكر {لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ} یعنی هیچ قدرت و توانی بجز از آن خداوند نیست.)

ماه رمضان ماه استفاده از وقت در انجام كارهای مفید

قال الله تعالی (إِنَّ اللّهَ لاَ يَخْفَىَ عَلَيْهِ شَيْءٌ فِی الأَرْضِ وَلاَ فِی السَّمَاء) (آل عمران آیه 5)

ترجمه آیه: (شكی نیست كه هیچ چیز نه در زمین نه در آسمان بر خدا پنهان نمی ماند {كوچك باشد یا بزرگ، پدیدار باشد یا پنهان،دور باشد یا نزدیك ...})

الحدیث ( قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ  مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِیهِ) (رواه الترمذی و ابن ماجه و احمد)

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه و سلم  فرموده است: از نشانه های حسن و نیكویی اسلام شخص، ترك اموری است كه به او مربوط نیست {و یا بی فایده است.})

احساس مسؤلیت از دروس برگرفته رمضان در قبال اعمال خویش است

قال الله تعالی (وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً) (الإسراء/36)

ترجمه آیه: (از چیزی كه بدان آگاه نیستی پیروی مكن، بیگمان چشم و گوش و دل، همه مورد پرس و جوی قرار می گیرند.)

الحدیث (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ  كَفَى بِالْمَرْءِ كَذِبًا أَنْ يُحَدِّثَ بِكُلِّ مَا سَمِعَ) (رواه مسلم)

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه و سلم فرموده است: برای این كه شخص درغگو به شمار آید كافی است كه هر آنچه شنید را نقل كند.)

اعتكاف از سنتهای گرانبهای رسول الله در دهه اخیر رمضان

قال الله تعالی (وَعَهِدْنَا إِلَى إِبْرَاهِیمَ وَإِسْمَاعِیلَ أَن طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّائِفِینَ وَالْعَاكِفِینَ وَالرُّكَّعِ السُّجُودِ) (البقره/125)

ترجمه آیه: ( و به ابراهیم و اسماعیل سفارش كردیم كه خانه ما را برای طواف كنندگان و اعتكاف كنندگان و ركوع و سجده كنندگان ، پاك و طاهر سازید.)

الحدیث (أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَعْتَكِفُ الْعَشْرَ الْأَوَاخِرَ مِنْ رَمَضَانَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ اعْتَكَفَ أَزْوَاجُهُ مِنْ بَعْدِهِ) (رواه البخاری و مسلم عن عایشه رضی الله عنها)

ترجمه حدیث: (عایشه رضی الله عنها فرموده است رسول الله صلی الله علیه وسلم در دهه اخیر ماه مبارك رمضان همه ساله تا آخر عمرش به اعتكاف می نشست، سپس {بعد از وفات پیامر} زنان او اعتكاف می نشستند.)

از الطاف خداوند به مؤمنین در رمضان قرار دادن لیله القدر در دهه اخیر این ماه است

قال الله تعالی (إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِی لَيْلَةِ الْقَدْرِ ، وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ ، لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ) (القدر/1-3)

ترجمه آیه: (ما قرآن را در شب با ارزش {لیله القدر} فرو فرستادیم، تو چه می دانی شب قدر كدام است {و چقدر منزلتی دارد}، شب قدر شبی است كه از هزار ماه بهتر است.)

الحدیث: (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ تَحَرَّوْا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِی الْوِتْرِ مِنْ الْعَشْرِ الْأَوَاخِرِ مِنْ رَمَضَانَ)(رواه البخاری ومسلم)

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه و سلم  فرموده است: شب قدر را در شبهای وتر دهه اخیر ماه رمضان جستجو كنید.)

جهاد در راه خدا از علایم صدق و راستی انسان مؤمن

قال الله تعالی (إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ أُوْلَئِكَ هُمُ الصَّادِقُونَ) (الحجرات/15)

ترجمه آیه: (مؤمنان تنها كسانی اند كه به خدا و پیغمبر ایمان آورده اند، پس هرگز شك و تردیدی به خود راه نداده اند و با مال و جان خویش در راه خدا به تلاش ایستاده اند و به جهاد بر خواسته اند، آنان درست و راستگویند.)

الحدیث  (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ  مَنْ سَأَلَ اللَّهَ الشَّهَادَةَ بِصِدْقٍ بَلَّغَهُ اللَّهُ مَنَازِلَ الشُّهَدَاءِ وَإِنْ مَاتَ عَلَى فِرَاشِهِ) (رواه مسلم)

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه و سلم  فرموده است: كسی كه صادقانه از خداوند شهادت را بخواهد، خداوند او را به جایگاه شهداء می رساند و لو اینكه بر فراش خود بمیرد.)

محاسبه نفس از راههای رسیدن به سعادت اخروی

قال الله تعالی (لَا أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ ، وَلَا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ ، أَيَحْسَبُ الْإِنسَانُ أَلَّن نَجْمَعَ عِظَامَهُ ، بَلَى قَادِرِینَ عَلَى أَن نُّسَوِّيَ بَنَانَهُ) (القیامة/1-4)

ترجمه آیه: (سوگند به روز قیامت و سوگند به نفس سرزنشگر {محاسبه گر} آیا انسان می پندارد كه ما استخوانهای او را گرد نخواهیم آورد؟ آری ما حتی می توانیم سر انگشتان او را كاملا همسان خودش بیافرینیم.)

الحدیث (قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وسلم الْكَيِّسُ مَنْ دَانَ نَفْسَهُ وَعَمِلَ لِمَا بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْعَاجِزُ مَنْ أَتْبَعَ نَفْسَهُ هَوَاهَا وَتَمَنَّى عَلَى اللَّهِ)(رواه  الترمذی و ابن ماجه و احمد و والحاكم فی المستدرك.)

ترجمه حدیث: (رسول الله صلی الله علیه و سلم  فرموده است: انسان زیرك و هوشیار آن كسی است كه خویشتن را محاسبه كرده و برای پس از مرگ تلاش می كند و انسان بیچاره و عاجز كسی است كه خویشتن را به دنبال هوی و هوسها می فرستد و تمنای باطل رحمت خدا را دارد.)